TP. HCM chủ động phương án ứng phó nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô

Báo cáo của UBND TP. HCM cho thấy tình hình xâm nhập mặn năm 2025, đặc điểm địa lý tiếp tục tạo ra sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực trên địa bàn TP. HCM (sau hợp nhất). Ở phía Bắc  do nằm ở thượng nguồn sông Sài Gòn - Đồng Nai nên không chịu ảnh hưởng xâm nhập mặn từ Biển Đông. Trong khi đó, phía Đông chủ động được nguồn nước tưới nhờ khai thác từ các hồ chứa nội vùng, vì vậy không tổ chức đo đạc, khảo sát độ mặn phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Tại khu vực trung tâm TP.HCM – nơi chịu ảnh hưởng trực tiếp của thủy triều và xâm nhập mặn theo các tuyến sông, kênh, rạch chính, các số liệu quan trắc cho thấy mức độ mặn trong năm 2025 có xu hướng thấp hơn so với năm trước. Cụ thể, độ mặn lớn nhất thường xuất hiện trong tháng 3 và tháng 4, sau đó giảm dần từ tháng 5, tháng 6 khi mưa bắt đầu gia tăng.

Đáng chú ý, trong quý I và quý II/2025, độ mặn tại các điểm quan trắc đều thấp hơn mức trung bình nhiều năm và thấp hơn cùng kỳ năm 2024. Sang quý III và quý IV, độ mặn tiếp tục thấp hơn trung bình nhiều năm nhưng có xu hướng cao hơn so với cùng kỳ năm trước, phản ánh diễn biến thủy văn phức tạp và khó lường.

Mặc dù năm 2025 có kết quả tích cực, thành phố vẫn xác định năm 2026 có nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô. Do đó, UBND TP. HCM đã ban hành phương án tổng thể nhằm bảo đảm nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.

Các công trình thủy lợi được yêu cầu vận hành hiệu quả đảm bảo nguồn nước cho tưới tiêu, sinh hoạt (Ảnh minh họa). 

Theo phương án, thành phố tập trung tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành và theo dõi chặt chẽ diễn biến nguồn nước trên hệ thống sông, kênh, rạch. Các cơ quan chuyên môn chủ động tổ chức quan trắc, giám sát độ mặn, chất lượng nước tại các khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng, kịp thời thông tin, hướng dẫn người dân trữ nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Thường xuyên kiểm tra, quản lý nguồn nước nhằm hạn chế thất thoát, sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả.

Một trong những giải pháp trọng tâm là đầu tư, nâng cấp, duy tu và sửa chữa hệ thống công trình thủy lợi. Thành phố ưu tiên nguồn lực cho các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn hán, xâm nhập mặn và các vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm. Công tác nạo vét kênh mương, gia cố bờ bao, sửa chữa cống ngăn mặn, trạm bơm được đẩy nhanh tiến độ nhằm bảo đảm khả năng trữ nước, dẫn nước và kiểm soát mặn hiệu quả, đặc biệt tại các khu vực ven sông và vùng nội đồng.

Thành phố cũng chú trọng công tác tích trữ và điều tiết nguồn nước. Qua đó, yêu cầu các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi xây dựng phương án vận hành linh hoạt các hồ chứa, cống điều tiết và hệ thống kênh dẫn, bảo đảm cung cấp đủ nước cho sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu khác. Việc phối hợp với các đơn vị quản lý hồ chứa thượng nguồn nhằm thống nhất lịch xả nước, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương chủ động lấy nước, trữ nước và đẩy mặn trong những thời điểm cần thiết.

Trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, bố trí cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện nguồn nước, ưu tiên sử dụng các giống cây trồng chịu hạn, chịu mặn và có hiệu quả kinh tế cao; áp dụng rộng rãi các biện pháp tưới tiên tiến, tưới tiết kiệm nước. Đối với chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, các cơ sở được hướng dẫn cải tạo ao nuôi, chuồng trại, điều chỉnh mật độ nuôi, áp dụng mô hình nuôi tuần hoàn và tăng cường quản lý môi trường nhằm giảm thiểu rủi ro do thiếu nước và xâm nhập mặn.

UBND TP. HCM yêu cầu các sở, ngành, địa phương, đơn vị cấp nước và thủy lợi xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ rõ ràng, bảo đảm cung cấp nước sinh hoạt cho người dân là ưu tiên hàng đầu. Đồng thời, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, vận động người dân, doanh nghiệp sử dụng nước tiết kiệm, chủ động dự trữ nước ngọt, cùng chung tay thực hiện hiệu quả các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2026.../.

Thu Thủy