Sau mưa lũ, tại những vùng bị thiên tai lũ lụt, nguồn nước thường bị bẩn, ô nhiễm do các chất thải từ cống rãnh, bùn đất, xác động vật chết,… lẫn vào nước nước sông, suối, ao hồ. Tại các khu vực bị ngập nước, các nguồn nước, công trình cấp, thoát nước, công trình vệ sinh bị phá hủy khiến tình trạng thiếu nước sạch sinh hoạt càng trở nên nghiêm trọng. Nguồn nước nhiễm bẩn khiến vi khuẩn, virus và ký sinh trùng có điều kiện sinh sôi, phát tán dẫn đến lan truyền mầm bệnh.
Để chủ động ứng phó, phòng, chống hiệu quả dịch bệnh do mưa lũ và các tình huống thiên tai trong năm 2026, bảo đảm cung cấp nước sạch, vệ sinh môi trường, bảo vệ sức khỏe nhân dân, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu Sở Y tế chỉ đạo rà soát, cập nhật, hoàn thiện các kế hoạch, phương án phòng, chống thiên tai, dịch bệnh có thể xảy ra trong thời gian tới, theo phương châm “bốn tại chỗ”; đảm bảo đầy đủ nhân lực, thuốc, vật tư, hóa chất, trang thiết bị phục vụ công tác y tế khắc phục hậu quả sau thiên tai;
Chỉ đạo các đơn vị y tế dự phòng tăng cường giám sát, đánh giá nguy cơ, phát hiện sớm và xử lý triệt để các dịch bệnh bệnh truyền nhiễm; tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt; hướng dẫn việc sử dụng hóa chất khử khuẩn trong vệ sinh môi trường, khử khuẩn nguồn nước, thu gom xử lý xác động vật theo quy định để tránh phát sinh các dịch bệnh truyền nhiễm tại các khu vực bị ảnh hưởng sau mưa lũ, ngập lụt.
Công tác vệ sinh môi trường cần được khẩn trương triển khai sau khi nước lũ rút.
Chủ động triển khai các hoạt động theo “Hướng dẫn phòng, chống dịch bệnh trong tình huống xảy ra thiên tai (bão, lũ)” tại Quyết định số 237/QĐ-BYT ngày 23/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế. Theo dõi, báo cáo kịp thời, đầy đủ tình hình dịch bệnh bệnh truyền nhiễm theo quy định; Chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo đảm công tác thường trực cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh, sẵn sàng thu dung, cấp cứu, điều trị người bệnh trong tình huống thiên tai, dịch bệnh...
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan báo chí, truyền thông và hệ thống thông tin cơ sở trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân trong vùng bị ảnh hưởng bởi mưa lũ, ngập lụt thực hiện các biện pháp vệ sinh môi trường và phòng, chống dịch bệnh theo khuyến cáo của ngành y tế.
UBND các xã, phường huy động các ban, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế chủ động triển khai các biện pháp vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh do mưa lũ và các tình huống thiên tai trong thời gian tới, theo phương châm “bốn tại chỗ”. Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn người dân tại khu vực bị ảnh hưởng bởi thiên tai chủ động thực hiện các biện pháp vệ sinh môi trường, xử lý nguồn nước ăn uống, sinh hoạt và phòng, chống dịch bệnh.
Trước mùa mưa lũ năm nay, tỉnh Lào Cai chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống giảm thiệt hại. Đáng chú ý, để chủ động bảo đảm thoát lũ, an toàn hệ thống đê điều và các công trình thủy lợi trước mùa mưa lũ năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương giải tỏa, thanh thải vật cản, xử lý vi phạm lấn chiếm bãi sông, lòng sông và phạm vi bảo vệ đê điều.
Theo đó, UBND các xã, phường được giao tổ chức rà soát toàn bộ các khu vực bãi sông, lòng sông, hành lang bảo vệ đê điều và các công trình kè chống sạt lở. Các hành vi vi phạm như xây dựng trái phép, đổ vật liệu, lấn chiếm dòng chảy… phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm theo quy định.
Các địa phương cũng cần thống kê, đánh giá hiện trạng các công trình kè, đặc biệt tại những vị trí có dấu hiệu xuống cấp, sạt lở, nhằm kịp thời khắc phục, bảo đảm an toàn trong mùa mưa lũ. Việc quản lý, vận hành các trạm bơm tiêu, cống qua đê phải tuân thủ đúng quy trình, tuyệt đối không vận hành tùy tiện gây áp lực lên hệ thống đê.
Đáng chú ý, tỉnh Lào Cai yêu cầu tăng cường kiểm soát các tuyến đê bối, không để xảy ra tình trạng tự ý tôn cao, xây dựng trái phép; đồng thời chủ động phương án ứng phó khi mực nước sông dâng cao. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì kiểm tra, đôn đốc các địa phương, tổng hợp tình hình, tham mưu UBND tỉnh Lào Cai xử lý các tồn tại, nguy cơ mất an toàn.../.
Ngọc Lan