Bảo vệ môi trường góp phần phát triển du lịch Cô Tô theo hướng bền vững

Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đặc khu Cô Tô. Bám sát các nghị quyết, kế hoạch của tỉnh Quảng Ninh về phát triển du lịch, đặc biệt là định hướng xây dựng Quảng Ninh trở thành trung tâm du lịch kết nối khu vực và quốc tế, đặc khu  Cô Tô lựa chọn định hướng phát triển du lịch không đánh đổi môi trường. 

Với hơn 70 hòn đảo lớn nhỏ, cảnh quan nguyên sơ và hệ sinh thái biển đảo đặc sắc, những năm qua, Cô Tô đã đón nhận làn sóng du lịch tăng trưởng vượt bậc, mang lại sinh kế mới và sự thay đổi tích cực cho đời sống người dân. Bên cạnh các tour truyền thống, đặc khu đã ra mắt nhiều sản phẩm du lịch mới, mở rộng không gian khám phá ra các cụm đảo như Hòn Sư Tử, Cô Tô Con, Hòn Cá Chép, Đảo Trần. Những hành trình này đưa du khách rời xa sự đông đúc để hòa mình vào thiên nhiên hoang sơ, tận hưởng vẻ đẹp kỳ thú của vùng biển đảo phía Bắc, nơi cảnh quan đá ven bờ, rừng tự nhiên và những bãi tắm dài còn giữ được nét nguyên bản hiếm có.

Lợi thế về cảnh quan thiên nhiên đã đưa Cô Tô trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách. 

Cùng với phát triển sản phẩm, địa phương tiếp tục đầu tư hạ tầng và nâng cao chất lượng trải nghiệm. Các hoạt động mới như tour xe đạp ven biển, không gian check in không rác thải nhựa, cùng việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ. Tuy nhiên, theo đánh giá của địa phương, sự phát triển nhanh chóng này cũng đặt Cô Tô trước một bài toán lớn: Vấn đề rác thải nhựa, đặc biệt là túi nilon và chai nhựa dùng một lần, bắt đầu trở thành gánh nặng cho hệ sinh thái tại đặc khu. 

Trước tình hình trên, đặc khu Cô Tô đã đặt ra các chỉ tiêu môi trường rất cao trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ I, như tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên 99%, phấn đấu thu gom, xử lý 100% rác thải đại dương tại các bãi biển và điểm tham quan, loại bỏ đồ nhựa dùng một lần trong hoạt động du lịch và đời sống từ tháng 1/2026. Đáng chú ý, các cơ sở lưu trú, nhà hàng và đơn vị dịch vụ du lịch đều được khuyến khích và cam kết tham gia chương trình “Du lịch không nhựa dùng một lần”, góp phần xây dựng hình ảnh một Cô Tô sạch, đẹp và văn minh trong mắt du khách.

Với những nỗ lực xây dựng hình ảnh du lịch xanh, tháng 1/2026  sản phẩm “Cô Tô - Dấu ấn đảo xanh” (thuộc hạng mục sản phẩm Du lịch nông thôn bền vững) của đặc khu Cô Tô đã được trao tặng Giải thưởng Du lịch bền vững ASEAN năm 2026 với chủ đề “Điểm đến du lịch thân thiện với môi trường”. 

Sản phẩm “Cô Tô - Dấu ấn đảo xanh”  là một gói trải nghiệm du lịch có trách nhiệm, nơi du khách không chỉ đến để chiêm ngưỡng, mà còn được mời để tham gia và đóng góp. Toàn bộ chuỗi dịch vụ, từ lưu trú, ăn uống đến vận chuyển đều tuân thủ nghiêm ngặt quy định không sử dụng đồ nhựa dùng một lần, mang đến một trải nghiệm du lịch trong lành và an toàn tuyệt đối. Mỗi du khách đều trở thành một “đại sứ xanh”, lan tỏa thông điệp về du lịch có trách nhiệm.

Sản phẩm du lịch trên bao gồm các hoạt động giáo dục và thực hành về môi trường, kết nối sâu sắc với cộng đồng và cam kết “không rác thải nhựa”. Theo đó, du khách được khuyến khích và trực tiếp tham gia các hoạt động ý nghĩa như nhặt rác làm sạch bãi biển, qua đó nâng cao nhận thức và để lại tác động tích cực cho điểm đến.  Du khách cũng được thưởng thức sản phẩm du lịch ẩm thực “xanh” và “lành” với nguyên tắc:Từ biển/vườn đến bàn ăn, cam kết không đồ dùng bằng nhựa, trải nghiệm văn hóa ẩm thực và bảo tồn nguồn lợi thủy sản. 

“Cô Tô - Dấu ấn đảo xanh” không phải là một sản phẩm du lịch được tạo ra bởi một doanh nghiệp đơn lẻ, mà là kết quả của một nỗ lực chung, một phong trào cộng đồng chung tay hành động.  Hơn 90% hộ kinh doanh, nhà hàng, khách sạn và 100% đơn vị lữ hành, tàu thuyền đã ký cam kết tuân thủ. Người dân từ những tiểu thương, chủ homestay đến các em học sinh đều trở thành những “đại sứ xanh”, tích cực tham gia và lan tỏa thông điệp.  

Hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5/6, Ngày Đại dương thế giới 8/6, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026, ngày 6/6, đặc khu Cô Tô phát động đợt ra quân tổng vệ sinh môi trường tại các bãi biển trên địa bàn nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa, xây dựng cảnh quan biển xanh - sạch - đẹp, góp phần phát triển du lịch bền vững.

Dọc các bãi biển Tình Yêu, Hồng Vàn, Vàn Chảy, Bắc Vàn, khu vực bãi biển Khu 1 trên đảo Cô Tô; các bãi biển Chiến Thắng, Ba Châu, khu Kinh tế mới Nam Định trên đảo Thanh Lân; cùng các khu vực cảng vụng Tây, đường xuyên đảo và khu dân cư trên đảo Trần đã được thu gom và đưa về nơi xử lý.

Công tác bảo vệ môi trường, gìn giữ hòn đảo xanh được chính quyền, người dân và du khách chung tay thực hiện. 

Trước đó, vào đầu tháng 5/2026  tại hội thảo chủ đề "Phát triển du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc, hướng đi tương lai cho các hợp tác xã” được tổ chức tại đặc khu Cô Tô, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Quảng Ninh đã đề xuất xây dựng bộ tiêu chí “Du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc” dành cho khu vực kinh tế hợp tác.

Bộ tiêu chí này hướng đến các chuẩn mực về môi trường, dịch vụ và cảnh quan, đồng thời đặt trọng tâm vào sự hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa và nâng cao chất lượng sống của người dân địa phương. Đề xuất ấy phản ánh một xu thế đang ngày càng rõ nét trong ngành Du lịch hiện đại. Trước đây du khách đến Cô Tô chủ yếu tìm kiếm những chuyến tham quan, khám phá hay nghỉ dưỡng. Đến nay, nhu cầu trải nghiệm bản địa, kết nối với đời sống địa phương, tìm kiếm cảm giác chữa lành và sống chậm giữa thiên nhiên đang trở thành lựa chọn của nhiều người.

Giữa vùng biển Đông Bắc của Tổ quốc, đặc khu Cô Tô đang từng bước khẳng định hướng đi phát triển bền vững, hiện đại và đổi mới, với mục tiêu xây dựng đặc khu du lịch xanh, hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, gìn giữ hệ sinh thái biển đảo. Đặc khu Cô Tô phấn đấu đạt mục tiêu thu hút gần 400.000 lượt khách trong năm 2026, đồng thời hướng tới một mô hình du lịch bền vững, nâng cao trải nghiệm cho du khách./.

Thu Thảo