Việt Nam đang có nhiều cơ hội phát triển nhờ vị thế quốc tế được nâng cao, mạng lưới đối tác chiến lược mở rộng và khả năng thu hút đầu tư nước ngoài. Các xu hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh tạo điều kiện thuận lợi để đạt mục tiêu công nghiệp hóa vào năm 2030.
Tuy nhiên, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quá trình phát triển nhanh cũng làm gia tăng áp lực lên môi trường, bao gồm ô nhiễm trong nước và nguy cơ ô nhiễm xuyên biên giới, nhập khẩu công nghệ lạc hậu và chất thải. Bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng cùng với việc thực hiện Thỏa thuận Paris đặt ra yêu cầu chuyển đổi sang mô hình phát triển carbon thấp, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo. Thực tiễn quốc tế cho thấy, nếu không chú trọng bảo vệ môi trường, chi phí môi trường sẽ vượt xa lợi ích kinh tế. Các cảnh báo cho thấy nếu GDP tăng nhanh mà không kiểm soát môi trường, mức độ ô nhiễm có thể tăng gấp nhiều lần, gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Ảnh minh họa
Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh và bền vững, song đồng thời đối mặt với nhiều thách thức về môi trường, công nghệ và thể chế. Nếu không có giải pháp kịp thời và hiệu quả, nguy cơ trở thành nơi tiếp nhận công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm cao là hiện hữu; ngược lại, nếu tận dụng tốt xu thế mới, Việt Nam có thể nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong dài hạn.
Do đó, việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 là cần thiết nhằm tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đặc biệt là các thủ tục về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, bảo đảm kiểm soát thực chất, hiệu quả các dự án, cơ sở có nguy cơ cao tác động xấu đến môi trường, đơn giản hóa thủ tục, thúc đẩy các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.
Tạo nền tảng pháp lý đủ mạnh, hiệu quả để chuyển đổi số trong quản lý môi trường, tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam, trọng tâm là hoàn thiện các quy định về xây dựng và vận hành nền tảng số quản lý môi trường quốc gia, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường, kiểm kê phát thải; các quy định về quản lý chất thải với quan điểm coi chất thải là tài nguyên, phải được quản lý chặt chẽ, tăng cường tái chế, tái sử dụng, giảm phát sinh, đồng thời cung cấp nguyên liệu đầu vào cho các ngành sản xuất, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; phát triển ngành công nghiệp môi trường.
Đồng thời, hoàn thiện các chế định về quản lý chất lượng môi trường để phòng ngừa từ sớm, từ xa các nguồn gây ô nhiễm, ảnh hưởng tới chất lượng môi trường, đi đôi với tăng cường các biện pháp dự báo, cảnh báo, công khai thông tin về chất lượng môi trường, đặc biệt là chất lượng môi trường nước, môi trường không khí. Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong công tác kiểm soát ô nhiễm, dự báo, cảnh báo, công khai thông tin về chất lượng môi trường.
Tiếp tục rà soát tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật còn chưa được xử lý, không để cản trở sự phát triển, huy động và khơi thông mọi nguồn lực, phục vụ hiệu quả cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi.
Được biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.
PHẠM DUNG