Thời gian qua, tỉnh Lạng Sơn xác định việc quản lý, thu gom và xử lý rác thải là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Trước lượng chất thải phát sinh ngày càng lớn, tỉnh tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ sở xử lý rác thải trên địa bàn, tập trung vào việc chấp hành các quy định về môi trường, quy trình tiếp nhận, phân loại và xử lý chất thải.
Các cơ quan chức năng đẩy mạnh kiểm tra định kỳ và đột xuất, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế trong quá trình hoạt động. Các cơ sở được yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về thu gom, vận chuyển, lưu giữ và xử lý chất thải; bảo đảm hệ thống xử lý vận hành đúng quy trình, hạn chế phát sinh nước rỉ rác, mùi hôi và các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.
Cùng với tăng cường kiểm tra, Lạng Sơn chú trọng nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương và các đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành cơ sở xử lý rác thải. Việc siết chặt quản lý được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả xử lý chất thải, xây dựng môi trường sống xanh, sạch, an toàn.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn, toàn tỉnh hiện có 6 đơn vị thực hiện xử lý chất thải rắn sinh hoạt, 12 trạm trung chuyển và 5 bãi chôn lấp. Ngoài ra, 3 cơ sở đang xử lý rác bằng lò đốt tại các xã Văn Quan, Nhân Lý và Đình Lập. Qua rà soát hồ sơ pháp lý và tình hình hoạt động, đa số cơ sở thực hiện tương đối đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường trong quá trình đầu tư, vận hành.
Tuy nhiên, một số bãi xử lý được đầu tư từ nhiều năm trước hoặc đã thay đổi chủ thể quản lý cần tiếp tục hoàn thiện hồ sơ pháp lý cũng như tăng cường kiểm tra, giám sát trong quá trình hoạt động. Trong 6 đơn vị, 4 đơn vị cơ bản hoàn thiện hồ sơ pháp lý về môi trường gồm: Công ty TNHH Huy Hoàng, Công ty cổ phần thương mại dịch vụ Tân Minh, Công ty TNHH MTV Áo Xanh và Công ty TNHH xây dựng Thành Linh. Các cơ sở đều thực hiện báo cáo công tác bảo vệ môi trường định kỳ hằng năm.
Các cơ sở thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ pháp lý và tăng cường kiểm tra, giám sát trong quá trình hoạt động. (Ảnh: BS).
Đáng chú ý, bãi xử lý rác Lân Tắng tại xã Tân Tri được đầu tư từ năm 2006, đưa vào sử dụng năm 2010, công suất 20 tấn/ngày đêm. Công trình hiện do Công ty TNHH MTV Dịch vụ và Thương mại Phúc Lộc quản lý, vận hành. Đối với cơ sở này, Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định cần tiếp tục rà soát khối lượng nước rỉ rác phát sinh thực tế để xây dựng công trình xử lý đạt quy chuẩn môi trường.
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp cần chủ động hoàn thiện thủ tục về giấy phép hoặc đăng ký môi trường phù hợp với thực tế phát sinh nước rỉ rác. Bãi xử lý rác Lộc Bình do HTX Tiến Đạt quản lý, vận hành hiện cũng đang tạm dừng tiếp nhận, chôn lấp, xử lý rác.
Trước đó, HTX bị xử phạt hành chính đối với hành vi không có giấy phép môi trường theo quy định và bị đình chỉ hoạt động nguồn phát sinh chất thải không có giấy phép trong 4,5 tháng. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã và đang phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu UBND tỉnh việc bàn giao tài sản công là Bãi xử lý rác Lộc Bình cho UBND xã Lộc Bình quản lý, sử dụng, làm cơ sở triển khai việc quản lý, vận hành trong thời gian tới.
Từ kết quả rà soát trên, UBND tỉnh Lạng Sơn đã có văn bản chỉ đạo tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường đối với hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp với các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật tại các cơ sở xử lý rác. Nội dung kiểm tra đi vào việc thực hiện giấy phép môi trường, báo cáo đánh giá tác động môi trường, đăng ký môi trường; vận hành công trình xử lý chất thải, hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ rác, khí thải và quan trắc môi trường.
Riêng bãi xử lý rác Lân Tắng, UBND tỉnh yêu cầu kiểm tra, đánh giá toàn diện hiện trạng các công trình bảo vệ môi trường, hồ sơ pháp lý và việc chấp hành quy định, trong đó chú ý hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ rác. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, cơ quan chuyên môn hướng dẫn đơn vị hoàn thiện hồ sơ, đầu tư, nâng cấp các công trình bảo vệ môi trường và xử lý vi phạm nếu có.
UBND các xã có cơ sở xử lý rác được yêu cầu khẩn trương rà soát hạ tầng, công trình bảo vệ môi trường tại các bãi rác được giao quản lý; thường xuyên kiểm tra hoạt động thu gom, phân loại, vận chuyển, xử lý rác và kịp thời xử lý vi phạm theo thẩm quyền. Đối với các đơn vị xử lý rác, UBND tỉnh yêu cầu vận hành đúng quy trình các công trình xử lý nước thải, khí thải, thực hiện đầy đủ quan trắc và báo cáo môi trường định kỳ.
Các đơn vị phải rà soát, hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đầu tư, cải tạo công trình bảo vệ môi trường, đồng thời được khuyến khích huy động nguồn lực xã hội hóa để xử lý nước rỉ rác, khí thải và cải thiện hạ tầng tại các bãi chôn lấp hiện hữu.
Lạng Sơn đẩy mạnh đầu tư, cải thiện hạ tầng các khu vực xử lý rác thải.
Với mục tiêu bảo vệ môi trường hiệu quả, trước đó, UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Kế hoạch số 116/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị quyết số 394/NQ-CP của Chính phủ về phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì một Việt Nam sáng - xanh - sạch - đẹp.
Kế hoạch nêu rõ 03 Đề án ưu tiên thực hiện gồm: Triển khai phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường, giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải; Xử lý, cải tạo, phục hồi môi trường các bãi chôn lấp rác thải không hợp vệ sinh, khu vực ô nhiễm môi trường do rác thải gây ra; Đầu tư, xây dựng, nâng cấp hệ thống trang thiết bị, hạ tầng kỹ thuật về phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý, rác thải sinh hoạt sau phân loại và giám sát thực hiện.
Lạng Sơn phấn đấu đến năm 2030, 100% các xã, phường định kỳ hàng tuần tổ chức và duy trì “Ngày chủ nhật xanh” ra quân tổng vệ sinh môi trường tại các khu dân cư, tổ dân phố, khu vực công cộng; 100% các phường và 90% các xã (khu vực nông thôn) tổ chức phân loại rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình, cá nhân;
Đồng thời phấn đấu 100% khu dân cư, tổ dân phố có bổ sung nội dung về bảo vệ môi trường vào hương ước, quy ước, xây dựng, duy trì và nhân rộng mô hình tự quản về môi trường; 100% cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, đoàn viên, hội viên được phổ biến, quán triệt và gương mẫu tham gia phong trào bảo vệ môi trường; 99% rác thải sinh hoạt đô thị, 90% rác thải sinh hoạt nông thôn được thu gom, xử lý theo quy định…/.
Thuỳ Vân