Để bảo đảm triển khai Kế hoạch kiểm tra, giám sát chất lượng xăng sinh học E10 năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở KH&CN chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương và các cơ quan chức năng có liên quan rà soát, xây dựng phương án triển khai kiểm tra, giám sát chất lượng xăng sinh học E10 trên địa bàn theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao; phân công đầu mối chịu trách nhiệm theo dõi, tổng hợp, cung cấp thông tin và phối hợp với Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, Đoàn kiểm tra của Bộ KH&CN khi có yêu cầu.
Cơ quan chuyên môn tại địa phương rà soát, cập nhật danh sách các tổ chức, cá nhân trong chuỗi cung ứng xăng dầu có hoạt động liên quan đến xăng sinh học E10, bao gồm cơ sở sản xuất, pha chế; kho, tổng kho, kho trung chuyển; thương nhân phân phối, tổng đại lý, đại lý, thương nhân nhận quyền bán lẻ và cửa hàng bán lẻ xăng dầu kinh doanh xăng sinh học E10. Trong quá trình rà soát, các địa phương cần lưu ý các cơ sở có nguy cơ cao về chất lượng, đo lường hoặc có phản ánh, khiếu nại của người tiêu dùng để tập trung kiểm tra, giám sát.
Chất lượng xăng sinh học E10 phải được kiểm soát hiệu quả (Ảnh minh họa: MD).
Bộ KH&CN cũng đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa đối với xăng sinh học E10 trên địa bàn, tập trung vào: Hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng, công bố hợp quy hoặc chứng nhận hợp quy; nguồn gốc hàng hóa; điều kiện bảo đảm chất lượng trong sản xuất, pha chế, bảo quản, phân phối, lưu thông; việc lấy mẫu, thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp; việc chấp hành quy định về đo lường trong kinh doanh xăng dầu; tình trạng kiểm định, sử dụng phương tiện đo, cột đo xăng dầu, bình chuẩn, hệ thống đo và các yêu cầu pháp luật liên quan trong kinh doanh xăng dầu.
Hoạt động kiểm tra, giám sát phải có trọng tâm, trọng điểm, đúng phạm vi, thẩm quyền; tránh chồng chéo, trùng lặp với các hoạt động thanh tra, kiểm tra khác, không gây cản trở hoặc ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các tổ chức, cá nhân được kiểm tra. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm thuộc thẩm quyền xử lý của cơ quan khác, các đơn vị liên quan phải kịp thời phối hợp, chuyển thông tin, hồ sơ hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định.
Bộ KH&CN đề nghị các địa phương xử lý hoặc kiến nghị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa đối với xăng sinh học E10. Đồng thời, các địa phương theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, kiến nghị xử lý sau kiểm tra đối với tổ chức, cá nhân vi phạm trên địa bàn theo quy định của pháp luật.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là chủ động thông tin, tuyên truyền để doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và người tiêu dùng hiểu đúng về mục đích, yêu cầu của hoạt động kiểm tra, giám sát chất lượng xăng sinh học E10; bảo đảm hoạt động kiểm tra, giám sát phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, góp phần bảo đảm ổn định thị trường xăng dầu, không gây tâm lý bất ổn hoặc tác động không cần thiết đến thị trường.
Hiện nay, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu trực tiếp và gián tiếp khoảng 70% nhu cầu xăng dầu, trong đó khoảng 40% là dầu thô và 30% là sản phẩm xăng dầu thành phẩm. Những biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu đã cho thấy nguy cơ đứt gãy nguồn cung luôn hiện hữu. Nếu xảy ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân sẽ chịu tác động rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Từ thực tế đó, các giải pháp năng lượng thay thế, trong đó có nhiên liệu sinh học, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và ổn định thị trường xăng dầu. Là quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp, Việt Nam có điều kiện phát triển các vùng nguyên liệu như sắn, ngô, mía để sản xuất ethanol, qua đó giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, đồng thời tạo ra nguồn năng lượng tái tạo từ chính các sản phẩm nông nghiệp trong nước.
Theo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), việc triển khai xăng sinh học E10 từ ngày 1/6 không chỉ là một giải pháp của quá trình chuyển dịch, mà còn là một bước đi cụ thể và thiết thực về chuyển đổi xanh trong sử dụng nhiên liệu. E10 không phải là đích đến, mới là bước khởi đầu, ý nghĩa lớn nhất của E10 không chỉ nằm ở tỷ lệ 10% ethanol trong mỗi lít xăng mà điều quan trọng hơn là E10 đã mở ra cơ hội phát triển cho ngành công nghiệp sản xuất nhiên liệu mới - chuỗi giá trị nguyên liệu, sản xuất, cung ứng, sử dụng nhiên liệu xanh hơn, sạch hơn, có giá trị gia tăng cao hơn cho nền kinh tế./.
Bùi Phúc