Trong bối cảnh phát triển công nghiệp nhanh chóng, Bắc Ninh định hướng, công tác xử lý nước thải là một trụ cột quan trọng để bảo đảm tăng trưởng bền vững. Địa phương đã chủ động đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, từ hệ thống thu gom đến các nhà máy xử lý hiện đại. Các khu công nghiệp, làng nghề và đô thị đều được yêu cầu nâng cao tiêu chuẩn môi trường, góp phần giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ nguồn nước.
Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ tiên tiến trong giám sát và vận hành giúp nâng cao hiệu quả xử lý, tiết kiệm chi phí và tăng tính minh bạch. Nhờ đó, môi trường sống của người dân được cải thiện rõ rệt, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án đầu tư chất lượng cao.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố môi trường, chiến lược này còn góp phần định hình hình ảnh một Bắc Ninh năng động, có trách nhiệm, sẵn sàng thích ứng với các yêu cầu phát triển xanh trong giai đoạn mới. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh, toàn tỉnh hiện có 23 khu công nghiệp đang hoạt động, thu hút hơn 2 nghìn doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Mỗi ngày, các doanh nghiệp phát sinh hàng chục nghìn mét khối nước thải. Thực hiện quy định về bảo vệ môi trường, tất cả khu công nghiệp đều đã xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung xử lý hàng chục nghìn m3/ngày, đáp ứng nhu cầu phát sinh, không để xảy ra sự cố môi trường.
Hiện các khu công nghiệp tại Bắc Ninh đã xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Việc xử lý nước thải của doanh nghiệp thứ cấp thông qua hệ thống xử lý tập trung trong khu công nghiệp không chỉ giúp giảm chi phí đầu tư riêng lẻ mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, tạo điều kiện áp dụng công nghệ xử lý hiện đại, đồng bộ. Qua đó, góp phần cải thiện chất lượng môi trường, giảm thiểu tác động tiêu cực đến nguồn nước và khu vực dân cư xung quanh.
Bên cạnh đó, theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, các khu công nghiệp đi vào hoạt động phải có hệ thống xử lý nước thải tập trung, bảo đảm nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường. Cụ thể, các doanh nghiệp thứ cấp phải xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn cột B, sau đó đưa về hệ thống xử lý tập trung của công ty quản lý hạ tầng để tiếp tục xử lý đạt tiêu chuẩn cột A trước khi thải ra ngoài.
Quy định này tạo thành hai tầng kiểm soát chặt chẽ, hạn chế tối đa nguy cơ ô nhiễm. Thực hiện quy định trên, UBND tỉnh Bắc Ninh chỉ đạo các sở, ngành chức năng yêu cầu chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp phải đầu tư hoàn chỉnh hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung ngay từ giai đoạn xây dựng. Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc vận hành nhằm bảo đảm các công trình xử lý hoạt động ổn định, hiệu quả.
Tiêu biểu như Khu công nghiệp Song Khê - Nội Hoàng (phường Tiền Phong) do Công ty cổ phần Phát triển hạ tầng Khu công nghiệp Bắc Giang quản lý với 23 doanh nghiệp thứ cấp đang hoạt động, lưu lượng nước thải khoảng 1,1 nghìn m3 mỗi ngày. Năm 2020, doanh nghiệp đầu tư 3,6 tỷ đồng lắp đặt, vận hành trạm quan trắc nước thải tự động, kết nối trực tuyến về Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho phép cơ quan quản lý và doanh nghiệp theo dõi các thông số nước thải 24/24 giờ.
Khi các chỉ số môi trường có dấu hiệu vượt ngưỡng, hệ thống sẽ phát tín hiệu cảnh báo qua thiết bị di động để kịp thời xử lý. Vì thế, toàn bộ nước thải sau xử lý đều đạt quy chuẩn trước khi xả thải, không phát sinh ô nhiễm. Nhiều năm qua, Khu công nghiệp không để xảy ra tình trạng ô nhiễm môi trường. Tương tự, hệ thống xử lý nước thải tập trung tại Khu Công nghiệp Hòa Phú, xã Xuân Cẩm được xây dựng từ năm 2019 cũng vận hành hiệu quả.
Hiện hệ thống xử lý hơn 3 nghìn m3 nước thải mỗi ngày cho 29 doanh nghiệp thứ cấp. Nước thải đầu vào được kiểm soát nghiêm ngặt, giúp duy trì ổn định chất lượng nước sau xử lý. Các khu công nghiệp Yên Phong, VSIP... cũng là điểm sáng trong bảo vệ môi trường. Để nâng cao hiệu quả vận hành các công trình xử lý nước thải tập trung, UBND tỉnh Bắc Ninh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường công tác quản lý, giám sát. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối theo dõi, kiểm soát toàn diện, thường xuyên kiểm tra định kỳ và đột xuất, hướng dẫn các khu công nghiệp thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Các chủ đầu tư hạ tầng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát, vận hành hệ thống xử lý nước thải. Đến nay, toàn bộ các khu công nghiệp đang hoạt động đã lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục, kết nối truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý để theo dõi 24/24 giờ.
Đẩy mạnh mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát, vận hành hệ thống xử lý nước thải được Bắc Ninh triển khai sâu rộng. (Ảnh minh hoạ).
Các thông số môi trường được giám sát chặt chẽ, giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường, kịp thời điều chỉnh quy trình xử lý, tránh ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc lắp đặt và vận hành hiệu quả hệ thống quan trắc tự động giúp nâng cao năng lực giám sát của cơ quan quản lý, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ nguồn thải; phòng ngừa ô nhiễm từ sớm, từ xa, góp phần phát triển công nghiệp bền vững”.
Bên cạnh đó, theo đại diện lãnh đạo công ty quản lý hạ tầng các Khu Công nghiệp: Hòa Phú, Yên Phong, Tiên Sơn, Tân Hưng… việc kết hợp giữa vận hành hệ thống xử lý nước thải với giám sát tự động giúp chất lượng nước thải luôn ổn định, đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường. Quá trình kết hợp giữa hệ thống xử lý nước thải tập trung với công nghệ giám sát tự động giúp chất lượng nước thải luôn được kiểm soát ổn định, đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường.
Đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, hướng tới mục tiêu phát triển công nghiệp xanh, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường. Khi hạ tầng môi trường được đầu tư bài bản, Bắc Ninh sẽ có thêm dư địa để phát triển công nghiệp sạch, dịch vụ chất lượng cao và đô thị hiện đại. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo niềm tin cho nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp.
Trong tương lai, Bắc Ninh định hướng sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường giám sát và khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân vào lĩnh vực xử lý nước thải. Song song với đó, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường sẽ tạo nên sức mạnh đồng bộ từ chính quyền đến người dân. Khi những nỗ lực này được triển khai nhất quán, Bắc Ninh không chỉ giải quyết tốt bài toán môi trường mà còn xây dựng nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế – xã hội theo hướng xanh, an toàn.
Lê Oanh