Thúc đẩy phát triển chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản an toàn

Từ phát triển vùng nguyên liệu đáp ứng tiêu chuẩn hữu cơ, đến việc xây dựng vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh, thành phố Hà Nội từng bước hình thành hệ sinh thái nông nghiệp an toàn, hiện đại và bền vững.

Qua rà soát tại 75/126 xã, phường trên địa bàn, tổng sản lượng nông, lâm, thủy sản có khả năng cung cấp đạt hơn 1,25 triệu tấn mỗi năm và có thể mở rộng lên gần 1,47 triệu tấn/năm. Trong đó, nguồn cung trái cây đạt hơn 632 nghìn tấn, rau củ khoảng 311 nghìn tấn, thủy sản gần 124 nghìn tấn, thịt gia súc gia cầm khoảng 220 nghìn tấn cùng hàng chục nghìn tấn sản phẩm chế biến và lúa gạo.  

Thành phố phát triển chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nông sản an toàn. 

Trước yêu cầu về nguồn cung nông sản an toàn, thành phố duy trì và phát triển 182 chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nông sản an toàn, thu hút đông đảo doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất tham gia. Thông qua các chuỗi liên kết đã xây dựng hơn 100 nhãn hiệu tập thể và chứng nhận cho nhiều sản phẩm nông, lâm, thủy sản của Hà Nội.

Cùng với phát triển chuỗi trên địa bàn, Hà Nội cũng tăng cường kết nối nguồn cung với các tỉnh, thành phố. Hiện nay, thành phố đã tổng hợp nguồn cung thực phẩm nông, lâm, thủy sản thế mạnh các tỉnh, thành phố, chủ yếu thuộc Vùng Thủ đô như: Phú Thọ, Thái Nguyên, Hưng Yên, Ninh Bình, Bắc Ninh...

Từ đây, duy trì 1.388 chuỗi cung ứng đang kết nối với thành phố có khả năng cung cấp khoảng 6,77 triệu tấn nông sản mỗi năm, có thể mở rộng lên hơn 10,7 triệu tấn/năm. Trong đó gồm gần 4 triệu tấn rau, củ; hơn 2 triệu tấn trái cây; gần 1,7 triệu tấn thủy sản; gần 1,8 triệu tấn thịt gia súc, gia cầm và hơn 1,1 triệu tấn sản phẩm chế biến. 

Đáng chú ý, toàn bộ các chuỗi cung ứng từ các tỉnh, thành phố về Hà Nội đều được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc tương đương. Đáng chú ý, khoảng 40% số chuỗi đã có ít nhất một công đoạn sản xuất đạt các tiêu chuẩn như VietGAP, HACCP, ISO 22000 hoặc sản xuất hữu cơ.

Tại HTX Rau quả sạch Chúc Sơn (phường Chương Mỹ), toàn bộ gần 18ha diện tích sản xuất đều được quản lý theo quy trình VietGAP và GlobalGAP. Từ khâu làm đất, gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc. Theo đại diện HTX, HTX hiện cung ứng khoảng 3 tấn rau, củ, quả mỗi ngày cho hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm và bếp ăn tập thể. Nhờ sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương. 

Là một trong những HTX tiêu biểu trong xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo, đại diện Hợp tác xã Sản xuất - kinh doanh dịch vụ Đoàn Kết (xã Vân Đình) cho biết, nhiều năm qua, HTX tập trung phát triển vùng sản xuất lúa Japonica và lúa chất lượng cao theo tiêu chuẩn xuất khẩu với quy mô khoảng 100ha.

Để xây dựng mô hình sản xuất bền vững, HTX đã ký hợp đồng liên kết với 2.181 hộ dân, bao tiêu 100% sản phẩm cho nông dân. Đặc biệt, HTX hợp tác với đơn vị xây dựng và quản lý gần 20 cửa hàng bán lẻ gạo tại Hà Nội, đồng thời phân phối sản phẩm tới các đại lý tại các tỉnh Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ... Nhờ đó, trung bình mỗi vụ, HTX tiêu thụ khoảng 3.000 tấn thóc và 1.000 tấn gạo Japonica với mức giá ổn định.

Các vùng trồng rau màu tại các địa phương được chú trọng, nâng cao chất lượng sản xuất.  

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng thực phẩm sạch, truy xuất được nguồn gốc ngày càng gia tăng, Hà Nội tập trung xây dựng các chuỗi cung ứng nông sản, thực phẩm an toàn theo hướng khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. 

Đến nay, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội đã kiểm tra và chứng nhận 32 cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm an toàn dịch bệnh. Trong đó có 16 cơ sở chăn nuôi lợn, 11 cơ sở chăn nuôi gia cầm, cùng nhiều cơ sở chăn nuôi bò và dê. Việc xây dựng vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh không chỉ góp phần kiểm soát nguy cơ lây lan dịch bệnh mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho tiêu thụ và xuất khẩu sản phẩm.

Trong lĩnh vực thủy sản, thành phố tiếp tục phát triển các mô hình nuôi trồng theo tiêu chuẩn VietGAP. Hiện có 34 cơ sở nuôi trồng thủy sản áp dụng quy trình nuôi trồng tốt với diện tích hàng trăm hecta cùng 103 hộ nuôi cá lồng bè tại các địa phương như: Ba Vì, Mê Linh, Gia Lâm, Đan Phượng, Long Biên. Các mô hình tập trung phát triển những loại thủy sản có giá trị kinh tế cao như cá lăng, cá trắm cỏ, cá chép và cá diêu hồng, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thực phẩm sạch của người dân. 

Bên cạnh đó, thành phố duy trì và phát triển 62 mô hình áp dụng hệ thống bảo đảm cùng tham gia (PGS), gồm 52 mô hình rau và 10 mô hình quả. Đây là hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ có sự tham gia của nông dân, người tiêu dùng và đơn vị quản lý nhằm tạo dựng niềm tin đối với sản phẩm nông nghiệp an toàn.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng nông sản, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch triển khai Đề án "Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng giai đoạn 2026-2030". Theo kế hoạch, đến năm 2030, thành phố phấn đấu 95% hội viên, nông dân sản xuất, chế biến, kinh doanh nông sản thực phẩm được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về các quy định của pháp luật và chính sách của Trung ương, thành phố về an toàn thực phẩm.

Thành phố cũng đặt mục tiêu hỗ trợ ít nhất 25 sản phẩm OCOP đăng ký truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ chứng nhận 50 sản phẩm đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và các tiêu chuẩn chất lượng khác; hỗ trợ 10 cơ sở đăng ký mã số vùng trồng, vùng nuôi, xây dựng hệ thống mã QR phục vụ truy xuất nguồn gốc. Bên cạnh đó, khoảng 10.000 hội viên, nông dân, thành viên hợp tác xã sẽ được đào tạo kiến thức chuyển đổi số, sử dụng nhật ký điện tử, mã QR, IoT, AI trong quản lý sản xuất./.

Hồng Hà