Biến đổi khí hậu: 3 kịch bản phát thải và phát triển kinh tế - xã hội

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố Kịch bản biến đổi khí hậu (BĐKH) cho Việt Nam phiên bản cập nhật năm 2025. Đây là hệ thống thông tin khoa học phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách, quy hoạch, đánh giá rủi ro và chủ động thích ứng với BĐKH.

Theo đó, kịch bản năm 2025 là sự kế thừa kết quả của các phiên bản trước, đồng thời cập nhật những thành tựu nghiên cứu khoa học mới nhất của Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC), nhằm hỗ trợ các ngành, lĩnh vực và địa phương lựa chọn giải pháp ứng phó phù hợp.

Theo Viện Khoa học Khí tượng thủy văn, Môi trường và Biển, đại diện (đầu mối xây dựng kịch bản), phiên bản cập nhật năm 2025 có nhiều đổi mới về nội dung và cấu trúc, gồm 8 chương và các phụ lục chuyên sâu. Phiên bản này bổ sung kịch bản khí hậu đô thị, kịch bản theo mức độ nóng lên toàn cầu (GWL), đánh giá nguy cơ ngập và hướng dẫn khai thác, qua đó tăng tính chi tiết và khả năng ứng dụng. Kịch bản BĐKH cho Việt Nam lựa chọn 3 kịch bản phát thải và phát triển kinh tế - xã hội chính. Cụ thể:

Kịch bản phát thải thấp (SSP1-2.6): Kịch bản này gắn với định hướng phát triển bền vững, giảm mạnh phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Kịch bản phát thải trung bình (SSP2-4.5): Kịch bản này phản ánh xu hướng phát triển và triển khai các chính sách giảm nhẹ phát thải khí nhà kính ở mức trung bình. Kịch bản phát thải cao (SSP3-7.0): Kịch bản phản ánh xu hướng phát thải cao trong điều kiện thiếu những chính sách ứng phó khí hậu bổ sung đủ mạnh.

(Ảnh minh họa)

Tương ứng với các kịch bản này và những ngưỡng nóng lên toàn cầu, các nhà khoa học đưa ra dự tính về sự thay đổi nhiệt độ, lượng mưa, nắng nóng, rét đậm, rét hại, hạn hán và mực nước biển dâng. Về nhiệt độ, nhiệt độ tối cao có xu hướng gia tăng. Ở ngưỡng nóng lên toàn cầu 1,5 độ C, mức tăng phổ biến từ 1 - 1,5 độ C. Khi nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng 4 độ C, nhiệt độ tối cao tại Việt Nam có thể tăng 3 – 4 độ C.

Số ngày nắng nóng có nhiệt độ trên 35 độ C được dự tính tăng 10 - 30 ngày ở ngưỡng nóng lên toàn cầu 1,5 độ C và tăng 30 - 50 ngày ở các ngưỡng 3 – 4 độ C. Tại nhiều khu vực Trung Bộ và Nam Bộ, mức tăng có thể vượt 50 ngày/năm. Ngược lại, số ngày rét đậm, rét hại có xu hướng giảm mạnh. Tại Bắc Bộ, số ngày rét đậm, rét hại được dự tính giảm 20 - 30 ngày ở ngưỡng nóng lên toàn cầu 3 độ C và giảm 30 - 40 ngày ở ngưỡng 4 độ C.

Về hạn hán, ở các ngưỡng nóng lên toàn cầu từ 1,5 – 4 độ C, hạn hán có xu hướng gia tăng đáng kể tại Bắc Bộ cả về tần suất và cường độ, trong khi khu vực phía Nam có xu hướng giảm nhẹ, cho thấy sự phân hóa về tác động của BĐKH giữa các vùng. Về lượng mưa, mức biến đổi có sự phân hóa rõ rệt theo mùa và khu vực. Trong mùa xuân, lượng mưa có xu hướng giảm trên phần lớn diện tích cả nước. Trong khi đó, về nước biển dâng, đến năm 2100, mực nước biển dâng trung bình theo các kịch bản được dự tính dao động từ 46,1 cm ở kịch bản phát thải thấp đến 63,7 cm ở kịch bản phát thải cao…/.

PHAN HUÝNH