Theo UBND tỉnh, phát triển công nghiệp, thu hút các doanh nghiệp vào đầu tư trên địa bàn tỉnh, nhất là tại các khu, cụm công nghiệp là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng của tỉnh. Vì vậy, tỉnh đang tập trung nguồn lực đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số và cải cách thủ tục hành chính để nâng cao sức cạnh tranh, tạo niềm tin cho doanh nghiệp khi đầu tư vào các cụm công nghiệp trên địa bàn.
Năm 2025, công tác thu hút đầu tư phát triển các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh đạt kết quả tích cực. Tỉnh đã hoàn thành Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 Khu công nghiệp Nhữ Khê - Đội Cấn; đang hoàn thiện hồ sơ Lập Quy hoạch phân khu Khu công nghiệp Tam Đa; hoàn thành Quy hoạch điều chỉnh cục bộ Khu công nghiệp Long Bình An. Rà soát, đôn đốc tiến độ xây dựng hạ tầng; thành lập 06 Cụm công nghiệp (Trung Môn, An Hòa - Long Bình An, Xuân Vân, Phúc Ứng 2, Phúc Ứng 3 và Nhữ Khê).
Tuyên Quang đẩy mạnh thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp.
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 03 khu vực phát triển tập trung gồm: Khu công nghiệp Long Bình An, Khu công nghiệp Bình Vàng và Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy, thu hút 83 dự án đang triển khai thực hiện với tổng vốn đầu tư đăng ký 11.814 tỷ đồng; có 17 cụm công nghiệp được thành lập, tổng diện tích 796 ha, thu hút 43 dự án vào sản xuất kinh doanh, tổng vốn đăng ký đầu tư trên 8.119 tỷ đồng.
Hoạt động công nghiệp trên địa bàn tỉnh những năm gần đây phát triển nhanh, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương. Về cơ bản, các chủ đầu tư, cơ sở trong khu, cụm công nghiệp đã triển khai các biện pháp bảo vệ môi trường theo nội dung hồ sơ môi trường được phê duyệt, đáp ứng yêu cầu về xử lý nước thải và bảo vệ môi trường theo quy định
Tuy nhiên, áp lực đối với môi trường ngày càng gia tăng, trong khi tỷ lệ khu, cụm công nghiệp được đầu tư đồng bộ hạ tầng bảo vệ môi trường, đặc biệt là hệ thống xử lý nước thải tập trung, còn hạn chế. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực làm công tác quản lý môi trường, nhất là cán bộ chuyên môn sâu, chất lượng cao còn thiếu; ý thức, trách nhiệm chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của một số chủ cơ sở sản xuất công nghiệp chưa cao. Đây là những khó khăn, thách thức lớn đối với công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn hiện nay.
Thực tế này đòi hỏi các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh cần tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng bảo vệ môi trường. Khu công nghiệp Long Bình An nằm trên địa bàn phường Bình Thuận với tổng diện tích 170 ha, trong đó diện tích đất công nghiệp 128,91 ha, đất cây xanh 20,65 ha; tỷ lệ lấp đầy đạt 45,33%. Năm 2025, Khu công nghiệp có 16 dự án đầu tư, gồm 09 dự án đang hoạt động, 02 dự án dừng hoạt động và 05 dự án đang triển khai thủ tục, xây dựng. Hạ tầng kỹ thuật đã được đầu tư đồng bộ, gồm hệ thống giao thông nội bộ, thoát nước mặt, cấp điện, thông tin liên lạc và hệ thống xử lý nước thải tập trung công suất 2.000 m³/ngày đêm. Lưu lượng nước thải phát sinh thực tế khoảng 60,54 m³/ngày.
Khu công nghiệp Bình Vàng thuộc quy hoạch phát triển khu công nghiệp quốc gia với tổng diện tích 254,77 ha, chia thành 02 giai đoạn. Giai đoạn I có diện tích 144,415 ha đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng; giai đoạn II (110,355 ha) chưa thực hiện giải phóng mặt bằng. Khu công nghiệp đã hoàn thành hệ thống thoát nước mưa giai đoạn I; xây dựng và lắp đặt trạm xử lý nước thải tập trung công suất 2.000 m³/ngày đêm; đang hoàn thiện hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục.
Hạ tầng bảo vệ môi trường trong đó có hệ thống xử lý nước thải được các đơn vị đẩy mạnh hoàn thiện.
Tỉnh hiện có 08 cụm công nghiệp đang hoạt động, gồm: Phúc Ứng, Tân Thành, An Thịnh, Thắng Quân, Minh Sơn, Nam Quang, Tân Bắc và Khuôn Phươn. Trong đó, mới có Cụm công nghiệp Thắng Quân được đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung. Các cụm công nghiệp còn lại đã đầu tư bước đầu về hạ tầng như giao thông nội bộ, hệ thống thoát nước và cây xanh nhưng chưa được đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung theo quy định.
Tuy nhiên, các cơ sở sản xuất trong cụm công nghiệp đều đã được phê duyệt hồ sơ môi trường, được cấp giấy phép môi trường và đầu tư công trình xử lý nước thải, khí thải, chất thải theo quy định. Công tác bảo vệ môi trường tại các cơ sở sản xuất cơ bản được kiểm soát; trong năm 2025 không ghi nhận sự cố môi trường tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Hoạt động công nghiệp trên địa bàn tỉnh chủ yếu gồm: sản xuất vật liệu xây dựng, dệt may, sản xuất giấy, cơ khí, chế biến khoáng sản. Chất thải rắn công nghiệp thông thường phát sinh gồm xỉ thải, bùn bã vôi, nhựa, bìa carton, giẻ lau, kim loại, thủy tinh, gốm sứ, gạch đá vụn… được các cơ sở thu gom, phân loại và xử lý theo quy định.
Năm 2025, khối lượng chất thải rắn công nghiệp thông thường được thu gom để tái sử dụng, tái chế khoảng 218.227 tấn, chủ yếu từ các cơ sở sản xuất gang thép, giấy, may mặc. Đất đá thải từ khai thác, chế biến khoáng sản được quản lý tại bãi thải mỏ hoặc tận dụng san lấp nội mỏ; bùn thải không nguy hại được lưu giữ tại hồ chứa quặng đuôi theo hồ sơ môi trường được phê duyệt.
Với mục tiêu phát triển công nghiệp gắn chặt với công tác bảo vệ môi trường, năm 2026 Tuyên Quang sẽ nâng cao chất lượng thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường; tăng cường kiểm soát các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao; chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các tác động xấu đến môi trường và nâng cao năng lực ứng phó sự cố môi trường.
Tập trung nguồn lực để đầu tư xây dựng hạ tầng bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh, trong đó có hệ thống xử lý nước thải khu, cụm công nghiệp. Bên cạnh đó, tỉnh tăng cường quản lý môi trường đối với các dự án đầu tư, chú trọng xem xét vị trí thực hiện dự án, các yếu tố nhạy cảm về môi trường; hướng dẫn, đôn đốc chủ dự án thực hiện đầy đủ, đúng quy định các thủ tục môi trường trong suốt quá trình chuẩn bị, triển khai và vận hành dự án.
Thường xuyên rà soát, kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp; yêu cầu thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường, cải tạo, nâng cấp, hoàn thiện các công trình xử lý chất thải theo quy định. Xử lý nghiêm các đơn vị vi phạm hoặc không khắc phục triệt để các tồn tại; không chấp thuận cho các khu, cụm công nghiệp mới đi vào hoạt động khi chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về hạ tầng và công trình bảo vệ môi trường;
Yêu cầu các công ty, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh hoàn thành đầy đủ thủ tục môi trường theo quy định trước khi đưa dự án vào vận hành chính thức; bảo đảm các công trình xử lý chất thải được xây dựng, vận hành ổn định và đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường. Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhà máy nằm ngoài khu, cụm công nghiệp có lưu lượng xả nước thải lớn hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm cao, tiếp tục đôn đốc, yêu cầu lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục; thực hiện truyền số liệu trực tiếp về Sở Nông nghiệp và Môi trường để theo dõi, giám sát theo quy định./.
Hồng Thắm