Cà Mau thí điểm phát triển sản phẩm du lịch "Đêm U Minh huyền thoại"

Cà Mau sở hữu hệ giá trị du lịch sinh thái độc đáo với những cánh rừng đước, rừng tràm mang vẻ đẹp hoang sơ cùng nhiều loài đặc sản trứ danh được thiên nhiên ưu đãi như: tôm, cua, vọp... Bên cạnh đó, nền văn hoá đa dạng của 3 dân tộc anh em: Kinh - Khmer - Hoa gắn liền với các lễ hội truyền thống, văn hoá ẩm thực đặc sắc tạo nguồn tài nguyên phong phú cho phát triển du lịch đêm.

Trong năm 2026, Khu Du lịch Nhà Công tử Bạc Liêu (phường Bạc Liêu) thu hút du khách lưu trú thông qua việc tổ chức các chương trình nghệ thuật như: đêm nhạc Acoustic, giao lưu nghệ thuật đờn ca tài tử. Mặc dù tiềm năng phát triển rất lớn nhưng sản phẩm du lịch về đêm của Cà Mau nhìn chung vẫn chưa định hình rõ nét. Giá trị ẩm thực chưa được khai thác sâu, vì hầu như chỉ được tổ chức vào dịp lễ hội, các chương trình nghệ thuật không được duy trì ổn định hay việc thu hút du khách trải nghiệm sản phẩm đêm tại các điểm du lịch sinh thái vẫn chưa tạo được sức hút lớn.

Cà Mau tiếp tục khai thác lợi thế, phát huy giá trị tài nguyên tại Vườn quốc gia U Minh Hạ. 

Trước thực tế này, Cà Mau thí điểm sản phẩm du lịch “Đêm U Minh huyền thoại”, trong đó tập trung xây dựng mới, đồng thời nâng chất các sản phẩm hiện có thành chuỗi trải nghiệm. Khảo sát các xã thuộc vùng U Minh Hạ như: Nguyễn Phích, U Minh, Khánh Lâm, Trần Văn Thời, Khánh Hưng, Đá Bạc… rà soát và lựa chọn các khu, điểm du lịch; hộ gia đình, hợp tác xã, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện tham gia mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm “Đêm U Minh huyền thoại”, với đa dạng sản phẩm du lịch. 

Phát triển không gian trải nghiệm nghề gác kèo ong: Trải nghiệm cùng người dân vào rừng thu hoạch mật ong; chế biến các sản phẩm từ mật ong; kể chuyện nghề gác kèo ong truyền thống; Không gian “Đất rừng phương Nam”: Xây dựng phát triển sản phẩm hệ thống “Trạm nghe chuyện U Minh”; “Tuyến ảnh U Minh Hạ”; “Một ngày làm cư dân U Minh”;…tổ chức các hoạt động trải nghiệm đời sống cư dân vùng rừng tràm như bắt cá đồng (giăng lưới, đặt lờ; trúm, đặt lợp, tác đìa, chụp đìa;…) chế biến ẩm thực dân gian; tổ chức các chương trình giáo dục trải nghiệm, học tập ngoại khóa dành cho học sinh, sinh viên; hoạt động “Trồng cây gây rừng”;… 

Không gian kể chuyện Bác Ba Phi và Đờn ca tài tử Nam Bộ: Đối với không gian văn hóa Bác Ba Phi: Hệ thống lại Câu lạc bộ kể chuyện Bác Ba Phi; xây dựng các hình thức thể hiện đa dạng như: sân khấu kể chuyện, podcast (chuỗi các tệp âm thanh), video ngắn, tranh minh họa, mã QR giới thiệu chuyện Bác Ba Phi, cuộc thi kể chuyện dân gian và chương trình tương tác dành cho khách học đường.

Đối với không gian đờn ca tài tử: Tổ chức biểu diễn đờn ca tài tử Nam Bộ phục vụ khách du lịch vào các ngày cuối tuần, dịp lễ, sự kiện; kết hợp khai thác các chương trình tham quan, ẩm thực và trải nghiệm cảnh quan sông nước về đêm trên xuồng hoặc phương tiện thủy phù hợp, từng bước hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương.

Tại không gian Vườn U Minh Hạ nhiều sản phẩm du lịch sẽ được phát triển, thu hút du khách. 

Không gian “Đêm U Minh huyền thoại”: Tham quan rừng đêm; nghe kể chuyện Bác Ba Phi; Đờn ca tài tử trên xuồng; trải nghiệm quan sát động vật về đêm; không gian ẩm thực ký ức U Minh: Cá lóc nướng trui; cá rô kho bầu; mật ong rừng; các món ăn từ sản vật rừng;… 

Theo kế hoạch của UBND tỉnh trong đoạn chuẩn bị (Quý III/2026): Hoàn thiện các điều kiện cần thiết để đưa sản phẩm du lịch “Đêm U Minh huyền thoại” gắn với không gian kể chuyện Bác Ba Phi vào khai thác thí điểm, gồm: Khảo sát, lựa chọn địa điểm triển khai thí điểm tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ và các điểm du lịch liên quan; xây dựng kịch bản trải nghiệm thống nhất; kiện toàn Câu lạc bộ kể chuyện Bác Ba Phi; 

Tập huấn kỹ năng phục vụ du lịch cho lực lượng tham gia; rà soát, nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng phục vụ khách và các điều kiện bảo đảm an toàn; xây dựng phương án tổ chức hoạt động ban đêm gắn với bảo đảm an ninh, an toàn, bảo vệ môi trường và bảo tồn hệ sinh thái; biên soạn tài liệu, sản phẩm truyền thông; kết nối doanh nghiệp lữ hành xây dựng chương trình tour. 

Ở giai đoạn thí điểm (Quý IV/2026): Tổ chức khai thác thử nghiệm vào các ngày cuối tuần và các sự kiện du lịch của tỉnh; vận hành các tuyến, điểm trải nghiệm, khảo sát mức độ hài lòng của du khách, đánh giá hiệu quả khai thác và hoàn thiện quy trình phục vụ.

Giai đoạn phát triển, mở rộng (2027 - 2028): Đánh giá kết quả thí điểm, tiếp tục hoàn thiện nội dung trải nghiệm, quy trình vận hành và chất lượng dịch vụ; mở rộng phạm vi khai thác tại khu vực U Minh Hạ và vùng phụ cận; đầu tư, nâng cấp phương tiện thân thiện môi trường; phát triển các hoạt động trải nghiệm gắn với sinh kế cộng đồng, văn hóa dân gian, đờn ca tài tử và không gian kể chuyện Bác Ba Phi. Hình thành chuỗi sản phẩm liên kết “Đêm U Minh - Ngày Đất Mũi”, kết nối hệ sinh thái rừng tràm U Minh Hạ với rừng ngập mặn Mũi Cà Mau và các điểm du lịch đặc trưng của tỉnh. 

Xác định du lịch là ngành kinh tế quan trọng, đóng góp vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo sinh kế và nâng cao đời sống nhân dân, Cà Mau tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm để hình thành các khu, tuyến, điểm du lịch đặc sắc, chất lượng và có khả năng cạnh tranh cao.

Địa phương gắn chặt việc phát triển du lịch với công tác bảo tồn, phục dựng, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, lễ hội truyền thống, nghề thủ công và ẩm thực đặc trưng. Qua đó, đưa du lịch thành cầu nối trong việc giữ gìn và quảng bá bản sắc văn hóa độc đáo của Cà Mau, vùng đất địa đầu cực nam Tổ quốc đến đông đảo du khách trong và ngoài nước. Việc đưa vào thí điểm sản phẩm du lịch đêm góp phần giúp địa phương này khai thác hiệu quả lợi thế về tài nguyên, nâng cao trải nghiệm du khách. 

Từ tháng 7/2020 Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1129/QĐ-TTg phê duyệt “Đề án phát triển kinh tế đêm ở Việt Nam”, trong đó du lịch đêm được xác định là một trong những lĩnh vực trọng tâm. Bám sát định hướng này, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam triển khai Đề án “Một số mô hình phát triển sản phẩm du lịch đêm” trong giai đoạn 2023-2025, với mục tiêu xây dựng, thử nghiệm mô hình và đề xuất nhân rộng các mô hình du lịch đêm phù hợp trong giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở đặc thù của mỗi địa phương. 

Đến nay đã 10 địa phương sau sáp nhập đã có những mô hình sáng tạo, hiệu quả, tiêu biểu như: Các phố đi bộ, chợ đêm, không gian nghệ thuật, lễ hội ánh sáng, sản phẩm trải nghiệm ẩm thực-văn hóa đêm, góp phần nâng cao hình ảnh và sức hấp dẫn của du lịch Việt Nam, mang đến những trải nghiệm mới lạ, hấp dẫn cho du khách. Đặc biệt, doanh thu du lịch tại các thành phố có hoạt động mô hình du lịch đêm tăng từ 20-30%, nhiều việc làm mới được tạo ra cho người dân.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương và doanh nghiệp để nhân rộng mô hình cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, nâng cao chất lượng và tính bền vững của sản phẩm du lịch đêm. Qua đó, góp phần đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn, an toàn và sáng tạo của khu vực châu Á cũng như trên toàn thế giới./.

Thu Quỳnh