Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai hiện đại, liên thông, minh bạch không chỉ là yêu cầu cấp thiết trong chuyển đổi số mà còn giữ vai trò quan trọng trong công tác giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai. Từ tháng 4/2026, Cần Thơ bước vào giai đoạn tăng tốc hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Theo Văn phòng Đăng ký đất đai TP. Cần Thơ, yêu cầu đặt ra trong năm 2026 là cơ sở dữ liệu đất đai của thành phố phải được xây dựng, hoàn thiện đáp ứng tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung"; bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Cơ sở dữ liệu đất đai của thành phố đã xây dựng phải được vận hành, cập nhật dữ liệu thường xuyên, liên tục và duy trì đồng bộ dữ liệu theo thời gian thực lên cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Cụ thể, "đúng" là chính xác tuyệt đối, bảo đảm thông tin đất đai phản ánh đúng thực tế (chủ sử dụng, diện tích, ranh giới, pháp lý...), tránh sai lệch dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện. "Đủ" là bao phủ toàn bộ, không để tồn tại "vùng trắng dữ liệu" (chưa cập nhật đo đạc, chưa có hồ sơ, mỗi thửa đất đều có dữ liệu số). "Sạch" là chuẩn hóa, không sai lỗi, loại bỏ dữ liệu trùng lặp, sai lệch, thiếu thông tin, chuẩn hóa dữ liệu qua nhiều thời kỳ. "Sống" là dữ liệu luôn được cập nhật biến động (chuyển nhượng, tách thửa, quy hoạch...) theo thời gian thực.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn thành phố có khoảng 1.996.799 thửa đất. Đến ngày 30/9, đã cập nhật, bổ sung và đồng bộ 1.441.350 thửa. Trong số này, 681.189 thửa thuộc nhóm 1, cơ bản “đúng - đủ - sạch - sống”; 760.161 thửa thuộc nhóm 2, cần tiếp tục bổ sung, chuẩn hóa dữ liệu. So với thời điểm ban đầu, khối lượng dữ liệu được cập nhật, đồng bộ tăng thêm 304.506 thửa.
Để nâng chất lượng dữ liệu, đơn vị đã cập nhật hồ sơ quét cho 1.329.669 thửa, dữ liệu không gian cho 1.289.494 thửa. Dữ liệu thuộc tính được bổ sung cho 794.514/1.110.279 thửa. Riêng 760.161 thửa nhóm 2 còn 151.856 thửa cần bổ sung dữ liệu không gian, 111.681 thửa cần bổ sung hồ sơ quét và 315.765 thửa cần cập nhật đầy đủ dữ liệu thuộc tính.
Bên cạnh đó còn 526.100 thửa thuộc nhóm 3, chưa xây dựng cơ sở dữ liệu, chủ yếu trên địa bàn Hậu Giang cũ. Đến ngày 29/9, đã thực hiện trên 85.914 thửa, tích hợp vào hệ thống VNPT iLIS để giám sát, kiểm duyệt, tương đương 16,33%.Cần Thơ phấn đấu cơ bản hoàn thành các phần việc trên trước ngày 30/11/2026.
Cùng với hoàn thiện dữ liệu đất đai, thành phố đang đối soát thông tin người sử dụng đất với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong 34.129 trường hợp có thông tin sai lệch, cơ quan chức năng đã hoàn thành đối soát 100%. Đối với 314.641 dữ liệu không tìm thấy, các xã, phường phối hợp cơ quan công an và các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thu thập thông tin thực tế. Đến ngày 30/9 đã thu thập 213.885 trường hợp, tương đương 67,98%; số còn lại phải hoàn thành trước ngày 10/10.
Cùng với các địa phương trên cả nước, Cần Thơ tăng tốc hoàn thiện dữ liệu đất đai (Ảnh minh họa).
Nhằm triển khai hiệu quả mục tiêu hoàn thiện dữ liệu đất đai, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố đã yêu cầu Văn phòng Đăng ký đất đai cử cán bộ trực tiếp phối hợp với các xã, phường để rà soát, hoàn thiện dữ liệu. các đơn vị phải thường xuyên đánh giá tiến độ, xác định rõ phần việc còn tồn tại, nhân lực và đơn vị phụ trách. Tăng cường phối hợp giữa Văn phòng Đăng ký đất đai với chính quyền cơ sở, tập trung xử lý các trường hợp còn thiếu thông tin và thường xuyên tổng hợp, báo cáo kết quả.
Lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp Công an thành phố, các sở, ngành, đơn vị liên quan và UBND các xã, phường tập trung rà soát toàn bộ khối lượng còn lại, lập tiến độ chi tiết theo tuần, xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm, đơn vị chịu trách nhiệm, nguồn lực và thời hạn hoàn thành. Tiếp tục cập nhật, kết nối, đồng bộ dữ liệu đối với thửa đất đã đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”; bổ sung, xác thực, làm giàu, làm sạch dữ liệu đối với thửa đất đã có dữ liệu nhưng chưa đạt tiêu chí đúng, đủ, sạch, sống.
Hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu và đồng bộ với Trung ương, với Trung tâm dữ liệu quốc gia giai đoạn trong năm này, trong năm 2026 đối với toàn bộ thửa đất đã được thu thập thông tin, dữ liệu, lập hồ sơ địa chính. Hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu và đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia năm 2027 đối với diện tích thửa đất chưa có dữ liệu trong cơ sở dữ liệu đất đai.
Trước mắt, đảm bảo đến 30/11 hoàn thành chuẩn hóa, đối soát, làm sạch tối thiểu 80% dữ liệu đất đai đủ điều kiện đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia. Đối với dự án xây dựng cơ sở dữ liệu Hậu Giang (cũ) phải tập trung nhân lực, xây dựng tiến độ chi tiết, đảm bảo đến 30/11 sẽ hoàn thành.
Theo Chỉ thị số 05/CT-TTg, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ nhằm số hóa hồ sơ mà còn phải đưa dữ liệu vào khai thác, sử dụng phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm cập nhật theo thời gian thực.
Quy mô triển khai trên diện rộng đang tạo áp lực lớn về nguồn lực, đặc biệt là nhân lực. Trước đây, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai chủ yếu được thực hiện nhỏ lẻ, trong khi hiện nay khối lượng công việc được triển khai đồng bộ trên diện rộng. Một số địa phương đã phải huy động thêm lực lượng hỗ trợ. Cán bộ chuyên môn phụ trách thu thập thông tin, trong khi giáo viên và sinh viên được huy động tham gia đối soát dữ liệu. Việc này nhằm bổ sung nhân lực cho khâu kiểm tra, đối chiếu thông tin, để cán bộ chuyên môn tập trung vào những phần việc đòi hỏi nghiệp vụ đất đai.
Cùng với nhân lực, kinh phí cũng là một điểm nghẽn. Dù đã có chủ trương hỗ trợ, nguồn lực thực tế tại nhiều địa phương còn hạn chế. Có nơi mới bố trí được một phần kinh phí, thậm chí phải tổ chức thực hiện trong điều kiện thiếu nguồn lực. Để tháo gỡ, Chính phủ và các Bộ liên quan có hướng dẫn để các địa phương tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai.
Hạ tầng công nghệ cũng đặt ra yêu cầu lớn. Cơ sở dữ liệu đất đai phải được lưu trữ, cập nhật tại địa phương, đồng thời đồng bộ lên hệ thống Trung ương và kết nối với các cơ sở dữ liệu khác, trong khi hạ tầng ở cả địa phương và Trung ương vẫn còn hạn chế. Việc đồng bộ dữ liệu từ hệ thống của Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Công an cũng cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng. Do đó, quá trình xây dựng dữ liệu và đồng bộ có thể được thực hiện song song theo tiến độ, thay vì chờ toàn bộ hệ thống hoàn thiện mới đưa dữ liệu lên.
Cùng với việc tăng số lượng thửa đất được số hóa, yêu cầu đặt ra là bảo đảm dữ liệu chính xác, được cập nhật thường xuyên và có khả năng kết nối giữa các hệ thống, qua đó phục vụ trực tiếp công tác quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp./.
Minh An