Công nghệ cao đang trở thành một trong những động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi nông nghiệp theo hướng xanh và hiệu quả hơn. Thay vì phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm sản xuất truyền thống, người nông dân có thể sử dụng các phương thức hiện đại để kiểm soát tốt hơn điều kiện canh tác. Lượng nước, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật được tính toán phù hợp với nhu cầu của cây trồng, qua đó hạn chế lãng phí và giảm tác động đến môi trường.
Tại tỉnh Tuyên Quang ứng dụng công nghệ còn tạo điều kiện hình thành các vùng sản xuất tập trung, kết nối dữ liệu giữa người sản xuất, doanh nghiệp và thị trường. Đây là nền tảng để nông nghiệp từng bước giảm phát thải, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và gia tăng giá trị trên cùng diện tích đất canh tác.
Sự chuyển dịch sang công nghệ cao không chỉ giới hạn ở các đại dự án, mà đã lan tỏa mạnh mẽ vào phân khúc trang trại quy mô vừa và nhỏ nhằm tối ưu hóa quản lý và bảo vệ môi trường. Theo đại diện Hợp tác xã sản xuất thực phẩm an toàn Sáng Nhung, xã Đông Thọ, với quy mô 3,5 nghìn con gia súc và 10 nghìn con gia cầm, để giải quyết triệt để bài toán chất thải và dịch bệnh, trang trại đã số hóa toàn diện từ hệ thống camera giám sát, cơ chế kiểm soát thức ăn tự động, quan trắc môi trường đến máy tách phân và hệ thống xử lý nước thải hiện đại nhất. Người quản lý có thể nắm bắt các thông số nhiệt độ, độ ẩm, nguồn nước, môi trường qua điện thoại thông minh mà không cần trực tiếp có mặt tại trang trại.
Khách hàng cũng có thể quét mã QR để truy xuất toàn bộ quy trình sản xuất. Cách làm này không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn hạn chế dịch bệnh, đảm bảo chất lượng và ATTP. Không dừng lại ở chăn nuôi, phát triển nông nghiệp xanh còn diễn ra sâu rộng trong lĩnh vực trồng trọt qua sự thay đổi toàn diện từ tư duy đến hành động của người nông dân.
Thay vì lạm dụng hóa chất, nhà vườn chủ động chuyển sang sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật vi sinh, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để ủ phân hữu cơ, áp dụng phương pháp trồng cây che phủ đất và luân canh để cắt đứt mầm mống sâu bệnh.
Hàng loạt nhà màng và hệ thống tưới tự động đã được đầu tư, tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc “4 không” (không thuốc trừ sâu, không giống biến đổi gen, không chất kích thích tăng trưởng, không hóa chất độc hại), kết hợp ứng dụng hiệu quả phần mềm MobiAgri trong chăm sóc và bảo vệ cây trồng. Nông nghiệp là trụ cột vững chắc của nền kinh tế, trong đó nguồn nguyên liệu sạch, xanh là tiền đề quyết định chiến lược phát triển kinh tế xanh.
Khi đầu vào nông nghiệp được kiểm soát theo hướng sinh thái, tuần hoàn và không phát thải, địa phương sẽ tạo ra nguồn nông sản chất lượng cao cung cấp cho công nghiệp chế biến, giúp doanh nghiệp tự tin chinh phục các tiêu chuẩn khắt khe nhất. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có trên 100 nghìn ha cây trồng sản xuất theo tiêu chuẩn, trong đó có 96,5 nghìn ha rừng được cấp chứng chỉ FSC; 4.300 ha cây công nghiệp, cây trồng hàng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap, hữu cơ... cùng nhiều trang trại áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn, giảm phát thải.
Áp dụng công nghệ hiện đại là định hướng trọng tâm của ngành nông nghiệp Tuyên Quang.
Nguồn nguyên liệu đạt chuẩn này không chỉ gia tăng giá trị kinh tế trực tiếp cho ngành nông nghiệp, mà còn kích thích công nghiệp phụ trợ, thương mại xanh cùng phát triển. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, ngành sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung, trọng tâm là cây ăn quả hữu cơ, chăn nuôi và thủy sản sạch.
Tỉnh đẩy mạnh hướng dẫn nông dân ứng dụng công nghệ mới, tuân thủ nghiêm ngặt quy chuẩn an toàn thực phẩm, ưu tiên sử dụng chế phẩm sinh học và hữu cơ thay thế hóa chất. Chuỗi cung ứng nguyên liệu xanh này tạo hiệu ứng lan tỏa, định hình lối sống bền vững, thúc đẩy tiêu dùng xanh và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong toàn xã hội.
Cùng với thu hút đầu tư, công tác đào tạo kỹ năng sản xuất bền vững và sử dụng tiết kiệm tài nguyên cho nông dân cũng được chú trọng củng cố từ gốc. Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với tái cơ cấu theo hướng xanh, tuần hoàn và số hóa là định hướng chiến lược.
Trong bối cảnh mới, nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò nền tảng sinh kế, trụ cột bảo vệ môi trường và động lực cốt lõi của nền kinh tế xanh. Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang tích cực tham mưu UBND tỉnh ban hành các chính sách hỗ trợ vốn, kỹ thuật và xúc tiến thương mại.
Trọng tâm là xác lập hệ sinh thái nông nghiệp thông minh, bền vững; tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hợp tác xã đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản địa phương. Song song với đó, tỉnh định hướng xây dựng các khu vực sản xuất thông minh tích hợp logistics; đẩy mạnh ứng dụng IoT, AI, blockchain trong canh tác, giám sát môi trường và truy xuất nguồn gốc.
Các mô hình “nông nghiệp số, nông nghiệp mở” cũng được khuyến khích nhằm kết nối chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp và viện nghiên cứu trong toàn chuỗi giá trị. Chuyển đổi xanh trong nông nghiệp không chỉ nằm ở việc giảm sử dụng vật tư đầu vào mà còn đòi hỏi những phương thức sản xuất mới, trên cơ sở khoa học, công nghệ và dữ liệu.
\Trong quá trình đó, công nghệ cao giúp người sản xuất kiểm soát tốt hơn từng khâu, từ lựa chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ. Hiệu quả của công nghệ vì thế không chỉ được đo bằng năng suất mà còn thể hiện ở khả năng tiết kiệm nước, giảm chi phí, hạn chế chất thải và nâng chất lượng nông sản.
Khi các giải pháp số được triển khai đồng bộ, sẽ tạo thêm dư địa cho nông nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, ít phát thải và sử dụng tài nguyên hiệu quả. Từ đó, nông nghiệp xanh trở thành một cấu phần quan trọng trong quá trình hình thành nền kinh tế bền vững.
Hằng Nga