Vật liệu xây dựng thông thường, nhất là đất san lấp, cát và đá xây dựng, có vai trò quan trọng, tác động trực tiếp đến tiến độ, chi phí thực hiện các công trình, dự án đầu tư công và dự án ngoài ngân sách; đồng thời ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, môi trường đầu tư và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Vì vậy, bảo đảm nguồn cung đầy đủ, kịp thời, đúng chất lượng, có nguồn gốc hợp pháp và giá cả hợp lý là nhiệm vụ cấp thiết.
Theo báo cáo, toàn tỉnh Đắk Lắk hiện có 104 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực; đã đấu giá thành công 62 mỏ và cấp phép, xác nhận nhiều nguồn khoáng sản phục vụ các công trình, dự án trọng điểm, cấp bách. Những kết quả này góp phần chủ động nguồn cung vật liệu phục vụ sản xuất, xây dựng và phát triển trên địa bàn tỉnh.
Tuy nhiên, công tác dự báo nhu cầu và cân đối nguồn cung có thời điểm chưa sát thực tế; một số mỏ chậm đưa vào khai thác; các thủ tục về đất đai, môi trường, đường vận chuyển còn vướng mắc; công tác theo dõi, công bố giá và phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ; có số liệu về giấy phép và trữ lượng nhưng chưa quản lý sát sản lượng thực tế, thời điểm cung ứng và giá giao dịch.
Trước thực tế này, yêu cầu đặt ra đối với các cơ quan chức năng không chỉ là thống kê số giấy phép hay trữ lượng mà phải xác định rõ lượng vật liệu thực tế có thể cung ứng, khả năng đáp ứng cho từng dự án và giá bán trên thị trường. Đây được xem là cơ sở để nhận diện đúng những điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng, tránh tình trạng có tài nguyên nhưng chưa thể đưa vào phục vụ sản xuất, thi công.
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu Sở Công Thương rà soát từng mỏ đã được cấp phép, xác định tình trạng hoạt động, công suất khai thác, sản lượng thực tế, khả năng cung ứng và các khó khăn, vướng mắc. Đối với mỏ chưa khai thác, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, thời điểm dự kiến hoạt động và phối hợp tháo gỡ theo thẩm quyền phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan rà soát, xây dựng cơ sở dữ liệu về khoáng sản trên địa bàn tỉnh, cập nhật thông tin về mỏ, giấy phép, trữ lượng, công suất, sản lượng khai thác, tình hình kinh doanh, vận chuyển; phục vụ công tác quản lý, theo dõi nguồn cung và kiểm soát giá vật liệu xây dựng thông thường. Tiếp tục rà soát, tham mưu đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo quy định, gắn với nhu cầu các dự án.
Các sở, ngành, địa phương rà soát, đánh giá nhu cầu, đảm bảo nguồn cung vật liệu xây dựng (Ảnh minh họa).
Sở Xây dựng xác định chính xác nhu cầu vật liệu của từng công trình, dự án, nhất là dự án đầu tư công trọng điểm trong quý IV năm 2026 và năm 2027; làm rõ khối lượng đất san lấp, cát, đá, thời điểm sử dụng, nguồn cung dự kiến và khả năng đáp ứng; xây dựng bảng cân đối cung - cầu theo loại vật liệu, khu vực và tiến độ.
Phối hợp Sở Công Thương đối chiếu nhu cầu của từng dự án với kế hoạch và sản lượng cung ứng thực tế của doanh nghiệp; phát hiện, cảnh báo sớm nguy cơ thiếu hụt và đề xuất phương án xử lý, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng pháp luật, không can thiệp trái quy định vào quyền tự chủ kinh doanh và hợp đồng hợp pháp. Rà soát, khảo sát, thu thập thông tin và công bố giá vật liệu kịp thời, sát giá thị trường và điều kiện cung ứng thực tế. Phối hợp phân tích giá tại mỏ, chi phí khai thác, sản xuất, vận chuyển, cự ly cung ứng. Không để giá công bố xa rời giá giao dịch thực tế, gây khó khăn cho nhà thầu và công tác quản lý chi phí.
Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương hướng dẫn, giải quyết thủ tục về đất đai, môi trường, thủy lợi, lâm nghiệp và các điều kiện liên quan theo thẩm quyền để các mỏ đủ điều kiện sớm hoạt động. Phối hợp rà soát các nguồn vật liệu có thể thu hồi hợp pháp từ san gạt, hạ cốt nền, xây dựng và các hoạt động khác. Giải quyết.
Phối hợp với Sở Công Thương, Sở Xây dựng và các cơ quan, đơn vị liên quan tập trung giải quyết khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng bãi vật liệu đất đắp thuộc dự án Hệ thống kênh mương hồ Ea H’Leo 1 của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Giao thông và Nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh; nhu cầu vật liệu xây dựng thông thường (đất đắp) phục vụ các công trình, dự án tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Buôn Hồ và các nội dung có liên quan ngay trong tháng 11/2026.
Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm quản lý hoạt động khoáng sản trên địa bàn; kiểm tra việc khai thác, vận chuyển, tập kết, kịp thời ngăn chặn và xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý vi phạm theo quy định. Phối hợp tháo gỡ vướng mắc đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng, đường vận chuyển; rà soát nhu cầu và đề xuất nguồn vật liệu có thể huy động hợp pháp. Không để vi phạm kéo dài mà không phát hiện, báo cáo hoặc xử lý.
Các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và nhà thầu: Xác định chính xác nhu cầu khối lượng, chủng loại, chất lượng, thời điểm sử dụng và phương án bảo đảm nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Chủ động kết nối doanh nghiệp cung ứng, kiểm soát nguồn gốc, giá mua, khối lượng, chất lượng và chi phí vận chuyển. Không để dự án khởi công, có kế hoạch giải ngân nhưng chưa chủ động nguồn vật liệu.
Các Doanh nghiệp khai thác, kinh doanh vật liệu xây dựng cần chủ động lập kế hoạch khai thác, sản xuất và cung ứng theo tháng, quý, xác định sản lượng thực tế và khả năng đáp ứng từng công trình, dự án; đặc biệt khuyến khích, chú trọng nguồn cát, đá và đất san lấp phục vụ đầu tư công. Trên cơ sở khả năng cung ứng, các hợp đồng hợp pháp và quy định pháp luật, ưu tiên bố trí nguồn vật liệu cho dự án đầu tư công, nhất là dự án trọng điểm, cấp bách, cần đẩy nhanh tiến độ và giải ngân trong quý IV năm 2026./.
Bích Ngọc