Thúc đẩy xây dựng môi trường xanh từ nâng cao nhận thức cộng đồng

Những năm gần đây, Phú Thọ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao nhận thức người dân về bảo vệ môi trường, xem đây là yếu tố nền tảng để xây dựng môi trường sống xanh, sạch và bền vững. Các cấp, ngành, địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền thông qua nhiều hình thức như truyền thông trực tiếp, xây dựng các mô hình khu dân cư xanh, tổ chức hoạt động thu gom rác thải, trồng cây xanh và phát động các phong trào bảo vệ môi trường.

Nhờ đó, ý thức của người dân về phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và giữ gìn cảnh quan môi trường ngày càng được nâng cao. Sự tham gia tích cực của cộng đồng đã góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, cải thiện chất lượng cuộc sống và tạo chuyển biến tích cực trong xây dựng nếp sống văn minh, thân thiện với thiên nhiên. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành hành động cụ thể, thiết thực gắn liền với chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) tại xã Thanh Sơn.

Lãnh đạo UBND xã cho biết, với mục tiêu phát triển bền vững, Thanh Sơn quyết tâm xây dựng và bảo vệ môi trường sống xanh, sạch, đẹp bằng những giải pháp đồng bộ, thiết thực. Trong đó xác định bảo vệ môi trường không chỉ là nhiệm vụ quản lý nhà nước mà là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong hành động để xây dựng môi trường sống bền vững.

Đến nay, nhiều chương trình thiết thực được triển khai, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm giữ gìn môi trường sống trong lành cho cộng đồng. Toàn xã hiện có 55/58 khu dân cư đạt chuẩn khu dân cư văn hóa; gần 100% khu dân cư đạt chuẩn khu dân cư NTM, trong đó có 1 khu dân cư NTM kiểu mẫu.

Hơn 95% hộ dân khu vực nông thôn được sử dụng nước sạch, hợp vệ sinh; tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại đô thị đạt 100%, tại các khu dân cư nông thôn đạt hơn 85%. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều bình quân giảm 2,4%/năm, hộ cận nghèo giảm 2,6%/năm; thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 50 triệu đồng/người/năm...

Công tác thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt được địa phương nghiêm túc triển khai. (Ảnh: BT). 

Các mô hình như “Khu dân cư tự quản bảo vệ môi trường” do Ủy ban MTTQ xã phát động đã đi vào chiều sâu, hình thành thói quen tốt cho cộng đồng. Phú Thọ đặc biệt coi trọng bảo vệ môi trường, xác lập mục tiêu chiến lược đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2045. Tư duy phát triển mới “tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp sạch” đang được hiện thực hóa bằng những dự án, bước đi và quyết tâm cụ thể.

Bên cạnh đó, hàng loạt cơ sở sản xuất gây ô nhiễm như xưởng tái chế nhựa, tái chế kim loại, cơ sở sơ chế nông sản, các làng nghề thủ công được đưa vào danh mục giám sát môi trường và buộc phải nâng cấp hệ thống xử lý chất thải hoặc di dời nếu không đáp ứng quy chuẩn. Việc di dời các bãi rác - tác nhân gây ô nhiễm kéo dài đã được lên kế hoạch. Ở khu vực nông thôn, các địa phương đang đẩy mạnh mô hình thu gom rác theo cụm dân cư, thí điểm xử lý rác hữu cơ bằng chế phẩm sinh học, giảm áp lực cho các bãi rác tập trung.

Tỉnh cũng thông qua quy định khu vực không được phép chăn nuôi và chính sách hỗ trợ khi di dời cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu vực này. Thực hiện Chỉ thị số 20 của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 3795 của UBND tỉnh Phú Thọ về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt nhằm ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, các xã, phường trên địa bàn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường.

Để thay đổi nhận thức và hành vi của Nhân dân, các địa phương xác định đẩy mạnh công tác tuyên truyền và siết chặt quản lý; đồng thời chú trọng xây dựng các mô hình “khu dân cư tự quản về môi trường”, góp phần tạo cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp. Năm 2025, tỷ lệ khu công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường đạt 82,4%, cụm công nghiệp đạt 56,3%.

Đối với công tác quản lý chất thải, tổng lượng chất thải nguy hại phát sinh khoảng 236.000 tấn/năm được thu gom, xử lý, đạt 100%. Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 97,8%, khu vực nông thôn đạt 81,2%. Chất thải y tế phát sinh khoảng 1.100 tấn đều được thu gom, xử lý theo quy định.

Đặc biệt, Mặt trận Tổ quốc các cấp luôn xác định tuyên truyền là nhiệm vụ then chốt trong công tác bảo vệ môi trường, khi người dân hiểu, đồng thuận thì sẽ thực sự bền vững. Đại diện Ban Tuyên truyền, vận động xã hội và Dân tộc tôn giáo, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh cho biết, để phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” lan tỏa sâu rộng tới từng khu dân cư, hộ gia đình, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh chỉ đạo các tổ chức thành viên, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các xã, phường tổ chức ra quân hưởng ứng Lễ phát động toàn quốc tại tất cả các khu dân cư, cơ quan, đơn vị trên địa bàn.

Các phong trào ra quân bảo vệ môi trường được người dân tích cực hưởng ứng. 

Hoạt động trọng tâm là tập trung ra quân vệ sinh môi trường; thu gom, phân loại, xử lý rác thải; làm sạch đường làng, ngõ xóm, khu dân cư, nơi công cộng; khơi thông kênh mương và xóa các điểm ô nhiễm, rác tồn đọng, điểm ô nhiễm môi trường; triển khai các hoạt động giáo dục, truyền thông về bảo vệ môi trường; phát động phong trào “trường học xanh - không rác”; dọn vệ sinh công sở, trồng cây xanh tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp; triển khai các nội dung giao ước thi đua...

Năm 2026, xã Thanh Sơn nói riêng và toàn tỉnh Phú Thọ nói chung tiếp tục ưu tiên xử lý các vấn đề môi trường trọng điểm như thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt; kiểm soát ô nhiễm tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các điểm nóng môi trường; đồng thời tập trung hoàn thiện các nội dung thuộc thẩm quyền theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường. Đồng thời Phú Thọ tiếp tục triển khai nghiêm túc Quy định quản lý môi trường mới của tỉnh theo Quyết định 139/2025/QĐ-UBND; kiên quyết không cấp phép đầu tư đối với các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, có nguy cơ gây ô nhiễm cao.

Cùng với đó là tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, đưa việc phân loại rác tại nguồn và giảm thiểu rác thải nhựa trở thành nếp sống văn minh của người dân; tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là xả thải trộm và khai thác cát sỏi lòng sông trái phép.

Nâng cao nhận thức cộng đồng là giải pháp mang tính lâu dài và bền vững trong công tác bảo vệ môi trường. Khi mỗi người dân hiểu rõ trách nhiệm và chủ động thay đổi hành vi, các phong trào bảo vệ môi trường sẽ tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội. Đối với toàn tỉnh Phú Thọ, việc duy trì thường xuyên các hoạt động tuyên truyền, giáo dục và nhân rộng những mô hình hiệu quả sẽ góp phần hình thành ý thức tự giác trong cộng đồng.

Tuấn An