Nhân rộng mô hình nuôi tôm tuần hoàn, giảm phát thải

17/11/2026 14:32

MTNN Trước thách thức từ biến động môi trường, tình hình dịch bệnh, những năm trở lại đây TP. Cần Thơ chú trọng thúc đẩy triển khai các mô hình nuôi thủy sản thâm canh kết hợp với tuần hoàn nước nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, hạn chế tác động tới môi trường.

Ngành tôm có vị trí quan trọng trong sản xuất, xuất khẩu, tạo sinh kế cho người dân và đóng góp rất lớn vào giá trị xuất khẩu thủy sản, đặc biệt là tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Năm 2025 , xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt khoảng 4,6 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay và chiếm khoảng 35-45% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản. 

Tuy nhiên, quá trình phát triển ngành tôm đang đứng nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, dịch bệnh, cùng các chi phí sản xuất đầu vào tăng và thị trường xuất khẩu ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, an toàn, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và sản xuất phải thân thiện môi trường, giảm phát thải. Trong bối cảnh đó, kinh tế tuần hoàn đang mở ra một hướng tiếp cận phù hợp cho quá trình phát triển của ngành tôm, thông qua việc nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, tái sử dụng nước và phụ phẩm, tiết kiệm năng lượng, ứng dụng công nghệ và tăng cường minh bạch dữ liệu.

Thực tế cho thấy, tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long đã xuất hiện những mô hình, giải pháp hiệu quả về kinh tế tuần hoàn trong ngành tôm, như: tuần hoàn dựa vào hệ sinh thái, tuần hoàn dựa vào công nghệ và quản trị, tuần hoàn trong chế biến và khai thác phụ phẩm, sử dụng vật tư, năng lượng... Các mô hình này phù hợp với định hướng của Chính phủ về phát triển kinh tế tuần hoàn và thủy sản bền vững.

Nhiều địa phương vùng ĐBSCL nhân rộng mô hình nuôi trồng thủy sản tuần hoàn, giảm phát thải. 

Thống kê từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ cho thấy, hiện toàn thành phố có hơn 96.500 ha nuôi thủy sản, trong đó tập trung 3 đối tượng thủy sản nuôi chủ lực là cá tra với 838,29 ha; tôm nước lợ là 51.000 ha (tôm sú 11.730 ha, tôm thẻ chân trắng 39.269 ha), diện tích còn lại là các loài thủy đặc sản có giá trị kinh tế cao khác. Tổng sản lượng thủy sản nuôi khả năng cung ứng hằng năm gần 737.000 tấn/năm, trong đó cá tra 256.900 tấn, tôm sú 24.590 tấn, tôm thẻ chân trắng 215.270 tấn.

Trong đó, tôm thẻ chân trắng hiện là đối tượng thủy sản nuôi chủ lực, chiếm 40,7% về diện tích và 29,2% tổng sản lượng hằng năm. Số liệu thống kê cho thấy 9 tháng của năm 2026, diện tích thả nuôi tôm nước lợ toàn thành phố đạt 46.990 ha, trong đó tôm thẻ chân trắng hơn 36.750 ha, tôm sú hơn 10.240 ha. 

Tại phường Vĩnh Châu, diện tích nuôi năm 2026 ước đạt 5.255,2 ha, gồm 3.915,5 ha tôm thẻ chân trắng và 1.339,7 ha tôm sú. Sản lượng thu hoạch đạt 19.424,7 tấn, năng suất bình quân 4,76 tấn/ha. Đáng chú ý, diện tích nuôi tôm ao trải bạt theo hình thức thâm canh mật độ cao đạt 485 ha với 124 hộ tham gia. Trong đó 342 ha đã thu hoạch, năng suất bình quân 7,3 tấn/ha, sản lượng đạt 2.489,7 tấn.

Ông Lê Văn Lục (ấp Sài Côn, phường Vĩnh Châu) hiện có 1 ha chuyên nuôi tôm thẻ chân trắng. Mỗi năm, nếu điều kiện thuận lợi, gia đình ông có thể nuôi từ 2 - 3 vụ. Theo ông Lục, giá tôm thẻ loại 100 con/kg có thời điểm hơn 70.000 đồng, có lúc 80.000 đồng, thậm chí gần 90.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá thức ăn, thuốc và vật tư đầu vào thường xuyên biến động, ảnh hưởng đến lợi nhuận. 

Bên cạnh chi phí sản xuất, dịch bệnh như phân trắng, đốm trắng cũng là nỗi lo thường trực. Khi tôm có dấu hiệu bất thường, gia đình ông chủ yếu điều chỉnh thức ăn, sử dụng thuốc hoặc thay nước theo kinh nghiệm. Tuy nhiên, nếu nguồn nước cấp không được kiểm soát, việc thay nước có thể làm tăng nguy cơ đưa mầm bệnh từ bên ngoài vào ao nuôi. Từ thực trạng trên, việc triển khai mô hình nuôi tôm tuần hoàn mang lại hiệu quả.

Tại phường Khánh Hòa, ông Lê Văn Nam hiện có 14 ao nuôi tôm công nghệ cao, mỗi ao có diện tích 500 m². Theo ông Nam, để vụ tôm nuôi hạn chế rủi ro dịch bệnh thì phải cải tạo ao thật kỹ bằng cách phơi ao, rải vôi bột quanh ao, “nuôi nước trước nuôi tôm”; nhất là ứng dụng công nghệ cao trong nuôi tôm bằng ao lót bạt, xây dựng ao lắng, ao lọc, ao chứa chất thải,... và cho tôm ăn bằng thiết bị tự động, áp dụng nuôi tôm 2 hoặc 3 giai đoạn.

Ông Nam chia sẻ thêm: Năm 2025, vụ đầu tôi thả nuôi tôm thẻ chân trắng với mật độ từ 150-200 con/m², sản lượng thu hoạch được 45 tấn, trừ tất cả chi phí còn lãi gần 1,3 tỷ đồng. Ở vụ tôm thứ 2 có nhiều nỗi lo về thời tiết, bởi vụ này trời mưa bão liên tục, tôm rất dễ nhiễm bệnh phân trắng và chậm lớn, nhưng nhờ ứng dụng kỹ thuật nuôi theo công nghệ cao cho nên tôm phát triển tốt, trừ hết các khoản đầu tư, chi phí sản xuất trong 2 vụ vừa qua thì tôi thu lãi hơn 2 tỷ đồng. 

Trước yêu cầu về giảm phát thải, ngành nuôi trồng thủy sản thành phố tích cực triển khai nhiều mô hình sản xuất hiệu quả. 

Đáng chú ý, trong nuôi tôm thâm canh, đặc biệt là siêu thâm canh, lượng chất thải từ thức ăn dư thừa khá lớn. Nếu không được xử lý phù hợp, chất thải tích tụ sẽ làm suy giảm chất lượng nước, tăng nguy cơ ô nhiễm và dịch bệnh. Công nghệ tuần hoàn nước là giải pháp xử lý, tái sử dụng nguồn nước trong quá trình nuôi, hạn chế lấy nước mới từ bên ngoài và giảm lượng nước thải ra môi trường. Qua đó, người nuôi chủ động hơn trong quản lý chất lượng nước, môi trường nước ổn định hơn nhờ các nhóm vi khuẩn chuyển hóa đạm.

Hệ thống tuần hoàn nước cần được thiết kế đồng bộ giữa ao nuôi, ao lắng, ao lọc sinh học và các công trình xử lý. Diện tích ao lắng, ao lọc sinh học cần bảo đảm khoảng 20% diện tích ao nuôi.  Ngoài hệ thống tuần hoàn khép kín, người nuôi có thể áp dụng hình thức tuần hoàn không khép kín, kết hợp ao lắng, ao nuôi cá rô phi, ao nuôi hàu và ao trồng rong để hỗ trợ xử lý chất thải trước khi tái sử dụng nước. Đây là phương án có thể tham khảo đối với những cơ sở chưa đủ điều kiện đầu tư hệ thống khép kín. 

Tiếp tục nâng cao hiệu quả sản xuất, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP. Cần Thơ đang phối hợp với Đại học Cần Thơ nghiên cứu, xây dựng quy trình nuôi tôm tuần hoàn nước CTU-RAS, hướng đến ứng dụng phù hợp với điều kiện thực tế của người dân.

Theo định hướng, khuyến nông Cần Thơ sẽ lấy ý kiến các xã, phường có vùng nuôi tôm trọng điểm để lựa chọn địa điểm triển khai. Người dân được hướng dẫn quy trình vận hành, tham quan và trao đổi kinh nghiệm tại các điểm trình diễn trước khi nhân rộng. Trung tâm cũng dự kiến tổ chức tập huấn cho cán bộ khuyến nông cấp xã, phường và khuyến nông cộng đồng. Quy trình CTU-RAS không chỉ hướng đến tôm nước lợ mà còn có thể nghiên cứu ứng dụng đối với một số loài thủy sản khác như cá mú, cá nâu và cá rô phi. Bên cạnh hệ thống xử lý tuần hoàn, ứng dụng chế phẩm vi sinh cũng là giải pháp hỗ trợ quản lý môi trường ao nuôi./.

 

Hồng Hạnh

 

Nguồn thiennhienmoitruong.vn
Link bài gốc

https://thiennhienmoitruong.vn/nhan-rong-mo-hinh-nuoi-tom-tuan-hoan-giam-phat-thai.html

;
Bình luận
Họ tên :
Email :
Lời bình :
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper 
 
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.
   
Mobile
TieuDe
Nhập mã bảo mật :  
Gửi bình luận
     
Mới nhất | Cũ nhất
Không tìm thấy bản ghi nào

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Xanh hóa cảng biển ở Khánh Hòa

Trước yêu cầu phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu, tỉnh Khánh Hòa định hướng chuyển đổi hệ thống cảng biển theo hướng xanh.

Bạn đọc quan tâm

Mới nhất
Xem nhiều nhất
Scroll

Kênh thông tin giới trẻ - gioitrenews.com