Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ, thời gian qua Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong du lịch để quảng bá, cung cấp thông tin và kết nối dịch vụ. Việc số hóa điểm đến, sản phẩm và tiện ích du lịch giúp du khách tiếp cận thông tin thuận tiện, nâng cao trải nghiệm, đồng thời góp phần tăng sức cạnh tranh.
Theo Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, tám tháng của năm 2026, ngành du lịch Thành phố Hồ Chí Minh đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận với chuỗi hoạt động đa dạng, trong đó, điểm nhấn là Hội chợ Du lịch quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 20- ITE HCMC 2026 diễn ra vào cuối tháng 8/2026.
Thành phố ước đón 7,77 triệu lượt khách quốc tế, tăng 38,5% và đạt 70,6% kế hoạch năm; 35,5 triệu lượt khách nội địa, đạt 71% kế hoạch. Tổng thu du lịch ước đạt 259.696 tỷ đồng, tăng 48,8% và hoàn thành 78,7% kế hoạch năm. Riêng tháng 8, Thành phố ước đón 635.000 lượt khách quốc tế, 3,82 triệu lượt khách nội địa và đạt tổng thu du lịch 22.230 tỷ đồng.
Đặc biệt, ngành Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều bước tiến tích cực về chuyển đổi số. Nhiều địa phương và doanh nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng du lịch thông minh. Trong đó, du lịch Thành phố Hồ Chí Minh luôn nỗ lực hiện thực hóa chuyển đổi số bằng các giải pháp đa dạng như xây dựng cơ sở dữ liệu để phân tích thị trường, theo dõi hành vi du khách, nâng cao hiệu quả xúc tiến điểm đến và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng định hướng phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Theo lãnh đạo Trung tâm xúc tiến du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, một trong những định hướng có ý nghĩa trực tiếp nhất của Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" đối với ngành du lịch là chuyển đổi số phải tạo ra giá trị trực tiếp cho du khách và doanh nghiệp.
Mục tiêu cuối cùng không phải là có nhiều ứng dụng, mà là những hành trình du lịch thuận tiện, liền mạch và thông minh. Một hệ sinh thái du lịch số hiệu quả cần cho phép du khách có thể tìm kiếm thông tin, lựa chọn điểm đến, xây dựng lịch trình, đặt phòng, đặt vé, mua tour, thanh toán, trải nghiệm dịch vụ và chia sẻ hành trình trên một không gian số. Các dịch vụ có thể được cá nhân hóa theo sở thích, ngân sách, thời gian và hành vi của từng người.
Đặc biệt, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của ngành du lịch, dữ liệu sẽ giúp cân bằng giữa phát triển và bảo tồn, giữa thu hút khách và sức chứa của điểm đến, giữa tăng trưởng số lượng và nâng cao giá trị kinh tế từ mỗi du khách.
Đáng chú ý, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 26-NQ/TW) và Chính phủ ban hành Chương trình hành động để tổ chức thực hiện. Nghị quyết số 26-NQ/TW đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tăng trưởng về số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng, phát triển bền vững;
Du khách tham quan, khám phá tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh minh hoạ).
Hướng tới một ngành du lịch chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo và có sức cạnh tranh quốc tế. Trong tiến trình đó, con người phải được xem là một trong những nền tảng quyết định. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu không chỉ là có đủ nhân lực để đáp ứng sự tăng trưởng của thị trường, mà phải từng bước hình thành một đội ngũ có khả năng dẫn dắt chất lượng dịch vụ, quản trị các mô hình kinh doanh mới, làm chủ công nghệ và đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế.
Do đó, một trong những định hướng quan trọng là tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý - cơ sở đào tạo - doanh nghiệp - người lao động, nhất là nhu cầu của thị trường và doanh nghiệp phải được phản ánh rõ hơn vào chương trình đào tạo. Cụ thể, doanh nghiệp phải tham gia xác định nhu cầu và chuẩn năng lực. Cơ sở đào tạo chủ động đổi mới nội dung và phương thức đào tạo. Người lao động chủ động nâng cao kỹ năng. Cơ quan quản lý đóng vai trò kết nối, định hướng và tạo điều kiện để các nguồn lực được phát huy hiệu quả.
Theo đại diện Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch, Nghị quyết số 08-NQ/TW, ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về "phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn" đặt mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, trong đó nhấn mạnh tính chuyên nghiệp, chất lượng dịch vụ, doanh nghiệp và nguồn nhân lực. Đến Nghị quyết số 26-NQ/TW, trọng tâm tiếp tục được đặt vào chất lượng, giá trị gia tăng, du lịch thông minh, xanh, sáng tạo và bền vững;
Đồng thời xác định Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những cực tăng trưởng du lịch đến năm 2030. Yêu cầu đối với nhân lực vì thế không còn dừng ở việc bảo đảm đủ lao động cho vận hành, mà chuyển rõ hơn sang chất lượng và khả năng tạo giá trị. Chuyển số đang tác động đến nhiều khâu trong hoạt động khách sạn, từ bán phòng, dự báo nhu cầu, định giá và phân phối đến chăm sóc khách, theo dõi phản hồi và tổ chức lao động. Năng lực số vì thế không còn là yêu cầu riêng của bộ phận công nghệ, dù mức độ sử dụng khác nhau theo từng vị trí.
Với nhân lực khách sạn, vấn đề không nằm ở việc biết nhiều công cụ mà ở khả năng sử dụng công nghệ và dữ liệu phù hợp với công việc và quyết định. Chuyển đổi số không thể chỉ là nhiệm vụ của bộ phận công nghệ thông tin, mà cán bộ quản lý du lịch cần có năng lực sử dụng dữ liệu để ra quyết định.
Cán bộ truyền thông cần biết khai thác AI và phân tích dữ liệu thị trường. Doanh nghiệp cần có năng lực vận hành trên các nền tảng số. Người lao động cần được trang bị kỹ năng số phù hợp với vị trí việc làm… Chuyển đổi số phải trở thành năng lực phổ thông của toàn ngành. Mỗi cán bộ và người lao động trong lĩnh vực du lịch cần tham gia chuyển đổi số để làm việc tốt hơn và tạo ra dữ liệu đóng góp cho hệ thống chung.
Số hóa đang trở thành hướng đi quan trọng để nâng cao chất lượng du lịch thành phố Hồ Chí Minh. Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý, quảng bá và cung cấp dịch vụ giúp đáp ứng nhu cầu trải nghiệm ngày càng đa dạng của du khách, đồng thời tạo động lực đổi mới, nâng sức cạnh tranh cho ngành du lịch.
Hoàng Tuấn