Ứng phó thiên tai: Tập trung sửa chữa nâng cấp đê điều, hồ đập trước mùa mưa lũ

Những năm gần đây, thiên tai ngày càng khốc liệt, bất thường, cực đoan, khó dự báo. Năm 2024, 2025 liên tiếp xảy ra các trận bão, mưa lũ lớn vượt mức lịch sử, ngập lụt nghiêm trọng, sạt lở đất, lũ ống, lũ quét ở nhiều địa phương, gây thiệt hại hết sức nặng nề về tính mạng, tài sản, cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống, sinh kế của Nhân dân và phát triển kinh tế - xã hội.

Công tác phòng, chống thiên tai luôn được cả hệ thống chính trị và Nhân dân quan tâm. Tuy nhiên, khả năng chống chịu của công trình cơ sở hạ tầng còn hạn chế; năng lực dự báo, cảnh báo sớm, nhất là đối với mưa lũ lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất chưa đáp ứng được yêu cầu; công tác lãnh đạo, chỉ đạo ứng phó tại một số địa phương còn bị động, lúng túng, đặc biệt khi xảy ra các tình huống thiên tai phức tạp, cực đoan.

Đẩy mạnh thực hiện Kết luận 213 (ngày 21/11/2025) của Ban Bí thư về tăng cường công tác phòng, chống thiên tai trong thời gian tới, tại Chỉ thị vừa ban hành, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, các đơn vị liên quan quán triệt, thực hiện nghiêm Kết luận số 213 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai và Nghị quyết 116 của Chính phủ về Kế hoạch thực hiện Kết luận số 213 của Ban Bí thư.

Ảnh minh họa

Chủ động lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai quyết liệt, đồng bộ, kịp thời, hiệu quả công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền với phương châm "chủ động phòng ngừa - dự báo, cảnh báo, chỉ đạo ứng phó kịp thời - khắc phục khẩn trương, hiệu quả; bảo vệ tính mạng cho Nhân dân là trên hết, trước hết", chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai thuộc lĩnh vực, phạm vi quản lý của ngành, địa phương mình.

Lãnh đạo cấp tỉnh chủ động chỉ đạo, chịu trách nhiệm về công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai trên địa bàn, phân công nhiệm vụ cụ thể trực tiếp phụ trách, chỉ đạo, đôn đốc công tác phòng, chống thiên tai tại từng địa bàn cụ thể, chủ động nắm chắc địa bàn, xác định các khu vực trọng điểm, các loại hình thiên tai có thể xảy ra để lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra công tác phòng ngừa, chuẩn bị ứng phó. 

Chỉ đạo rà soát, hoàn thiện kế hoạch phòng, chống thiên tai, phương án ứng phó với từng loại hình thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai bảo đảm chi tiết, cụ thể, sát thực tế, nhất là ứng phó các kịch bản bão mạnh, sạt lở đất, mưa lũ lớn cực đoan, ngập lụt vượt lịch sử, không để bị động, bất ngờ khi xảy ra thiên tai. 

Chính quyền địa phương cấp tỉnh chỉ đạo rà soát, đánh giá mức độ an toàn, khả năng chống chịu của hệ thống công trình phòng, chống thiên tai và cơ sở hạ tầng thiết yếu (nhất là công trình giao thông, viễn thông, điện lực), kịp thời nâng cấp, gia cố, sửa chữa công trình xung yếu để chủ động phòng ngừa trước diễn biến thiên tai cực đoan. Ưu tiên đầu tư nguồn lực tập trung sửa chữa, nâng cấp đê điều, hồ đập có nguy cơ mất an toàn trước mùa mưa lũ; thực hiện hiệu quả công tác quản lý an toàn đê điều, hồ đập; chủ động vận hành điều tiết bảo đảm an toàn hồ đập, an toàn dân cư vùng hạ du, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.  

Củng cố, nâng cao vai trò, trách nhiệm, hiệu quả hoạt động đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã; bố trí nguồn lực, tăng cường đầu tư trang thiết bị, công cụ hỗ trợ cho các lực lượng trực tiếp tham gia phòng, chống thiên tai, bảo đảm phương châm "bốn tại chỗ" tới từng thôn, bản, đáp ứng yêu cầu ứng phó nhanh nhất khi có tình huống thiên tai, đặc biệt khi xảy ra thiên tai lớn, cực đoan.  

Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chấp hành nghiêm quy định, khuyến cáo về bảo đảm an toàn khi có cảnh báo thiên tai (bão, dông lốc, khu vực ngập sâu, nước chảy xiết, sạt lở) để giảm thiệt hại do chủ quan, bất cẩn. Tổ chức thực hiện nghiêm, kịp thời chỉ đạo của cấp trên; chủ động sơ tán, di dời dân khỏi khu vực nguy hiểm (khi cần thiết áp dụng cưỡng chế di dời để đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân).

Chủ động tổ chức tái định cư cho các hộ dân sinh sống ở những khu vực có nguy cơ mất an toàn do thiên tai, nhất là khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất, lũ ống, lũ quét, ngập lụt sâu. Thực hiện lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.  

Khẩn trương chỉ đạo rà soát, xác định cụ thể các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập sâu để chủ động bố trí tạm cư cho người dân đến nơi an toàn; quyết định cụ thể thời gian, thời điểm, địa điểm, đối tượng tạm cư phù hợp với tình hình thực tế trong mùa mưa bão và có chính sách bảo đảm các điều kiện sinh hoạt thiết yếu cho người dân trong thời gian tạm cư. Trường hợp số lượng người tạm cư lớn, vượt quá khả năng hỗ trợ ngân sách địa phương, các địa phương kịp thời báo cáo cấp thẩm quyền xem xét, hỗ trợ theo quy định, không để bị động, gián đoạn trong công tác bảo đảm đời sống cho người dân…/.

THẢO NGUYÊN