TP.HCM: Tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm trong khai thác khoáng sản

Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, trữ lượng cát san lấp được thăm dò ở các vùng sông, biển TP.HCM là hơn 35,8 triệu m3, phần lớn nằm ở 11 mỏ cát trên biển Cần Giờ, cụ thể biển Cần Giờ có trữ lượng cát nhiễm mặn lớn (dùng làm cát san lấp) chiếm khoảng 35 triệu m3. 

Tuy nhiên, trong thời gian qua, tình trạng khai thác cát trái phép tại khu vực biển Cần Giờ tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây xói lở bờ biển, suy thoái hệ sinh thái rừng ngập mặn và mất an ninh trật tự trên địa bàn. Trước thực tế đó, TP.HCM đã tăng cường lực lượng tuần tra, kiểm soát trên biển, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Các đơn vị chức năng và chính quyền địa phương được phối hợp chặt chẽ, tổ chức tuần tra cả ngày lẫn đêm, kết hợp theo dõi qua hệ thống giám sát hành trình tàu thuyền. Bên cạnh đó, thành phố đẩy mạnh tuyên truyền, vận động ngư dân và chủ phương tiện chấp hành quy định pháp luật về khai thác tài nguyên, không tiếp tay cho “cát tặc”.

Mọi trường hợp vi phạm đều bị lập biên bản, tạm giữ phương tiện, xử phạt nghiêm minh theo quy định. Cách làm quyết liệt, đồng bộ đã góp phần kiềm chế tình trạng khai thác cát trái phép, từng bước lập lại trật tự, bảo vệ tài nguyên và môi trường biển Cần Giờ.

Khu vực biển Cần Giờ có trữ lượng tài nguyên cát lớn của TP.HCM.

Đặc biệt, Chủ tịch UBND TP.HCM vừa ban hành Công văn số 794/UBND-ĐT nhằm chỉ đạo liên quan đến kết quả thực hiện Đề án phòng, chống khai thác cát trái phép trên vùng biển Cần Giờ và vùng giáp ranh giữa TP.HCM với các tỉnh, giai đoạn 2023-2026.

Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM được giao chủ trì và phối hợp với các Sở, ngành, địa phương và các cơ quan có liên quan thực hiện rà soát và tham mưu UBND Thành phố ban hành Quy chế phối hợp với các địa phương có chung ranh giới hành chính là các khu vực sông, hồ, biển trong công tác quản lý cát, sỏi lòng sông, lòng hồ, khu vực biển (nếu có) và tổ chức triển khai thực hiện Quy chế phối hợp này theo quy định; hoàn thành trong tháng 2/2026.

Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan tổ chức tập huấn, tuyên truyền rộng rãi Luật Địa chất và Khoáng sản 2024, Nghị định, Thông tư liên quan nhằm đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp trong công tác bảo vệ khoáng sản chưa khai thác cũng như đảm bảo các hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản được thực hiện đúng theo quy định.

Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM tiếp tục chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành, địa phương và các cơ quan có liên quan tổng hợp, báo cáo UBND TP.HCM và Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tình hình quản lý Nhà nước về khoáng sản trên địa bàn thành phố hàng năm và về tình hình thực hiện Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 29/9/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục tăng cường công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng và xuất khẩu khoáng sản trên địa bàn thành phố.

Song song đó, Sở Xây dựng TP.HCM được giao đẩy mạnh các giải pháp tăng cường cung cấp, sử dụng vật liệu có sẵn thay thế cát tự nhiên; đồng thời, Sở Xây dựng rà soát và báo cáo UBND Thành phố về tình hình sử dụng cát xây dựng, cát san lấp trong năm 2026 và dự kiến nhu cầu đến năm 2027 để tính toán cân đối nguồn cung cho nhu cầu xây dựng của Thành phố. Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, Công an Thành phố tiếp tục tổ chức xây dựng, triển khai các phương án đấu tranh, ngăn chặn hoạt động khai thác cát trái phép; xử lý các bến bãi tập kết, kinh doanh, vận chuyển cát không có nguồn gốc hợp pháp; chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, nắm tình hình và kiểm tra xử lý các hành vi vi phạm đối với hành vi khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép trên địa bàn thành phố;

Chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành liên quan tổ chức xây dựng kế hoạch và triển khai kiểm tra nguồn gốc cát san lấp của các dự án, có quy mô sử dụng cát xây dựng và cát san lấp lớn, theo quy định.

Lực lượng chức năng TP.HCM tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, khai thác cát trái phép tại khu vực biển Cần Giờ. (Ảnh: VĐ). 

Cảng vụ Hàng hải TP.HCM tiếp tục chủ động tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm trong vùng nước cảng biển thuộc phạm vi trách nhiệm; đồng thời, Cảng vụ Hàng hải TP phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm nhằm đảm bảo trật tự, an toàn, an ninh hàng hải và phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật có liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản thuộc khu vực quản lý của Cảng vụ Hàng hải Thành phố. Các Sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp, trao đổi, cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn quản lý và hoạt động của các dự án thi công nạo vét tận thu khoáng sản các tuyến luồng hàng hải, luồng đường thuỷ nội địa, khu nước trước bến cảng thuộc địa bàn thành phố, để cùng giám sát, kịp thời phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn, xử lý vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản.

Đồng thời, các Sở, ngành, địa phương thuộc TP.HCM thường xuyên tổ chức các buổi tuyên truyền cho người dân và các cá nhân, tổ chức hoạt động kinh doanh mua, bán và vận chuyển cát để nâng cao nhận thức và chấp hành đúng theo quy định của pháp luật, tuyệt đối không tham gia các hoạt động khai thác cát trái phép cũng như việc mua, bán, vận chuyển, tàng trữ, tiêu thụ cát không có nguồn gốc hợp pháp. Chủ tịch UBND TP.HCM chỉ đạo giao Sở Nội vụ rà soát, tham mưu UBND Thành phố giải thể Ban Chỉ đạo theo Quyết định số 3506/QĐ-UBND ngày 22/8/2024 về kiện toàn nhân sự Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án theo quy định; hoàn thành trong tháng 2/2026.

Việc TP.HCM tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm khai thác cát tại khu vực Cần Giờ nhằm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và giữ gìn hệ sinh thái biển – rừng ngập mặn quý giá. Cùng với đó, thành phố sẽ tiếp tục đầu tư trang thiết bị, phương tiện hiện đại phục vụ tuần tra trên biển; hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành và xử lý trách nhiệm rõ ràng đối với từng khâu.

Quan trọng hơn, TP.HCM sẽ gắn phòng, chống khai thác cát trái phép với nâng cao nhận thức cộng đồng, để người dân hiểu rằng bảo vệ tài nguyên cũng chính là bảo vệ sinh kế lâu dài của mình. Khi chính quyền kiên quyết, lực lượng chức năng chủ động và người dân đồng thuận, mục tiêu chấm dứt khai thác cát trái phép ở Cần Giờ sẽ từng bước trở thành hiện thực, góp phần giữ vững môi trường biển bền vững cho TP.HCM.

Quỳnh Trang