Cụ thể, Nhật Bản chính thức đưa vào hoạt động Cơ quan Quản lý Thảm họa Quốc gia (National Disaster Management Agency), nhằm nâng cao năng lực chuẩn bị, ứng phó khẩn cấp và tái thiết sau thiên tai. Đây là lần đầu tiên Nhật Bản có một cơ quan cấp quốc gia chuyên trách, hoạt động như trung tâm điều phối thống nhất đối với công tác quản lý thảm họa.
Cơ quan mới có hơn 350 nhân sự, chịu trách nhiệm giám sát công tác phòng ngừa, tổ chức ứng phó khi xảy ra sự cố và phối hợp các hoạt động phục hồi, tái thiết. Việc thành lập cơ quan mới diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đối mặt với nhiều nguy cơ thiên tai có sức tàn phá lớn, từ siêu động đất tại rãnh Nankai, động đất ở khu vực Tokyo đến nguy cơ núi Phú Sĩ phun trào.
Nhật Bản nằm trong khu vực Vành đai lửa Thái Bình Dương, nơi thường xuyên xảy ra động đất và hoạt động núi lửa. Đây cũng là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước thiên tai, với mật độ dân cư và hoạt động kinh tế tập trung cao tại các đô thị ven biển. Trong số những rủi ro được giới chức Nhật Bản đặc biệt quan tâm, siêu động đất tại rãnh Nankai được xem là một trong những kịch bản có sức tàn phá nghiêm trọng nhất. Rãnh đại dương này nằm ngoài khơi phía Đông Nam Nhật Bản, kéo dài dọc khu vực bờ biển Thái Bình Dương.
(Ảnh minh họa).
Theo các đánh giá của Chính phủ Nhật Bản, một trận siêu động đất tại đây có thể khiến khoảng 298.000 người thiệt mạng, 6,5 triệu người phải sơ tán và 2,35 triệu ngôi nhà bị phá hủy hoặc mất khả năng sử dụng. Bộ Tái thiết nước này cho biết, cơ quan mới được thành lập không phải để ứng phó với một thảm họa cụ thể sắp xảy ra, mà nhằm khắc phục những hạn chế trong hệ thống quản lý thiên tai của Nhật Bản, đặc biệt là tình trạng thiếu một đầu mối chỉ huy liên ngành thống nhất.
Trước đây, khi xảy ra thiên tai, các bộ, ngành và cơ quan chức năng thường tập hợp thành những nhóm công tác tạm thời để xử lý tình huống. Cách thức này khiến việc phối hợp và điều hành trên phạm vi toàn quốc gặp nhiều khó khăn, nhất là khi thảm họa đồng thời tác động đến nhiều địa phương và lĩnh vực kinh tế.
Ngay sau khi cơ quan mới đi vào hoạt động, Bộ Tái thiết đã đưa ra các yêu cầu khẩn cấp đối với chính quyền địa phương và người dân, bao gồm kiểm tra khả năng chống chịu động đất của nhà ở, cố định đồ đạc trong nhà, rà soát phương án sơ tán và dự trữ nước uống, nhà vệ sinh di động đủ dùng trong ít nhất ba ngày./.
Lê Hằng