Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh tiếp tục duy trì hoạt động ổn định, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Khu vực I (nông, lâm nghiệp và thủy sản) tăng 3,65%, vượt kịch bản tăng trưởng đề ra, góp phần đưa GRDP toàn tỉnh tăng 10,12%.
Sản xuất nông nghiệp tiếp tục chuyển dịch theo hướng nâng cao chất lượng, ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp xanh và giảm phát thải. Tính đến giữa tháng 6/2026, toàn tỉnh gieo trồng 457.133ha lúa, sản lượng ước đạt khoảng 2 triệu tấn; triển khai 16 mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên 381ha và nhân rộng gần 69.400ha.
Để đạt được kết quả trên, cơ giới hóa trở thành yếu tố quan trọng giúp Tây Ninh nâng cao hiệu quả sản xuất lúa gạo. Từ khâu làm đất, gieo sạ, chăm sóc đến thu hoạch, nhiều loại máy móc được đưa vào đồng ruộng, từng bước thay thế phương thức sản xuất thủ công.
Việc áp dụng cơ giới hóa giúp nông dân giảm chi phí nhân công, rút ngắn thời gian sản xuất và nâng cao năng suất lao động. Đặc biệt, cơ giới hóa trong thu hoạch góp phần giảm tổn thất, bảo đảm chất lượng lúa sau thu hoạch. Cùng với việc ứng dụng máy móc, sản xuất lúa theo hướng đồng bộ, tập trung cũng tạo điều kiện nâng cao hiệu quả sử dụng đất và hình thành vùng sản xuất hàng hóa.
Hiện người dân Tây Ninh từng bước đưa những giải pháp kỹ thuật mới vào sản xuất, từ gieo sạ đến chăm sóc và thu hoạch. Trong đó, máy sạ hàng kết hợp bón vùi phân được áp dụng ngay từ đầu vụ. Phương pháp này giúp việc gieo sạ và cung cấp dinh dưỡng cho cây lúa được thực hiện đồng thời, giúp hạn chế lượng giống, phân bón và tạo điều kiện để cây lúa sinh trưởng đồng đều hơn.
Bên cạnh đó, máy bay không người lái được sử dụng trong các khâu phun thuốc, rải phân. Khi thu hoạch, máy gặt đập liên hợp đảm nhận phần lớn công việc, thay thế đáng kể lao động thủ công. Việc áp dụng máy móc không chỉ giúp giảm công lao động mà các khâu sản xuất còn được thực hiện nhanh, đồng đều và đúng thời điểm.
Nếu cơ giới hóa giúp giảm sự phụ thuộc vào sức người thì công nghệ giúp người trồng lúa kiểm soát tốt hơn quá trình sản xuất. Tại xã Vĩnh Hưng, việc ứng dụng công nghệ cao được mở rộng trên quy mô lớn hơn.
Ảnh minh họa
Theo lãnh đạo phòng Kinh tế xã Vĩnh Hưng, gần như toàn bộ diện tích sản xuất lúa trên địa bàn xã đều được ứng dụng công nghệ cao. Việc ứng dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và cơ giới hóa mang lại hiệu quả rõ rệt, chi phí sản xuất giảm khoảng 20-30%. Các khâu sản xuất được thực hiện nhanh, đồng đều và chủ động hơn. Cùng với máy móc, công nghệ số cũng từng bước tham gia vào quá trình quản lý sản xuất. Điện thoại thông minh giúp nông dân tiếp cận thông tin thời tiết, lịch thời vụ, tình hình sâu, bệnh và các khuyến cáo kỹ thuật. Việc ghi chép quá trình sản xuất cũng ngày càng được chú trọng.
Khi các thông tin về giống, vật tư, thời gian gieo sạ, chăm sóc, năng suất và chi phí được lưu lại, nông dân có cơ sở đánh giá hiệu quả từng vụ. Hợp tác xã có thể quản lý vùng sản xuất tốt hơn, còn doanh nghiệp có thêm thông tin để xây dựng kế hoạch thu mua. Đó là bước chuyển từ sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm sang sản xuất có quy trình và dữ liệu.
Công nghệ không thay thế con người mà giúp nông dân đưa ra quyết định chính xác hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Tại xã Bình Hòa, hợp tác xã Thương mại Dịch vụ Sản xuất Nông nghiệp Hương Trang mạnh dạn ứng dụng khoa học - kỹ thuật, sử dụng máy bay không người lái và tham gia Đề án Phát triển bền vững 1 triệu hécta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030.
Theo đại diện hợp tác xã Thương mại Dịch vụ Sản xuất Nông nghiệp Hương Trang, việc tham gia đề án giúp hợp tác xã từng bước thay đổi cách tổ chức sản xuất, đưa tiến bộ kỹ thuật vào đồng ruộng và hướng đến xây dựng vùng nguyên liệu có chất lượng đồng đều. Đặc biệt, hợp tác xã liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ khoảng 200ha lúa. Đây là bước quan trọng để chuyển từ sản xuất theo khả năng sang sản xuất gắn với nhu cầu thị trường.
Việc đẩy mạnh cơ giới hóa cũng là một trong những nội dung quan trọng khi Tây Ninh tham gia Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp, gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030.
Theo đó, tỉnh Tây Ninh đăng ký thực hiện 114.000ha với khoảng 47.250 hộ tại 25 xã, phường. Việc xây dựng vùng lúa chất lượng cao, phát thải thấp không chỉ hướng đến giảm chi phí, giảm phát thải mà còn tạo nền tảng hình thành vùng nguyên liệu tập trung, thuận lợi để liên kết với doanh nghiệp.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Tây Ninh cho biết, thời gian tới tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với cơ cấu lại sản xuất, ứng dụng khoa học, công nghệ và xây dựng dữ liệu vùng sản xuất. Ngành sẽ hỗ trợ nông dân, hợp tác xã tiếp cận công nghệ phù hợp; tăng cường số hóa quy trình, truy xuất nguồn gốc, quản lý vùng nguyên liệu và kết nối với doanh nghiệp. Chuyển đổi số được triển khai xuyên suốt chuỗi giá trị, giúp dữ liệu đồng ruộng phục vụ sản xuất, thu mua, chế biến và tiêu thụ. Qua đó, giảm chi phí, nâng giá trị hạt gạo, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả.
Chuyển đổi số đang tạo động lực để Tây Ninh đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, từng bước nâng cao tính chuyên nghiệp và khả năng thích ứng của ngành lúa gạo. Khi người nông dân chủ động hơn trong tiếp cận thông tin, hợp tác xã nâng cao vai trò liên kết và doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị, sản xuất sẽ có thêm cơ hội mở rộng thị trường. Đây cũng là cơ sở để hình thành nền nông nghiệp minh bạch, linh hoạt, nâng sức cạnh tranh của nông sản và nâng cao giá trị nông sản cho nông dân.
Quốc Cường