Ứng dụng công nghệ theo dõi, phân tích thị trường sản phẩm nông nghiệp

Chuyển đổi số trong chăn nuôi công nghệ cao đang trở thành xu hướng tất yếu, giúp Ninh Bình từng bước hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp. Thông qua việc ứng dụng các nền tảng số, cảm biến IoT, phần mềm quản lý đàn vật nuôi và hệ thống truy xuất nguồn gốc, địa phương đã nâng cao năng lực thu thập, lưu trữ và xử lý dữ liệu sản xuất.

Các thông tin về giống, thức ăn, dịch bệnh, môi trường nuôi được cập nhật theo thời gian thực, tạo cơ sở khoa học cho việc điều hành và ra quyết định. Bên cạnh đó, dữ liệu thị trường nông sản được phân tích thường xuyên giúp người chăn nuôi và doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, giảm rủi ro về giá cả và đầu ra.

Việc số hóa quy trình cũng góp phần minh bạch hóa thông tin, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Từ đó, chăn nuôi không còn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm truyền thống mà chuyển sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ, tạo động lực quan trọng để Ninh Bình xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững. Đặc biệt, nội dung này được thể hiện rõ trong Báo cáo của tỉnh Ninh Bình về phát triển chăn nuôi công nghệ cao và an toàn sinh học.

Theo báo cáo, năm 2025, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình hoạt động trong điều kiện chịu tác động đồng thời của biến đổi khí hậu, dịch bệnh và biến động giá cả thị trường. Trước thực tế đó, ngành đã triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định sản xuất, với giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản ước đạt hơn 43.197 tỷ đồng, tăng 3,45% so với năm 2024.

Riêng chăn nuôi đóng góp khoảng 35% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp, trở thành ngành hàng có vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh. Việc ứng dụng công nghệ cao trong chăn nuôi hiện mới tập trung ở từng khâu, song đã xuất hiện những mô hình tiêu biểu ứng dụng công nghệ thông tin và tự động hóa.

Mô hình chăn nuôi lợn theo hướng công nghệ cao không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ môi trường. (Ảnh: Internet). 

Quy mô chăn nuôi của Ninh Bình sau hợp nhất tương đối lớn, với trên 1,2 triệu con lợn, 27,7 triệu con gia cầm và hơn 121 nghìn con trâu bò. Cùng với sự phát triển về quy mô, phương thức chăn nuôi đang chuyển dịch mạnh từ nhỏ lẻ sang trang trại quy mô vừa và lớn, với khoảng 2.024 trang trại trên toàn tỉnh.

Theo đánh giá của ngành chuyên môn, quá trình chuyển dịch này tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng khoa học công nghệ và từng bước hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý đàn vật nuôi. Báo cáo của tỉnh Ninh Bình cho biết, việc ứng dụng công nghệ cao trong chăn nuôi hiện mới tập trung ở từng khâu, song đã xuất hiện những mô hình tiêu biểu ứng dụng công nghệ thông tin và tự động hóa.

Điển hình là mô hình chăn nuôi lợn thông minh tại Trạm Nghiên cứu và Phát triển giống lợn hạt nhân Tam Điệp, nơi các thông số về nhiệt độ, độ ẩm, môi trường chuồng nuôi và tình trạng đàn lợn được giám sát liên tục thông qua hệ thống cảm biến và thiết bị kết nối từ xa.

Dữ liệu được theo dõi, quản lý trên nền tảng số giúp cơ sở sản xuất kiểm soát tốt quá trình chăn nuôi và sản lượng đầu ra. Cùng với đó, các cơ sở chăn nuôi gà giống, vùng chăn nuôi bò sữa tập trung và các cơ sở giết mổ tập trung trên địa bàn tỉnh đều áp dụng các quy trình quản lý, kiểm soát sản xuất chặt chẽ theo chuỗi.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, việc hình thành các chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ giúp ổn định đầu ra sản phẩm, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu quan trọng về sản lượng, quy mô và chất lượng sản phẩm chăn nuôi. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ rõ, công tác quản lý đàn vật nuôi và kê khai hoạt động chăn nuôi trên hệ thống cơ sở dữ liệu vẫn còn gặp nhiều khó khăn, nhất là do tỷ lệ chăn nuôi nhỏ lẻ còn cao và hạn chế về trình độ công nghệ của một bộ phận người chăn nuôi.

Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập, cập nhật và quản lý dữ liệu chăn nuôi, làm cơ sở để theo dõi biến động sản xuất và phục vụ công tác quản lý thị trường nông sản trong thời gian tới. Quá trình chuyển đổi số trong chăn nuôi công nghệ cao đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Ninh Bình, từ sản xuất nhỏ lẻ sang quản lý theo chuỗi giá trị dựa trên dữ liệu.

Việc tăng cường thu thập, quản lý và phân tích thông tin không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo nền tảng cho công tác dự báo, kết nối thị trường và xây dựng thương hiệu nông sản địa phương.

Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự phát huy hiệu quả, địa phương cần đầu tư đồng bộ về hạ tầng công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ người chăn nuôi tiếp cận các giải pháp số phù hợp. Khi các khâu từ sản xuất đến tiêu thụ được số hóa và kết nối chặt chẽ, chăn nuôi công nghệ cao sẽ trở thành trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người dân Ninh Bình trong giai đoạn mới.

Quỳnh Hương