Động lực mới thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Dự án “Tăng cường năng lực chuyển đổi tái tạo và quản lý chất thải vì môi trường bền vững ở Đồng bằng sông Cửu Long” (Dự án K1) do tổ chức ActionAid Việt Nam tài trợ tại tỉnh Cà Mau đã ghi nhận nhiều hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy ứng dụng năng lượng sạch và xây dựng trách nhiệm cộng đồng đối với môi trường. 

Một trong những điểm nhấn của dự án là chú trọng phát huy vai trò chủ động của người dân, đặc biệt là phụ nữ và thanh niên trong các hoạt động bảo vệ môi trường. Theo đó, dự án đã thành lập 10 nhóm Tương lai xanh và 4 nhóm tự giám sát môi trường, mỗi nhóm có 20 thành viên. Đây là lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động người dân thay đổi nhận thức, từng bước hình thành thói quen sản xuất và sinh hoạt thân thiện với môi trường.

Song song với việc thành lập các nhóm, dự án tổ chức tập huấn nâng cao năng lực, trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành cho các thành viên. Nội dung tập huấn tập trung vào việc tính toán chi phí, lợi nhuận của mô hình biogas, giúp người dân có thêm cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế, khả năng ứng dụng và lợi ích môi trường khi lựa chọn giải pháp năng lượng tái tạo. 

Dự án K1 đã triển khai thí điểm mô hình biogas tại 1 hộ chăn nuôi và 2 hộ nuôi trồng thủy sản, qua đó tạo cơ sở thực tiễn để đánh giá khả năng ứng dụng trước khi nhân rộng. Từ kết quả triển khai ban đầu, dự án tiếp tục hỗ trợ lắp đặt trên diện rộng cho 254 hộ, với tổng số 518 bể biogas.

Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, Dự án K1 đặc biệt quan tâm đến công tác giám sát chất lượng môi trường. Hoạt động thu mẫu môi trường, phân tích các chỉ số chất lượng nước được triển khai nhằm cung cấp thông tin phục vụ theo dõi, đánh giá hiện trạng môi trường tại địa phương. Đây cũng là cơ sở quan trọng để nâng cao vai trò của các nhóm tự giám sát môi trường trong việc phát hiện, phản ánh và thúc đẩy trách nhiệm bảo vệ môi trường tại cộng đồng.

Công tác truyền thông được triển khai song song với nhiều hình thức hướng đến các nhóm đối tượng khác nhau. Trong giai đoạn thực hiện, dự án đã tổ chức 5 cuộc truyền thông tại trường học và 4 cuộc truyền thông cho cộng đồng tại 4 xã dự án. Thông qua các hoạt động này, kiến thức về bảo vệ môi trường, quản lý chất thải và sử dụng năng lượng tái tạo được lan tỏa đến học sinh và người dân.

Đáng chú ý, dự án còn tổ chức tham vấn ý kiến và ký kết hương ước cộng đồng về bảo vệ môi trường với sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan. Đây là bước đi nhằm tăng cường sự đồng thuận, khuyến khích người dân cùng xây dựng và thực hiện những quy định chung trong bảo vệ môi trường, từng bước đưa trách nhiệm môi trường trở thành hành động thường xuyên trong đời sống. Đồng thời, việc xây dựng kế hoạch bảo vệ môi trường tại 4 xã dự án góp phần tạo cơ sở để địa phương xác định những nhiệm vụ cần ưu tiên, phát huy nguồn lực tại chỗ và tăng cường sự phối hợp giữa các bên trong quá trình tổ chức thực hiện.

Tại buổi đi thực địa, đoàn cũng đã đến thăm mô hình bể biogas của chị Nguyễn Bích Chuyền (ấp Đầu Lá, xã Long Điền, tỉnh Cà Mau) là hộ chăn nuôi lợn. Hiện gia đình chị có 14 con lợn. Chị Chuyền cũng chia sẻ, từ khi có mô hình bể biogas giúp cho gia đình tiết kiệm chi phí tiền gas sinh hoạt khoảng 1 triệu đồng/tháng. Mô hình này cũng làm môi trường được sạch hơn, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Tiếp đó, đoàn đến thăm hộ gia đình chị Thái Thị Tuyết Ngân (ấp Lập Điền, xã Gành Hào, tỉnh Cà Mau) đây là hộ được Tổ chức ActionAid quốc tế tại Việt Nam xem xét và tài trợ kinh phí lắp đặt máy sấy khô sử dụng năng lượng mặt trời. Mô hình này giúp cho nhóm phụ nữ nhàn rỗi có thêm việc làm và thu nhập, có thể sấy khô các mặt hàng khô cá vào mùa mưa và giảm chi phí tiêu thụ điện đáng kể cho gia đình. 

Với những kết quả đạt được, Dự án K1 đã tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục nhân rộng các giải pháp năng lượng tái tạo, tăng cường quản lý chất thải và phát huy vai trò của phụ nữ, thanh niên trong các hoạt động môi trường. Đây cũng là hướng tiếp cận thiết thực, góp phần xây dựng cộng đồng chủ động thích ứng, sản xuất có trách nhiệm và chung tay vì mục tiêu phát triển bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long./. 

 

Minh Anh