Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, diện tích rừng đủ tiêu chuẩn để tính tỷ lệ che phủ của thành phố là 17.931ha, phân bố tại 25 xã, phường như: Kim Anh, Trung Giã, Ba Vì, Hương Sơn, Suối Hai, Quốc Oai, Thạch Thất, Yên Bài…Với việc triển khai đồng bộ giải pháp tỷ lệ che phủ rừng những năm qua liên tục tăng, hiện đạt 5,34%. Nhiều diện tích đất quy hoạch lâm nghiệp (chưa có rừng), đất trống, đồi núi trọc…, đã được phủ xanh.
Trong khi đó, diện tích cây xanh bình quân trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện đạt khoảng 5,52m2/người. Dù còn thấp hơn tiêu chuẩn 7m²/người đối với đô thị loại đặc biệt theo quy định của Bộ Xây dựng, song con số này đang từng bước được cải thiện, phản ánh rõ nỗ lực mở rộng không gian xanh của thành phố.
Để tăng diện tích rừng và cây xanh đô thị, những năm qua, Thành phố tiếp tục duy trì phong trào "Tết trồng cây Đời đời nhớ ơn Bác Hồ", đồng thời yêu cầu các địa phương triển khai trồng cây, gây rừng xuyên suốt trong năm. Việc phát triển cây xanh được thực hiện có trọng tâm, bám sát các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt, ưu tiên tại các tuyến giao thông, khu vực công cộng, khu đô thị và trung tâm thương mại.
Không gian xanh trở thành cấu trúc quan trọng trong quy hoạch phát triển thành phố.
Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII đề ra mục tiêu đến năm 2030, diện tích cây xanh đô thị đạt 10-12m²/người và tỉ lệ che phủ rừng đạt 6,2%. Đây là những chỉ tiêu quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và thúc đẩy phát triển đô thị bền vững.
Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã xây dựng kế hoạch phát triển rừng theo từng năm, bảo đảm tiến độ thực hiện các mục tiêu đến năm 2030, 2045 và các giai đoạn tiếp theo. Đồng thời chủ động phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc và UBND cấp xã để xác định quỹ đất lâm nghiệp, ranh giới quy hoạch, cũng như tăng cường công tác quản lý và cắm mốc giới phục vụ bảo vệ rừng.
Trong giai đoạn 2031-2045 và các năm tiếp theo, Hà Nội định hướng phát triển rừng theo hướng nâng cao chất lượng, tập trung làm giàu rừng, bổ sung các loài cây bản địa và chuyển đổi rừng trồng thuần loài sang rừng hỗn giao nhiều tầng tán.
Thành phố dự kiến phát triển thêm khoảng 1.278ha rừng từ diện tích đất quy hoạch lâm nghiệp chưa có rừng, đồng thời cải tạo, làm giàu khoảng 3.000ha rừng hiện có. Mục tiêu là duy trì tổng diện tích rừng ở mức 21.000-22.000ha, phấn đấu đạt tỉ lệ che phủ rừng khoảng 6,58% vào năm 2045 và tiếp tục giữ ổn định trong các năm sau đó.
Đối với cây xanh đô thị, Hà Nội tiếp tục triển khai Đề án quản lý và phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước, hướng tới nâng diện tích cây xanh lên mức 17-23m²/người. Đây là chỉ tiêu cao, thể hiện quyết tâm của thành phố trong việc xây dựng môi trường sống chất lượng cao cho người dân.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm xác định rõ nhiệm vụ xác lập hệ thống không gian xanh toàn diện làm nền tảng cho sự phát triển bền vững, đảm bảo khả năng tự làm sạch, cân bằng sinh quyển và vi khí hậu của Thủ đô. Trong đó, cấu trúc không gian xanh chủ đạo được xác định bằng việc duy trì và lồng ghép hệ thống hành lang xanh, vành đai xanh dọc các dòng sông, nêm xanh và công viên đô thị vào cấu trúc không gian đô thị để tạo sự liên tục và bảo đảm đa dạng sinh học.
Thành phố hướng tới mục tiêu thiết lập không gian xanh, hành lang xanh và vành đai xanh.
Hà Nội phát triển không gian hai bên các tuyến sông: sông Hồng, sông Đuống, sông Đà, sông Nhuệ, sông Đáy, sông Tích, sông Cà Lồ, sông Thiếp - Đầm Vân Trì,… thành các hành lang xanh và vành đai xanh chiến lược. Xác lập trục không gian hai bên sông Hồng là trục xương sống cảnh quan Thủ đô; tập trung bố trí các công trình công cộng, công viên văn hóa, dịch vụ du lịch, giải trí và các công trình biểu tượng của Thành phố.
Đáng chú ý, Hà Nội phát triển lâm nghiệp và mô hình “Thành phố trong rừng”. Bảo vệ tuyệt đối diện tích rừng hiện hữu và thực hiện lộ trình phát triển mở rộng diện tích rừng toàn Thành phố; Triển khai mô hình “Rừng trong thành phố - Thành phố trong rừng” với hệ sinh thái rừng làm chủ đạo; xác lập rõ vùng lõi bảo tồn rừng tự nhiên, rừng phòng hộ và vùng đệm phát triển công viên rừng, du lịch sinh thái mật độ thấp, thân thiện môi trường
Thiết lập hệ thống hành lang xanh liên thông kết nối rừng với mạng lưới sông, hồ, không gian nông nghiệp và các vùng sinh thái đặc thù. Đối với hệ thống công viên và không gian xanh nội đô: Nâng cấp các không gian xanh hiện hữu; ưu tiên dành quỹ đất sau khi di dời các công sở, cơ sở sản xuất công nghiệp để bổ sung công viên, vườn hoa và tiện ích công cộng.
Rà soát và triển khai các dự án công viên trọng điểm tại khu vực nội đô (Thủ Lệ, Núi Cung, Đống Đa, Đầm Hồng, Hạ Đình,...) đảm bảo tính khả thi và phù hợp hiện trạng. Phát triển các công viên chuyên đề, công viên sinh thái gắn với hoạt động thể thao, giải trí; hình thành mạng lưới kết nối liên hoàn với hệ thống cây xanh tự nhiên tại các cực Sóc Sơn, Ba Vì, Hương Tích và các lưu vực sông, hồ
Hà Nội chú trọng quản lý nông thôn và mặt nước sinh thái: Tối ưu hóa vành đai xanh nông nghiệp theo mô hình canh tác hữu cơ, hiện đại hóa sản xuất gắn với bảo vệ môi trường. Giữ gìn, khôi phục hệ thống sông, hồ, đầm nước để bảo đảm khả năng tiêu thoát nước đô thị, cân bằng môi trường sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội; thiết lập các tuyến hành lang bảo vệ nghiêm ngặt cho hệ thống nguồn nước và đập thủy lợi;
Quy hoạch không gian cảnh quan sinh thái dọc các tuyến sông kết nối với các trung tâm kinh tế, văn hóa lớn để xác lập đặc trưng môi trường văn hóa - sinh thái Thủ đô. Khai thác hiệu quả không gian mặt nước cho các hoạt động kinh tế dịch vụ, du lịch và vận tải thủy.
Vừa qua, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết quy định một số nội dung và cơ chế chính sách về quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng và phát triển bền vững toàn bộ diện tích rừng; quy định về phát triển cây xanh, cây trồng phân tán trên địa bàn thành phố.
Việc thành phố thông qua nghị quyết nêu trên sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ nhằm bảo vệ tài nguyên rừng, nâng cao tỷ lệ che phủ xanh và xây dựng Hà Nội phát triển theo hướng đô thị sinh thái, xanh và bền vững, mở rộng không gian xanh Thủ đô trong thời gian tới. Nghị quyết quy định việc phát triển cây xanh không làm thay đổi mục đích sử dụng đất dài hạn, không được hình thành công trình kiên cố hoặc tài sản cố định làm ảnh hưởng đến việc thu hồi đất và triển khai các dự án của Nhà nước theo quy hoạch được duyệt.
Việc quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng và phát triển rừng bảo đảm tính thống nhất, liên thông của hệ sinh thái và gắn kết chặt chẽ với không gian sinh thái liên vùng. Diện tích rừng và đất lâm nghiệp trong quy hoạch tổng thể Thủ đô được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật, bảo đảm mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững. Thành phố khuyến khích phát triển kinh tế lâm nghiệp đa giá trị; ưu tiên phát triển kinh tế dưới tán rừng, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí, giáo dục môi trường và khai thác các giá trị dịch vụ môi trường rừng theo quy định của pháp luật./.
Hà Trang