Các hồ thủy điện ưu tiên trữ nước, ứng phó nguy cơ hạn hán diện rộng

Căn cứ các báo cáo và thông tin cảnh báo, dự báo El Nino, nguy cơ thiếu nước trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn dẫn đến hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn được đánh giá ở mức cao đến rất cao. Đặc biệt, kịch bản rủi ro rất cao có thể tạo ra tác động cộng hưởng giữa nắng nóng kéo dài, mùa mưa năm 2027 đến muộn, thiếu nước hồ chứa và xu thế suy giảm dòng chảy từ thượng nguồn sông Vu Gia - Thu Bồn. Đáng chú ý, nhiều hồ chứa có nguy cơ cao không tích đủ nước phục vụ sản xuất vụ Hè Thu và cấp nước sinh hoạt.

Mặc dù trong tháng 9 và 10/2026 đã xuất hiện một số đợt mưa lũ nhỏ trên lưu vực, tuy nhiên mực nước hiện tại của các hồ chứa lớn đều ở mức rất thấp, dung tích hiện tại chỉ đạt khoảng từ 15-22% so với dung tích thiết kế. Dự báo cho thấy, tình trạng thiếu hụt lượng mưa có thể xảy ra trên khắp lưu vực và dòng chảy có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm khoảng từ 20-40% trong các tháng cuối năm 2026. 

Các hồ thủy điện cần ưu tiên trữ nước, ứng phó nguy cơ hạn hán diện rộng. 

Với hiện trạng nguồn nước và dự báo xu thế diễn biến nguồn nước trong thời gian tới, lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn tiềm ẩn rủi ro cao về thiếu hụt nguồn nước trong các tháng mùa cạn năm 2027, phù hợp với nhận định, đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trước tình hình trên, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu chủ các hồ thủy điện A Vương, Sông Bung 4, Đak Mi 4A, Sông Tranh 2, Khe Diên và Sông Côn 2 bậc 1 khẩn trương xây dựng kế hoạch vận hành linh hoạt, ưu tiên tích nước để bảo đảm nguồn nước cho sinh hoạt và sản xuất ở hạ du.

Kế hoạch vận hành được chia thành 5 giai đoạn, từ ngày 1/11 đến 20/12/2026. Cụ thể, giai đoạn 1 từ ngày 1-10/11; giai đoạn 2 từ ngày 11-20/11; giai đoạn 3 từ ngày 21-30/11; giai đoạn 4 từ ngày 1-10/12 và giai đoạn 5 từ ngày 11-20/12. Các đơn vị phải làm rõ mực nước hồ, lưu lượng nước dự kiến về hồ, lưu lượng xả sau công trình và mục tiêu cần đạt trong từng giai đoạn. Đồng thời, phải đánh giá khả năng tích đủ hoặc không tích đủ nước phục vụ mùa cạn năm 2027, từ đó đề xuất phương án vận hành phù hợp để bảo đảm nguồn nước cho khu vực hạ du.

Thành phố yêu cầu ưu tiên tích nước, từng bước đưa mực nước các hồ về mức quy định vào đầu mùa cạn, ngày 1/1/2027, nhằm bảo đảm nguồn nước cho sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu trong năm 2027. Bên cạnh yêu cầu tích nước, Chủ tịch UBND thành phố lưu ý các chủ hồ phải thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, lượng mưa, tình hình lũ, mực nước tại các trạm thủy văn và lưu lượng nước về hồ. Các đơn vị phải cập nhật liên tục thông tin dự báo để chủ động điều chỉnh phương án vận hành khi cần thiết.

Trường hợp xuất hiện tình huống mưa lũ, các hồ phải chuyển sang chế độ vận hành giảm lũ cho hạ du, như hạ thấp hoặc duy trì mực nước hồ, cắt giảm lũ theo quy định. Đồng thời, phải ưu tiên chế độ vận hành bảo đảm an toàn công trình khi cần thiết. Việc điều tiết phải tuân thủ khoản 2 Điều 7 Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn, ban hành kèm Quyết định số 1865 của Thủ tướng Chính phủ./.

Minh Thu