Tuyên Quang tăng cường kiểm soát các nguồn thải, ngăn nguy cơ ô nhiễm môi trường

Thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh (sau sáp nhập) khoảng 839,8 tấn/ngày, trong đó: khu vực đô thị khoảng 337,8 tấn/ngày, khu vực nông thôn khoảng 502 tấn/ngày. Tổng khối lượng được thu gom khoảng 526,1 tấn/ngày; Tỷ lệ thu gom, xử lý trung bình tại khu vực đô thị đạt khoảng 95%, khu vực nông thôn đạt khoảng 40%.

Hiện nay, hình thức xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung trên địa bàn tỉnh chủ yếu là chôn lấp hợp vệ sinh, một phần được xử lý bằng phương pháp đốt. Tuy nhiên, một số bãi chôn lấp quy mô nhỏ, công nghệ xử lý còn hạn chế, chưa được đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ rác và khí thải, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn bước đầu được triển khai nhưng chưa đồng bộ, hiệu quả chưa cao, đặc biệt tại khu vực nông thôn. 

Năm 2025, khối lượng chất thải rắn công nghiệp thông thường được thu gom để tái sử dụng, tái chế khoảng 218.227 tấn, chủ yếu từ các cơ sở sản xuất gang thép, giấy, may mặc. Đất đá thải từ khai thác, chế biến khoáng sản được quản lý tại bãi thải mỏ hoặc tận dụng san lấp nội mỏ; bùn thải không nguy hại được lưu giữ tại hồ chứa quặng đuôi theo hồ sơ môi trường được phê duyệt.

Tỉnh Tuyên Quang yêu cầu sở, ngành liên quan đẩy nhanh tiến độ triển khai Dự án nhà máy xử lý rác thải tại xã Nhữ Khê. 

Trên địa bàn tỉnh chưa có cơ sở xử lý chất thải nguy hại. Các chủ nguồn thải thực hiện thu gom, phân loại, lưu giữ tại cơ sở và ký hợp đồng chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý theo quy định. Tổng lượng chất thải nguy hại phát sinh khoảng 9.773 tấn/năm, chủ yếu từ các cơ sở sản xuất công nghiệp; 100% được thu gom, chuyển giao xử lý đúng quy định. Chất thải y tế nguy hại phát sinh từ bệnh viện, trung tâm y tế được thu gom, xử lý theo mô hình cụm hoặc chuyển giao cho đơn vị có chức năng; 100% được xử lý theo quy định. Nước thải y tế được xử lý đạt quy chuẩn trước khi xả thải ra môi trường... 

Theo đánh giá của UBND tỉnh, năm 2025 mặc dù còn gặp nhiều khó khăn do thực hiện mô hình chính quyền 02 cấp, điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật và nguồn lực tài chính còn hạn chế, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh đã đạt được một số kết quả quan trọng:

Công tác quản lý môi trường tiếp tục được tăng cường. Toàn tỉnh hiện quản lý 01 Khu kinh tế, 02 khu công nghiệp, 08 cụm công nghiệp, 51 làng nghề, trên 200 cơ sở khai thác khoáng sản và trên 120 dự án trong khu, cụm công nghiệp, trong đó trên 40 cơ sở thuộc nhóm có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Các nguồn thải lớn cơ bản được kiểm soát, không phát sinh điểm nóng ô nhiễm nghiêm trọng.

Công tác thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép môi trường được thực hiện đúng quy định; chất lượng thẩm định từng bước được nâng cao, góp phần kiểm soát từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, phòng ngừa nguy cơ gây ô nhiễm khi dự án đi vào hoạt động. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường được triển khai thường xuyên, đa dạng hóa hình thức; từng bước nâng cao nhận thức của cộng đồng, doanh nghiệp và người dân về phân loại chất thải tại nguồn, giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên

Trong năm 2026, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ môi trường, trọng tâm là tuyên truyền, hướng dẫn phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn; nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư trong công tác bảo vệ môi trường. Nâng cao chất lượng thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường; tăng cường kiểm soát các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao; chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các tác động xấu đến môi trường và nâng cao năng lực ứng phó sự cố môi trường.

Tập trung nguồn lực để đầu tư xây dựng hạ tầng bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh, trọng tâm là hạ tầng thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị, khu, cụm công nghiệp. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu về môi trường. Tăng cường quản lý môi trường đối với các dự án đầu tư, chú trọng xem xét vị trí thực hiện dự án, các yếu tố nhạy cảm về môi trường; hướng dẫn, đôn đốc chủ dự án thực hiện đầy đủ, đúng quy định các thủ tục môi trường trong suốt quá trình chuẩn bị, triển khai và vận hành dự án.

Xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về môi trường, làm cơ sở phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, theo dõi diễn biến chất lượng môi trường; đánh giá khả năng tiếp nhận nguồn thải của môi trường phục vụ quy hoạch, phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh.

Tăng cường kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường do chất thải rắn: Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý các loại chất thải phát sinh trên địa bàn tỉnh; tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải y tế, chất thải rắn công nghiệp thông thường, chất thải nguy hại và chất thải phát sinh trong hoạt động nông nghiệp, khu vực nông thôn.

Đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện và đưa vào vận hành các dự án nhà máy xử lý rác thải theo quy hoạch; tiếp tục kêu gọi, thu hút đầu tư các dự án xử lý chất thải ứng dụng công nghệ tiên tiến, phù hợp điều kiện thực tế của địa phương. Tổ chức vận hành hiệu quả các khu xử lý rác tập trung đã được đầu tư; đồng thời thực hiện các thủ tục đóng cửa, cải tạo, phục hồi môi trường đối với các bãi rác tạm, bãi rác không nằm trong quy hoạch

Đẩy mạnh xã hội hóa trong công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn; khuyến khích các tổ chức, cá nhân nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến trong xử lý, tái chế chất thải; thúc đẩy sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng và phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn. Tăng cường công tác chỉ đạo, quản lý quy hoạch các khu xử lý chất thải rắn; kiểm soát chặt chẽ việc đầu tư, vận hành các cơ sở xử lý chất thải, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và phù hợp với quy hoạch được phê duyệt.

Hội Nông dân hướng dẫn người dân kỹ thuật ủ rơm rạ thành phân bón. 

Tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong sản xuất công nghiệp: Thường xuyên rà soát, kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp; yêu cầu thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường, cải tạo, nâng cấp, hoàn thiện các công trình xử lý chất thải theo quy định. Yêu cầu các công ty, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh hoàn thành đầy đủ thủ tục môi trường theo quy định trước khi đưa dự án vào vận hành chính thức; bảo đảm các công trình xử lý chất thải được xây dựng, vận hành ổn định và đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.

Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhà máy nằm ngoài khu, cụm công nghiệp có lưu lượng xả nước thải lớn hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm cao, tiếp tục đôn đốc, yêu cầu lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục; thực hiện truyền số liệu trực tiếp về Sở Nông nghiệp và Môi trường để theo dõi, giám sát theo quy định.

Tỉnh tăng cường kiểm soát ô nhiễm trong lĩnh vực nông nghiệp và làng nghề thông qua việc hướng dẫn, kiểm tra việc thu gom, xử lý chất thải trong hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản; khuyến khích áp dụng các mô hình sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, xử lý chất thải chăn nuôi bằng công nghệ phù hợp (biogas, đệm lót sinh học, ủ compost…).

Kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học; thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đúng quy định; hạn chế phát sinh ô nhiễm đất, nước và không khí tại khu vực nông thôn. Rà soát, đánh giá hiện trạng môi trường tại các làng nghề, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ; yêu cầu xây dựng, cải tạo, nâng cấp công trình xử lý chất thải bảo đảm đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường; từng bước di dời hoặc chuyển đổi ngành nghề đối với các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, không phù hợp quy hoạch.../.

Đức Minh