Kiểm soát cơ sở phát sinh nguồn thải lớn, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường

Cùng với việc nâng cao năng lực sản xuất, nhiều doanh nghiệp  trên địa bàn tỉnh Quảng Trị  đã chủ động đầu tư sửa chữa, nâng cấp, duy tu, bảo dưỡng dây chuyền chế biến để bảo đảm sản xuất gắn liền với bảo vệ môi trường, hạn chế tối đa phát sinh rác thải, nước thải và khí thải. 

Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh triển khai thực hiện Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về môi trường; tham mưu xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí trên địa bàn tỉnh; triển khai thực hiện chương trình quan trắc môi trường tỉnh năm 2025 và đưa ra các giải pháp quản lý chất lượng môi trường hiệu quả...

Công tác thẩm định các hồ sơ về báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường, thẩm định kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu luôn được chú trọng, bảo đảm đúng quy định. Cùng với đó, Sở đã chỉ đạo các cấp, ngành, tổ chức chính trị-xã hội tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân, doanh nghiệp về bảo vệ môi trường. 

Tiếp tục thực hiện mục tiêu sản xuất xanh, sản xuất tuần hoàn, hạn chế phát thải, cùng hướng đến một môi trường an toàn, bền vững, Quảng Trị chủ động phòng ngừa, tăng cường giám sát, kiểm soát các cơ sở có nguồn thải lớn, khu vực tập trung nhiều nguồn thải, các điểm nóng về ô nhiễm môi trường và cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao…; kịp thời phát hiện và ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. 

Kiểm soát các nguồn thải trong sản xuất công nghiệp là nhiệm vụ được đẩy mạnh triển khai. 

Trong đó, tập trung kiểm soát chặt chẽ về môi trường các cơ sở, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp. Kiểm soát ô nhiễm môi trường đối với: Các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ có công suất lớn, có nguồn thải lớn; Các cơ sở, khu vực sản xuất có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường, gây ô nhiễm môi trường kéo dài tại các khu vực có nhiều nguồn thải hoặc có nhiều phản ánh, kiến nghị của người dân, cơ quan truyền thông; 

Các cơ sở thuộc danh mục loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước về môi trường của UBND tỉnh được quy định tại Phụ lục II Nghị định số 08/2022 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

UBND tỉnh yêu cầu ngành chức năng tổng hợp, đánh giá nguồn thải, phát sinh chất thải và công tác kiểm soát nguồn thải, quản lý chất thải. Thu thập thông tin, thống kê các nguồn thải có lưu lượng xả nước thải từ 200 m3 /ngày đêm trở lên và nguồn thải có lưu lượng xả bụi, khí thải từ 50.000 m3 /giờ trở lên; các nguồn ô nhiễm, phát sinh chất thải trên phạm vi toàn tỉnh.

Lập danh mục các cơ sở cần kiểm soát, kiểm tra hoặc đề xuất tổ chức kiểm tra liên ngành định kỳ, đột xuất về bảo vệ môi trường, trong đó tập trung vào các KCN, CCN chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung; các cơ sở sản xuất không nằm trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Điều tra, khảo sát trọng tâm, trọng điểm, đánh giá các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và đề xuất biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường.

Khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn thải, lấy cơ sở làm chủ thể và các nguồn thải của cơ sở làm trung tâm của cơ sở dữ liệu để phục vụ công tác quản lý, giám sát. Duy trì việc cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu nguồn thải của cơ sở; cập nhật toàn bộ thông tin từ quá trình phát sinh đến khi hoàn thành việc xử lý đối với các loại chất thải; cơ sở dữ liệu nguồn thải là một bộ phận của cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia, của tỉnh.

Thông qua cơ sở dữ liệu này sẽ phục vụ cho công tác kiểm soát, giám sát đối với cơ sở theo chủ trương tăng cường “hậu kiểm” và chuyển đổi số. Theo dõi, đánh giá việc vận hành hệ thống quan trắc tự động, liên tục thành phần môi trường; trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường (giá trị quan trắc vượt QCVN, không truyền dữ liệu, kiểm soát lưu lượng...) thực hiện theo quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và các quy định có liên quan.

Các địa phương tăng tốc thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển các khu, cụm công nghiệp bền vững. 

Địa phương này tăng cường ứng dụng các phương tiện, công cụ, công nghệ hiện đại trên cơ sở thông tin, dữ liệu nguồn thải để theo dõi, giám sát thường xuyên việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, tuân thủ quy chuẩn xả thải của các cơ sở; trong giai đoạn trước mắt triển khai áp dụng thí điểm đối với một số nguồn thải tại các khu vực nhạy cảm về môi trường, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường lớn.

Tăng cường công tác rà soát, kiểm soát và có giải pháp xử lý đối với các hoạt động xả thải không qua xử lý hoặc xử lý không đạt yêu cầu ra sông, hồ, biển. Rà soát, tiếp nhận thông tin về các điểm nóng, sự cố môi trường theo phản ánh, kiến nghị và qua các phương tiện thông tin truyền thông; Tổ chức xác minh, xử lý các điểm nóng theo quy định; theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng là phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường: Khảo sát, đánh giá chất lượng môi trường tại các khu vực tập trung cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường đối với các hệ thống xử lý nước thải, hồ chứa nước thải, hồ chứa quặng đuôi, các bãi chứa chất thải có nguy cơ xảy ra sự cố môi trường, biện pháp bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão. Tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng môi trường, xây dựng, trình UBND tỉnh phê duyệt và chỉ đạo tổ chức thực hiện kế hoạch phục hồi môi trường đối với sự cố môi trường cấp tỉnh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường phối hợp giữa các sở, ban, ngành, địa phương liên quan và lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường - Công an tỉnh. Kết hợp chặt chẽ giữa năng lực đánh giá kỹ thuật chuyên môn của cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và các biện pháp nghiệp vụ, thẩm quyền điều tra của lực lượng Công an trong việc thực hiện phòng ngừa, giám sát, kiểm soát và hỗ trợ giải quyết kịp thời các vấn đề môi trường phát sinh, thiết lập cơ chế răn đe toàn diện đối với các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. 

Bên cạnh đó, chủ động rà soát, cập nhật danh mục các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường để phân loại và có kế hoạch giám sát phù hợp. Ứng dụng công nghệ trong giám sát, khai thác hiệu quả hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu môi trường; xây dựng được cơ sở dữ liệu, bản đồ nguồn thải, bản đồ khu vực, điểm có nguy cơ gây ô nhiễm.

Tăng cường rà soát, kiểm soát các nguồn xả nước thải ra sông, hồ, biển; tăng cường phối hợp giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường, Công an tỉnh, UBND các xã, phường, đặc khu và các đơn vị liên quan trong phát hiện, kiểm tra, xử lý các trường hợp xả nước thải không qua xử lý, xử lý không đạt yêu cầu theo đúng quy định pháp luật. Tuyên truyền, hướng dẫn và nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong việc thực hiện đúng các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường./.

Thanh Hà