Ưu tiên bố trí quỹ đất xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP. HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, xác định các chỉ tiêu chủ yếu đối với lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải đô thị đến năm 2030 gồm: tỷ lệ thu gom nước thải đô thị đạt khoảng 80%, tỷ lệ nước thải đô thị được xử lý đạt quy chuẩn đạt khoảng 40-45%. Thành phố sẽ dồn lực hoàn thành các dự án chuyển tiếp, đồng thời đẩy mạnh mô hình đối tác công tư (PPP) để thu hút nguồn vốn xã hội hóa. 

TP. HCM xác định 3 nhóm giải pháp nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng. Theo đó, nhóm giải pháp phi công trình sẽ tập trung rà soát, cập nhật quy hoạch thoát nước đồng bộ với Quy hoạch chung thành phố. Ưu tiên bảo vệ quỹ đất sạch cho các nhà máy, đẩy nhanh thủ tục đất đai, bồi thường giai đoạn 2026-2030. Đặc biệt, thành phố sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu số, ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số để quản lý tài sản, vận hành thông minh.

Với nhiệm vụ này, UBND thành phố vừa ban hành quy định về lộ trình bố trí quỹ đất, đầu tư hoặc khuyến khích đầu tư xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị, khu dân cư tập trung trong trường hợp chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải.

Đối với khu đô thị, khu dân cư tập trung chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải, UBND xã, phường và đặc khu Côn Đảo có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với chủ đầu tư dự án và các đơn vị liên quan tổ chức rà soát, lựa chọn vị trí phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn để bố trí quỹ đất xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải theo đúng trình tự, thủ tục quy định của pháp luật, thời gian hoàn thành đến năm 2030.

TP. HCM ưu tiên bố trí quỹ đất xây dựng hạ tầng xử lý nước thải, đảm bảo các mục tiêu đề ra. 

Trường hợp quy hoạch đô thị và nông thôn, kế hoạch sử dụng đất chưa có quy hoạch hệ thống thu gom, xử lý nước thải thì UBND xã, phường và đặc khu Côn Đảo có trách nhiệm rà soát các khu đất phù hợp để điều chỉnh hoặc trình cấp có thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch để bố trí hệ thống thu gom, xử lý nước thải, thời gian hoàn thành đến năm 2030. Việc xây dựng các hệ thống thu gom, xử lý nước thải phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quy hoạch đô thị đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và tuân thủ theo quy định của pháp luật.

Lộ trình đầu tư hoặc khuyến khích đầu tư xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị, khu dân cư tập trung trong trường hợp chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải đối với khu đô thị, khu dân cư đã hình thành, thực hiện như sau: Các khu đô thị, khu dân cư theo quy hoạch đô thị và nông thôn được phê duyệt có bố trí quỹ đất thực hiện đầu tư xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung phải thực hiện đầu tư xây dựng theo đúng quy hoạch.

UBND thành phố giao trách nhiệm cho UBND các xã, phường và đặc khu Côn Đảo (UBND cấp xã) chủ trì, phối hợp với các chủ đầu tư rà soát, lựa chọn vị trí phù hợp với quy hoạch đô thị, nông thôn và kế hoạch sử dụng đất để bố trí quỹ đất xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải. Thời hạn chót để hoàn thành toàn bộ công tác trên đến năm 2030. Đối với các khu vực chưa có sẵn trong quy hoạch, địa phương phải chủ động thực hiện hoặc trình cấp có thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch đất đai trước mốc thời gian trên.

Về giải pháp công trình: Đối với công trình nhà máy xử lý nước thải: Thành phố đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm. Điển hình là Nhà máy nước thải Nhiêu Lộc - Thị Nghè (ODA, công suất 480.000 m3/ngày) dự kiến đưa vào sử dụng từ năm 2027, hay dự án khu vực Tây thành phố (PPP, công suất 360.000 m3/ngày) hướng tới vận hành năm 2030; Đối với hệ thống thu gom nước thải, thành phố sẽ đầu tư lồng ghép mạng lưới đường ống vào các dự án giao thông, chống ngập. Kế hoạch sẽ triển khai tổng cộng 8.533 tuyến thu gom với tổng chiều dài hơn 8.070 km. 

Nhóm giải pháp thứ 3 về quản lý, vận hành và khai thác hệ thống hiện hữu, thành phố sẽ triển khai kiểm tra, nạo vét hệ thống hiện hữu theo định kỳ và tối ưu hóa công suất tại các nhà máy chưa khai thác hết năng lực đầu vào. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực xử lý nước thải trước áp lực nguồn thải gia tăng, qua đó kiểm soát chất lượng nguồn nước thải trước khi xả ra môi trường./.

Bùi Hạnh