Hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế biển xanh, bền vững, thành phố Đà Nẵng đã ban hành và triển khai nhiều chính sách trọng tâm mang tính định hướng lâu dài. Cùng với việc hỗ trợ phát triển thủy sản dài hạn cho ngư dân, bước vào vụ sản xuất, ngày từ những tháng đầu năm 2026, thành phố Đà Nẵng đã lần lượt đưa vào hoạt động các cảng cá sau khi nâng cấp mở rộng như cảng Hồng Triều, cảng cá Thọ Quang và cảng cá Tam Quang…, tạo điều kiện thuận lợi để cung cấp các dịch vụ hậu cần nghề cá và tiêu thụ sản phẩm sau thu hoạch cho ngư dân. Đặc biệt, địa phương chú trọng công tác bảo vệ môi trường tại các khu vực cảng cá.
Cùng với bố trí đầy đủ điểm tập kết, thùng chứa và phương tiện thu gom, Đà Nẵng tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định liên quan tới môi trường môi trường. Qua đó, từng bước hình thành thói quen thu gom, phân loại chất thải, góp phần xây dựng khu vực cảng cá sạch, an toàn và thân thiện. Đơn cử, tại cảng cá Tam Quang (xã Núi Thành) một trong hai cảng cá loại II của thành phố được Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ định để các tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên cập cảng, bốc dỡ hải sản, tình trạng ô nhiễm môi trường bấy lâu đã được khắc phục.
Tình trạng nước thải, xác hải sản vương vãi trên cầu cảng và các loại rác thải trôi nổi nơi mặt nước đã được xử lý dứt điểm; mùi hôi của hải sản cũng được hạn chế… Cộng đồng ngư dân đã nâng cao ý thức về bảo vệ môi trường khi cập cảng cá Tam Quang.
Khu vực cảng cá Thọ Quang. (Ảnh: XS).
Theo ban Quản lý Âu thuyền và cảng cá Đà Nẵng cho biết, thời gian qua, ngành chức năng phối hợp với chính quyền địa phương thu gom, xử lý nước thải; kiểm tra, xử lý doanh nghiệp chế biến hải sản, các đầu nậu kinh doanh hải sản; xử phạt các tàu gây mất vệ sinh tại cảng cá Tam Quang để đưa hoạt động bảo vệ môi trường tại cảng cá vào nền nếp. Trong thời gian tới, khi dự án nâng cấp, mở rộng khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá An Hòa kết hợp cảng cá Tam Quang được hoàn thành, đưa vào sử dụng, áp lực lên công tác bảo vệ môi trường sẽ rất lớn bởi nơi đây sẽ có nhiều hoạt động hậu cần nghề cá.
Bởi vậy, các ngành chức năng của thành phố cần nâng cấp, đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng, các trang thiết bị, nhất là phương tiện phục vụ việc bốc dỡ, vận chuyển hải sản. Đặc biệt, cần nâng cấp hệ thống xử lý nước thải hoạt động theo tiêu chuẩn tiên tiến, hiện đại để ngăn chặn hiệu quả ô nhiễm môi trường tại cảng cá. Theo Ban Quản lý Âu thuyền và cảng cá Đà Nẵng, trong 5 năm qua, cơ quan chức năng đã thu gom rác thải từ 19.000 lượt tàu thuyền neo đậu, chuyển giao xử lý 44 tấn rác thải sinh hoạt phát sinh tại khu vực Âu thuyền và cảng cá Thọ Quang (phường Sơn Trà).
Đơn vị đã vận động 3.000 chủ phương tiện ký cam kết thu gom rác thải, đồng thời lắp đặt 74 camera giám sát hoạt động vệ sinh trong âu thuyền; ký hợp đồng với 6 lao động thu gom, vận chuyển chất thải rắn trong khu vực cảng cá. Qua giám sát, không phát hiện trường hợp doanh nghiệp nào xả thải trái phép vào hệ thống thoát nước của Âu thuyền và cảng cá Thọ Quang.
Hiện nay, tại âu thuyền và cảng cá, ngành chức năng đã đầu tư 2 trạm xử lý nước thải với công suất hoạt động hơn 700m3/ngày đêm. Nước thải trong toàn khu vực cảng và âu thuyền được thu gom, xử lý sơ bộ sau đó tiếp tục chuyển qua Trạm xử lý nước thải Sơn Trà xử lý. Đại diện Ban Quản lý Âu thuyền và cảng cá Đà Nẵng cho biết, đơn vị phấn đấu trong thời gian tới đảm bảo kiểm soát 100% nguồn nước thải phát sinh tại Âu thuyền và cảng cá Thọ Quang, thu gom, xử lý theo quy định trước khi xả ra môi trường.
Kiểm soát 100% tàu cá cập cảng có phát sinh nước thải hầm hàng thực hiện dịch vụ chuyển giao, thu gom và xử lý nước thải theo đúng quy định; duy trì chỉ tiêu 100% tàu cập cảng, tàu neo đậu thực hiện phân loại, chuyển giao chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn phát sinh theo quy định. Bên cạnh đó, đơn vị thường xuyên tổ chức vớt rác, dọn vệ sinh, không để xảy ra tình trạng tồn đọng chất thải gây ô nhiễm môi trường; kiểm soát các nguồn phát sinh mùi hôi trong khu vực cảng cá, chợ đầu mối thủy sản và khu công nghiệp thủy sản...
Duy trì ổn định chất lượng môi trường góp phần đảm bảo mỹ quan khu vực cảng cá.
Lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng thông tin, trong định hướng phát triển của Đà Nẵng, Âu thuyền và cảng cá Thọ Quang không chỉ đơn thuần hoạt động nghề cá mà trọng hơn đây là điểm đến thương mại gắn với du lịch. Bởi vậy, các cơ quan chức năng cần nâng cao trách nhiệm, xây dựng Âu thuyền và cảng cá Thọ Quang xanh, sạch, mỹ quan. Lãnh đạo thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ngành, UBND phường Sơn Trà chủ động kiểm soát, giám sát chặt chẽ và phòng ngừa các nguồn phát thải gây ô nhiễm tại khu vực Âu thuyền và cảng cá Thọ Quang.
Đồng thời duy trì ổn định chất lượng môi trường, vận hành đồng bộ, hiệu quả hạ tầng kỹ thuật môi trường, không để tái diễn tình trạng điểm nóng ô nhiễm môi trường; tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và tổ chức, cá nhân hoạt động trong khu vực; hiện đại hóa công tác kiểm soát và quản lý môi trường. Bên cạnh đó tiếp tục đầu tư, hoàn thiện và vận hành hiệu quả các công trình hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường; bảo đảm thu gom, xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường theo quy định.
Bên cạnh công tác quản lý, việc nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân giữ vai trò quan trọng. Ngư dân cần chủ động bảo vệ môi trường theo quy định và tích cực phối hợp với các lực lượng chức năng trong phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Khi chất thải được kiểm soát ngay từ nguồn phát sinh, lượng rác, nước thải và phụ phẩm thất thoát ra môi trường sẽ được hạn chế, góp phần bảo vệ chất lượng nước biển, hệ sinh thái ven bờ và cảnh quan đô thị. Tuy nhiên, để duy trì hiệu quả lâu dài, các giải pháp cần được triển khai đồng bộ, thường xuyên và có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, đơn vị vận hành cảng, ngư dân và các hộ kinh doanh. Đà Nẵng cũng cần duy trì công tác kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh các hành vi vi phạm, đồng thời khuyến khích mô hình cảng cá xanh, sạch. Đây sẽ là nền tảng để phát triển nghề cá gắn với bảo vệ môi trường biển.
Nhữ Tuấn