Tăng cường quản lý, chống thất thu thuế trong lĩnh vực khoáng sản

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ngãi, toàn tỉnh hiện có 126 mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường đã được UBND tỉnh cấp phép và đang hoạt động. Trong đó có 46 mỏ đá, 45 mỏ cát, 24 mỏ đất san lấp; 5 khu vực được cấp phép trong các dự án đầu tư xây dựng công trình; 4 mỏ đất sét phục vụ sản xuất gạch, ngói; 1 mỏ đá quarzit và 1 mỏ đá serpentin...

Thời gian qua, công tác quản lý khoáng sản trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Việc rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch được thực hiện kịp thời, bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật và yêu cầu phát triển. Công tác tham mưu cấp phép thăm dò, phê duyệt trữ lượng và cấp phép khai thác được triển khai đúng quy trình, thủ tục. Nguồn vật liệu xây dựng thông thường như đất, đá, cát được cung ứng tương đối ổn định, đáp ứng nhu cầu thi công các công trình trọng điểm và xây dựng dân sinh trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh vẫn còn những hạn chế. Việc khai thác khoáng sản trái phép chưa được ngăn chặn triệt để, nhất là khai thác cát, sỏi lòng sông, đất sét, đất làm vật liệu san lấp. Sản lượng tài nguyên khai thác đã được quản lý kê khai nộp thuế và số thuế đã nộp vào ngân sách nhà nước chưa phù hợp với quy mô, trữ lượng mỏ đã được cấp và thực tế hoạt động khai thác;

Đáng chú ý, một số doanh nghiệp được cấp phép khai thác khoáng sản chưa thực hiện nghiêm các quy định pháp luật trong việc xác lập các nghĩa vụ tài chính phát sinh, cá biệt có những đơn vị còn cố tình dây dưa, nợ đọng tiền thuế, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản kéo dài nhiều năm.

Việc khai thác hiệu quả tài nguyên khoáng sản góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. 

Trước tình hình trên, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp trong công tác quản lý thu thuế đối với hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản trên địa bàn tỉnh nhằm tăng cường kiểm soát sản lượng khai thác, chống thất thu ngân sách và nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên khoáng sản. Một trong những mục tiêu quan trọng là xử lý, thu hồi các khoản nợ đọng thuế đối với các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khai thác khoáng sản; kiên quyết xử lý các trường hợp chây ì, cố tình không thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật. 

Trong đó, ngành thuế tỉnh sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát việc kê khai, nộp thuế, phí và các khoản thu khác liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản; xử lý các hành vi vi phạm về thuế theo thẩm quyền. Khi phát hiện doanh nghiệp có dấu hiệu khai thác vượt trữ lượng, vượt thời hạn cấp phép hoặc khai thác khoáng sản chưa được cấp phép, cơ quan thuế có trách nhiệm kịp thời cung cấp thông tin cho Sở Nông nghiệp và Môi trường để kiểm tra, xác minh và xử lý. 

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin về giấy phép khai thác khoáng sản, tình hình khai thác, sản lượng thực tế và kết quả xử lý vi phạm cho cơ quan thuế để phục vụ công tác quản lý. Hằng năm, cơ quan này phải đối chiếu số liệu khai thác khoáng sản với số liệu kê khai thuế của doanh nghiệp nhằm phát hiện và xử lý các trường hợp kê khai không đúng thực tế. 

Việc tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên khoáng sản. 

Các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải lắp đặt, duy trì vận hành thiết bị cân hoặc thiết bị đo đạc để kiểm soát sản lượng khai thác theo quy định của pháp luật. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp minh bạch sản lượng khai thác, tạo cơ sở xác định chính xác nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp. 

Sở Tài chính cung cấp cho Thuế tỉnh danh sách các công trình, dự án có sử dụng tài nguyên khoáng sản; chỉ quyết toán những công trình (có sử dụng tài nguyên khoáng sản) khi có chứng từ chứng minh nộp thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường vào ngân sách nhà nước; Tăng cường công tác phối hợp, trao đổi thông tin với cơ quan thuế, các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan trong công tác quản lý doanh nghiệp có đăng ký ngành, nghề kinh doanh khai thác khoáng sản theo quy định của pháp luật.

Đối với các doanh nghiệp có hành vi vi phạm pháp luật về khai thác tài nguyên khoáng sản, quản lý thuế hoặc các quy định pháp luật có liên quan, cơ quan đăng ký kinh doanh thực hiện phối hợp xử lý trên cơ sở kết luận, kiến nghị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; việc yêu cầu tạm ngừng kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện hoặc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được thực hiện theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và các trường hợp theo quy định của Luật Doanh nghiệp và pháp luật có liên quan.

Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án của tỉnh cung cấp cho cơ quan Thuế cùng cấp toàn bộ danh sách các công trình do đơn vị đã và đang quản lý, định kỳ bổ sung danh sách khi có phát sinh, gồm: Tên công trình, địa điểm thi công, thời gian thi công, nguồn vốn, giá trị dự toán, tên nhà thầu, tiến độ cấp phát vốn, thời gian thanh toán để cơ quan Thuế kịp thời đưa vào quản lý thu thuế, phí và các khoản thu liên quan.

Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu Công nghiệp Quảng Ngãi cung cấp thông tin về Giấy phép xây dựng thuộc thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng khi có đề nghị của Thuế tỉnh để làm cơ sở quản lý, kiểm tra việc chấp hành pháp luật thuế. Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan trong quản lý, kiểm tra xử lý vi phạm đối với hoạt động kiểm tra khai thác khoáng sản trong địa bàn quản lý;

Đối với chính quyền cấp xã, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện các hành vi khai thác khoáng sản trái phép, gây ảnh hưởng môi trường hoặc không thực hiện nghĩa vụ thuế, phí để xử lý hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền./.

Ngọc Minh