Thực hiện chủ trương của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực thủy sản, thời gian qua Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị đã tích cực phối hợp với các đơn vị cung cấp thiết bị tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân triển khai lắp đặt và sử dụng nhật ký khai thác thủy sản điện tử trên tàu cá.
Đến nay, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư đã tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn cho trên 250 tàu cá trên địa bàn tỉnh về việc lắp đặt và sử dụng thiết bị nhật ký khai thác điện tử, từng bước đưa công nghệ số vào hoạt động sản xuất trên biển.
Theo chia sẻ của ngư dân Quảng Trị, sau thời gian áp dụng nhật ký khai thác điện tử, cho thấy dữ liệu được lưu trữ đầy đủ và chính xác. Hệ thống tự động ghi nhận hành trình, vị trí khai thác, giúp giảm đáng kể thời gian ghi chép bằng tay, đồng thời hạn chế nhầm lẫn trong quá trình cập nhật thông tin. Khi cập cảng, dữ liệu đã có sẵn trên hệ thống nên việc xác nhận sản lượng, truy xuất nguồn gốc thuận lợi hơn nhiều. Việc áp dụng nhật ký điện tử còn giúp ngư dân yên tâm hơn trong quá trình khai thác khi thiết bị có chức năng cảnh báo tàu vượt ra ngoài vùng được phép khai thác.
Toàn bộ dữ liệu hành trình và lịch sử chuyến biển được lưu giữ trên hệ thống, tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý trong kiểm tra, xác nhận nguồn gốc thủy sản, đồng thời giúp ngư dân đáp ứng các quy định về chống khai thác IUU, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm khi tiêu thụ và xuất khẩu. Đại diện Cảng cá Cửa Việt khẳng định, việc triển khai nhật ký khai thác thủy sản điện tử là bước chuyển quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của ngành thủy sản.
Không chỉ thay thế hình thức ghi chép thủ công, hệ thống còn giúp cơ quan quản lý theo dõi đầy đủ hành trình khai thác, vị trí đánh bắt, thời gian hoạt động và sản lượng của từng chuyến biển. Dữ liệu được số hóa, lưu trữ tập trung, tạo thuận lợi cho công tác kiểm tra, xác nhận nguồn gốc thủy sản và thực hiện các quy định chống khai thác IUU.
Để việc sử dụng nhật ký điện tử phát huy hiệu quả, điều quan trọng là các phần mềm của các đơn vị cung cấp phải được đồng bộ với hệ thống eCDT (hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử). Khi đó, bất kể tàu cá sử dụng thiết bị của doanh nghiệp nào hay cập cảng ở đâu, cán bộ cảng chỉ cần truy cập một hệ thống để kiểm tra, in nhật ký điện tử và xác nhận sản lượng. Điều này vừa giảm áp lực cho lực lượng thực thi, vừa tạo thuận lợi cho ngư dân.
Lãnh đạo Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư thông tin, theo lộ trình quy định tại Thông tư số 81/2025/TT-BTNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ 1/7/2026 đến 1/1/2027, toàn bộ tàu cá có chiều dài từ 12m trở lên bắt buộc phải áp dụng nhật ký khai thác điện tử. Theo quy định này, trong số hơn 8.600 tàu cá toàn tỉnh sẽ có khoảng 1.700 tàu cá phải thực hiện và đến nay đã có khoảng hơn 100 tàu cá thuộc diện này lắp đặt nhật ký điện tử. Trước đây, khi tàu cá cập bờ bán sản phẩm ngư dân mới ngồi ghi lại những nơi tàu đánh bắt để ghi lại theo kiểu hồi ký.
Tàu cá của ngư dân Quảng Trị khai thác, đánh bắt thuỷ sản trên biển.
Rất ít tàu cá ghi nhật ký theo thời gian thực nên thông tin thường không chính xác. Tuy nhiên, hiện nhật ký điện tử đã khắc phục được hạn chế này. Đồng thời, dữ liệu được cập nhật kịp thời cũng giúp cơ quan quản lý và các cảng cá thuận lợi hơn trong kiểm tra, giám sát, xác nhận sản lượng bốc dỡ qua cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác. Để bảo đảm thực hiện đúng lộ trình, thời gian tới, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương ven biển, lực lượng Biên phòng, các tổ chức quản lý cảng cá và đơn vị cung cấp dịch vụ đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn trực tiếp cho chủ tàu, thuyền trưởng cài đặt và sử dụng nhật ký điện tử.
Đặc biệt là với nhóm ngư dân lớn tuổi, còn hạn chế trong sử dụng điện thoại thông minh, thiết bị điện tử; đồng thời bố trí lực lượng hỗ trợ tại các cảng cá để kịp thời giải đáp, xử lý những vướng mắc phát sinh trong quá trình sử dụng. Đối với những trường hợp cố tình không thực hiện, thực hiện không đầy đủ hoặc ghi chép không trung thực, làm ảnh hưởng đến công tác quản lý, truy xuất nguồn gốc và chống khai thác IUU, cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, nhắc nhở và xử lý theo quy định.
Việc triển khai nhật ký khai thác điện tử không chỉ thay đổi phương thức ghi chép của ngư dân mà còn tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu nghề cá thống nhất, phục vụ quản lý minh bạch và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Khi hệ thống được triển khai đồng bộ, đây sẽ là công cụ quan trọng góp phần thực hiện hiệu quả các quy định về chống khai thác IUU, hướng tới xây dựng nghề cá hiện đại, minh bạch, có trách nhiệm và bền vững
Nhờ triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, tình hình kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2026 của tỉnh Quảng Trị đạt nhiều kết quả tích cực. Sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản phát triển ổn định; sản xuất công nghiệp, xây dựng tăng trưởng khá cao; hoạt động thương mại, dịch vụ và du lịch phục hồi tích cực.
Đặc biệt, sản lượng khai thác thủy sản 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 59.098,9 tấn, tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng chia theo nhóm sản phẩm: Cá đạt 49.550,0 tấn, tăng 2,8%; tôm đạt 1.121,9 tấn, tăng 1,7%; thuỷ sản khác đạt 8.427,0 tấn, tăng 1,9% so với cùng kỳ năm trước.
Để đạt được kết quả trên là nhờ tỉnh Quảng Trị đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong khai thác thủy sản, nhất là sử dụng nhật ký điện tử, qua đó cập nhật dữ liệu chuyến biển, sản lượng và ngư trường, phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý hiệu quả hơn. Trong thời gian tới, Quảng Trị tiếp tục đẩy mạnh số hóa hoạt động khai thác thủy sản, nâng cao khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu. Qua đó, ngư dân từng bước hình thành thói quen ghi chép điện tử, góp phần quản lý nguồn lợi và nâng cao giá trị sản phẩm.
Trung Tuấn