Phú Thọ: Đặt mục tiêu phát triển kinh tế gắn với bảo vệ với môi trường

Phú Thọ hướng tới xây dựng các cụm công nghiệp “xanh”. 

Phú Thọ đang từng bước khẳng định hướng đi đúng đắn khi lựa chọn mô hình phát triển kinh tế thân thiện với môi trường, coi đây là nền tảng cho tăng trưởng bền vững. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, tỉnh xác định không đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế ngắn hạn.

Các dự án đầu tư mới đều được thẩm định chặt chẽ về tác động môi trường; ưu tiên lĩnh vực công nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch sinh thái. Song song đó, Phú Thọ đẩy mạnh chuyển đổi sản xuất theo hướng tiết kiệm năng lượng, sử dụng tài nguyên hiệu quả và giảm phát thải. Nhiều khu, cụm công nghiệp đã áp dụng hệ thống xử lý nước thải tập trung, giám sát tự động nhằm hạn chế ô nhiễm.

Ở khu vực nông thôn, các mô hình sản xuất hữu cơ, tuần hoàn được khuyến khích, vừa nâng cao giá trị nông sản vừa bảo vệ hệ sinh thái. Thông qua các chương trình truyền thông và giáo dục, nhận thức của doanh nghiệp và người dân về bảo vệ môi trường ngày càng được nâng cao, tạo sự đồng thuận trong toàn xã hội. Đặc biệt, sau sáp nhập, Phú Thọ có diện tích 9.361km², hội tụ ba không gian địa lý đặc trưng: trung du, đồng bằng và vùng núi cao.

Đây là cơ sở cho sự đa dạng về kinh tế, cả công nghiệp, nông-lâm nghiệp và du lịch, dịch vụ. Tỉnh đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý môi trường, bảo vệ rừng, xử lý ô nhiễm và điều tiết phát triển giữa các vùng. Năm 2025, sản xuất công nghiệp của tỉnh chiếm tỷ trọng 55,4% cơ cấu kinh tế, tốc độ tăng trưởng công nghiệp đạt 15,4%. Các khu công nghiệp như Thăng Long Vĩnh Phúc, Phú Hà, Cẩm Khê, Bình Xuyên, Bá Thiện 1, Bá Thiện 2 vận hành ổn định, thu hút nhiều doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ.

Đáng chú ý, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh đang có sự chuyển dịch từ “nâu” sang “xanh”. Các khu công nghiệp thế hệ mới đều định hướng theo mô hình “khu công nghiệp xanh” như Sơn Lôi, Phúc Yên, Nam Bình Xuyên, Bá Thiện 2, Sông Lô 2. Trước đó, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ I thống nhất định hướng phát triển của tỉnh theo hướng xanh, bền vững. Phú Thọ phấn đấu trở thành trung tâm phát triển du lịch nghỉ dưỡng, công nghiệp công nghệ cao, thương mại, logistics, y tế, đào tạo chất lượng cao.

Ngoài ra, Phú Thọ chú trọng các ngành dịch vụ du lịch, nhất là du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch văn hóa. Các khu vực như Vườn quốc gia Tam Đảo, Vườn quốc gia Xuân Sơn, suối nước nóng Thanh Thủy, tuyến du lịch lòng hồ Hòa Bình được quan tâm đầu tư.

Du lịch gắn với rừng, với bản sắc văn hóa các dân tộc vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa bảo tồn thiên nhiên và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số. Trong lĩnh vực nông-lâm nghiệp, tỉnh Phú Thọ duy trì ổn định diện tích trồng rừng hằng năm và sản lượng khai thác gỗ từ rừng trồng, cung cấp nguồn nguyên liệu cho các nhà máy chế biến gỗ, ván dăm, viên nén năng lượng.

Việc khoanh nuôi tái sinh rừng tự nhiên tạo hiệu quả tích cực, tăng trữ lượng rừng và giảm nguy cơ sạt lở, lũ quét. Tổng diện tích rừng của Phú Thọ lên đến gần 500.000ha tạo nên một “vành đai xanh” từ Tam Đảo, Thanh Sơn, Tân Sơn tới Mai Châu.

Tỉnh cũng xây dựng hệ thống quan trắc môi trường tự động tại các khu công nghiệp như Thụy Vân, Phú Hà, Bá Thiện, Bình Xuyên; yêu cầu tất cả nhà máy xả thải phải kết nối với hệ thống quan trắc của Sở Nông nghiệp và Môi trường để kiểm soát 24/7. Ở khu vực nông thôn, các địa phương đang đẩy mạnh các mô hình thu gom rác theo cụm dân cư, thí điểm xử lý rác hữu cơ bằng chế phẩm sinh học, giảm áp lực cho các bãi rác tập trung.

Tỉnh vừa thông qua quy định khu vực không được phép chăn nuôi và chính sách hỗ trợ khi di dời cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu vực này. Hiện nay, Phú Thọ đang tập trung cho nhiệm vụ xây dựng chính sách chung sau sáp nhập, trong đó từng bước thống nhất quy hoạch ba loại rừng, thống nhất quy định về đánh giá tác động môi trường. Tỉnh sẽ hoàn thiện việc chuẩn hóa tiêu chí môi trường trong xét duyệt đầu tư và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ thân thiện môi trường vào đầu năm 2026.

Các khu công nghiệp được yêu cầu dành ít nhất 10% diện tích cho cây xanh, mặt nước; áp dụng hệ thống tái sử dụng nước thải cho sản xuất; khuyến khích doanh nghiệp sử dụng năng lượng mặt trời trên mái nhà xưởng. Việc tiến tới mô hình sản xuất công nghiệp “không rác thải” là mục tiêu tỉnh đang đặt ra cho giai đoạn 2026-2030.

Ngoài ra, tỉnh Phú Thọ đã xác lập mục tiêu chiến lược đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2045, hướng tới xây dựng địa phương trở thành “Lá phổi xanh bền vững của vùng Thủ đô”. Cụ thể, tỉnh tập trung thực hiện đồng bộ các mục tiêu lớn: Nâng tỷ lệ che phủ rừng lên hơn 55%; năng lượng tái tạo chiếm ít nhất 70% tổng tiêu thụ năng lượng; hơn 80% khu công nghiệp chuyển đổi sang mô hình sinh thái - công nghệ cao; 60% số phương tiện giao thông công cộng không phát thải và khoảng 70% số diện tích sản xuất nông nghiệp áp dụng mô hình tuần hoàn, carbon thấp.

Đáng chú ý, Phú Thọ đặc biệt coi trọng bảo vệ môi trường. Tỉnh sẽ đưa vào vận hành Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt phát điện tại xã Trạm Thản và triển khai xây dựng Khu xử lý chất thải rắn tập trung tại Sơn Lôi theo tiêu chuẩn châu Âu, với công nghệ xử lý đốt-phát điện, xử lý triệt để nước rỉ rác và khí thải. Việc di dời bãi rác - tác nhân gây ô nhiễm kéo dài tại đô thị Việt Trì, đã được lên kế hoạch.

Hệ thống quan trắc môi trường nước thải tại các nhà máy xí nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ được các cơ sở lắp đặt tự động. (Ảnh:PT).

Hàng loạt cơ sở sản xuất gây ô nhiễm như xưởng tái chế nhựa, tái chế kim loại, cơ sở sơ chế nông sản, các làng nghề thủ công, được đưa vào danh mục giám sát môi trường và buộc phải nâng cấp hệ thống xử lý chất thải hoặc di dời nếu không đáp ứng quy chuẩn. Hiện nay, Phú Thọ đang tập trung cho nhiệm vụ xây dựng chính sách chung sau sáp nhập, trong đó từng bước thống nhất quy hoạch ba loại rừng, thống nhất quy định về đánh giá tác động môi trường.

Sáu trụ cột hành động được xác định, bao trùm các lĩnh vực then chốt từ bảo tồn, mở rộng rừng; chuyển đổi công nghiệp; phát triển năng lượng sạch; nông nghiệp sinh thái đến giao thông xanh và đô thị bền vững. Lãnh đạo UBND tỉnh Phú Thọ  khẳng định: Phú Thọ sẽ tiếp tục giải quyết các vấn đề môi trường, trong đó tập trung xử lý rác thải, nước thải, ô nhiễm môi trường tại các cụm công nghiệp, làng nghề, điểm tập kết, bãi chôn lấp chất thải. Thời gian tới, tỉnh thực hiện việc di dời chín nhà máy, công trình ô nhiễm ra khỏi đô thị Việt Trì theo lộ trình. Ngay trong năm 2026 sẽ di dời Nhà máy Hóa chất Việt Trì vào Khu công nghiệp Trung Hà II.

Tỉnh đặt mục tiêu trồng 50 triệu cây xanh, phục hồi rừng tự nhiên và giảm 30% số lượng rác thải nhựa ra môi trường vào năm 2030. Hướng tới mô hình phát triển kinh tế thân thiện với môi trường không chỉ là lựa chọn chiến lược mà còn là yêu cầu tất yếu đối với Phú Thọ trong tiến trình hội nhập và phát triển.

Thực tiễn cho thấy, những địa phương biết cân bằng giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi sinh sẽ có sức cạnh tranh bền vững, thu hút đầu tư chất lượng cao và đảm bảo đời sống lâu dài cho người dân. Khi phát triển được đặt trên nền tảng sinh thái bền vững, Phú Thọ không chỉ bảo vệ được tài nguyên cho các thế hệ mai sau mà còn tạo dựng được hình ảnh một tỉnh năng động, hiện đại và có trách nhiệm. Đây chính là hướng đi phù hợp để Phú Thọ phát triển lâu dài, ổn định và hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Tuyết Mai