Gia Lai có hệ thống sông, suối, hồ chứa và các thủy vực tự nhiên, tạo điều kiện phát triển nguồn lợi thủy sản nước ngọt và nuôi trồng thủy sản. Nguồn lợi này không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn tạo sinh kế, thu nhập cho một bộ phận người dân, nhất là cộng đồng sống ven sông, hồ.
Tuy nhiên, tình trạng khai thác quá mức, sử dụng ngư cụ mang tính tận diệt và tác động của môi trường có thể làm suy giảm nguồn lợi. Vì vậy, bảo vệ thủy sản gắn với phục hồi hệ sinh thái, kiểm soát khai thác và phát huy vai trò cộng đồng là yêu cầu cần thiết để sử dụng bền vững tài nguyên. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, địa phương hệ thống công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh hiện có 284 hồ chứa nước với tổng dung tích khoảng 1.453,891 triệu m3 , 486 đập dâng, 272 trạm bơm và khoảng 7.813 km kênh mương các loại.
Bên cạnh đó, sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai chiều dài đường bờ biển 134 km. Điều này không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp mà còn tạo nguồn cho sinh hoạt và nuôi trồng, khai thác thủy sản hiệu quả.
Hướng tới mục tiêu bảo vệ bền vững nguồn lợi thủy sản, Gia Lai đẩy mạnh công tác phát huy vai trò của cộng đồng trong giám sát, khai thác hợp lý và phục hồi các hệ sinh thái thủy sinh.
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về việc triển khai Công văn số 9035/BNNMT-TSKN ngày 10-8-2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường hoạt động phối hợp bảo vệ nguồn lợi thủy sản theo Kế hoạch liên tịch số 628/KH-BCA-BNN&MT của Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các ngành, lực lượng chức năng và địa phương trong tỉnh Gia Lai đang đẩy mạnh quản lý địa bàn, tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm tại các địa bàn ven biển, đầm phá và vùng nước nội địa.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản đã được triển khai với sự vào cuộc tích cực của lực lượng kiểm ngư, Công an, biên phòng cùng chính quyền cơ sở, cộng đồng dân cư tại các địa bàn ven biển, đầm phá và vùng nước nội địa.
Gia Lai có nhiều điều kiện thuận lợi để nuôi trồng thuỷ sản. (Ảnh: DV).
Tại xã Đề Gi, từ đầu tháng 8 đến nay, tổ công tác liên ngành của xã thường xuyên phối hợp tuần tra trên đầm Đề Gi và vùng biển thuộc địa bàn xã; tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở người dân chấp hành các quy định trong khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Ở xã An Lương, công tác bảo vệ nguồn lợi được gắn với việc phát huy vai trò giám sát của cộng đồng.
Trước đó vào tháng 8/2026, UBND xã tổ chức đối thoại với các chủ phương tiện, phổ biến các quy định về trách nhiệm bảo vệ nguồn lợi thủy sản, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Thông tin về các phương tiện chưa đủ điều kiện hoạt động cũng được công khai tại nhà văn hóa các thôn Hưng Lộc, Vĩnh Lợi 1 và Vĩnh Lợi 2 để người dân cùng theo dõi, giám sát. Bên cạnh đó, tại phường Quy Nhơn Đông, cùng với việc nắm chắc tình hình phương tiện trên địa bàn, chính quyền địa phương phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, tuyên truyền và kịp thời trao đổi thông tin về những trường hợp có dấu hiệu vi phạm.
Cùng với công tác tuyên truyền, quản lý địa bàn, các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương tăng cường tuần tra nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi khai thác thủy sản trái phép. Tại xã Tuy Phước, lực lượng Công an đưa ca nô tuần tra trên đầm Thị Nại, tập trung kiểm tra các khu vực có tàu thuyền hoạt động, bến bãi và nơi neo đậu phương tiện.
Qua đó, lực lượng chức năng kết hợp nắm tình hình, tuyên truyền, nhắc nhở người dân chấp hành các quy định về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Các xã Tuy Phước Đông, Tuy Phước và phường Quy Nhơn Đông cũng duy trì phối hợp tuần tra, kiểm soát tại khu vực đầm Thị Nại; kịp thời trao đổi thông tin về tình hình địa bàn và các trường hợp có dấu hiệu vi phạm để tổ chức kiểm tra, xử lý.
Từ hoạt động tuần tra tại cơ sở, nhiều hành vi khai thác thủy sản trái phép đã được ngăn chặn kịp thời. Cụ thể, ngày 25-8, Công an xã Tuy Phước Bắc phát hiện một trường hợp sử dụng công cụ kích điện để rà bắt cá tại khu vực ruộng thuộc thôn Quảng Nghiệp. Người vi phạm bị xử phạt hành chính 3 triệu đồng và tịch thu toàn bộ công cụ vi phạm. Trước đó, tối 16-7, tổ công tác liên ngành của tỉnh phối hợp tuần tra tại khu vực biển Đề Gi, phát hiện một trường hợp sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản trên tàu cá. Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã xử phạt 7,5 triệu đồng và tịch thu tang vật.
Tỉnh Gia Lai thả cá giống xuống lòng hồ Ia Ly nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản.
Theo Chi cục Thủy sản, trong tháng 8-2026, đơn vị phối hợp với lực lượng cảnh sát đường thủy, biên phòng và chính quyền địa phương tổ chức 2 chuyến tuần tra trên biển, kiểm tra 67 lượt tàu cá, phát hiện 9 trường hợp vi phạm và xử phạt 66 triệu đồng. Tính chung từ đầu năm đến nay, các lực lượng chức năng đã xử phạt 29 trường hợp với tổng số tiền 217 triệu đồng.
Theo đại diện Đội Cảnh sát đường thủy (Phòng CSGT, Công an tỉnh Gia Lai) cho rằng, tình trạng vi phạm trong khai thác thủy sản đã giảm nhiều so với trước đây; tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận người dân vì lợi ích kinh tế cố tình vi phạm, lợi dụng thời điểm ban đêm hoặc khu vực vắng người để hoạt động lén lút. Để bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, lãnh đạo Chi cục Thủy sản cho biết, thời gian tới, đơn vị tiếp tục tăng cường phối hợp liên ngành, tổ chức một số chuyến tuần tra, kiểm soát bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại khu vực biển từ xã Đề Gi đến xã Phù Mỹ Đông. Đồng thời, Chi cục sẽ đẩy mạnh thực hiện mô hình đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại xã Tuy Phước Đông.
Bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh Gia Lai đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó cộng đồng giữ vai trò ngày càng quan trọng. Khi người dân trực tiếp tham gia giám sát, phát hiện các hành vi khai thác trái phép, đồng thời thực hiện đúng quy định về bảo vệ nguồn lợi, hiệu quả quản lý sẽ được nâng lên.
Cùng với đó, cơ quan chức năng đẩy mạnh tăng cường tuyên truyền, kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, xử lý nghiêm hành vi sử dụng phương thức khai thác tận diệt và khuyến khích các mô hình bảo vệ thủy sản dựa vào cộng đồng. Chú trọng bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản không chỉ góp phần duy trì đa dạng sinh học mà còn tạo nền tảng bảo đảm sinh kế ổn định cho người dân. Đây là hướng đi cần thiết để khai thác tài nguyên hợp lý, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và lợi ích lâu dài của địa phương.
Thuỳ Dương