Tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản, xây dựng

Quảng Ninh hiện là một trong những địa phương có hoạt động khai thác khoáng sản lớn nhất cả nước, với 44 giấy phép khai thác khoáng sản nhóm I, 62 giấy phép khai thác khoáng sản nhóm II, III, IV,  tập trung chủ yếu tại các khu vực Cẩm Phả, Uông Bí, Đông Triều, Quảng La, Cao Xanh, Hà Lầm, Mạo Khê, Bình Khê... Hoạt động khai thác đã đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nguồn thu ngân sách cho tỉnh.

Tuy nhiên, cùng với những giá trị kinh tế mang lại, quá trình khai thác khoáng sản cũng đặt ra nhiều áp lực đối với hạ tầng và môi trường. Việc vận chuyển khoáng sản với tần suất lớn khiến nhiều tuyến đường giao thông xuống cấp; hoạt động bóc đất phủ, đổ thải, chế biến làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm đất, nước, không khí, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân khu vực có mỏ.

Những năm qua, Quảng Ninh thể hiện quan điểm nhất quán là kiên quyết không gia hạn đối với các mỏ còn trữ lượng nhưng hoạt động khai thác có tác động xấu đến môi trường, khu vực dân cư, không phù hợp với định hướng quy hoạch. Đối với các mỏ hết giấy phép khai thác mà vẫn còn trữ lượng, nhưng có phạm vi hoạt động, tác động ảnh hưởng không lớn đến môi trường sinh thái, tài nguyên thiên nhiên và đời sống dân cư quanh khu vực mỏ thì sẽ xem xét việc gia hạn.

Tuy nhiên, thời gian qua UBND thành phố ghi nhận thông tin phản ánh từ dư luận xã hội, phản ánh của người dân về tình trạng phát tán khói bụi, ô nhiễm môi trường trong hoạt động nổ mìn khai thác đá, mất vệ sinh môi trường, nguy cơ mất an toàn giao thông do hoạt động vận chuyển đất đá, bất cập phát sinh trong quá trình thi công đường, khi đơn vị thi công chưa lắp đặt hệ thống rửa xe, để phương tiện vận chuyển vật liệu san lấp làm rơi vãi đất đá, gây bụi. Bên cạnh đó, quá trình thi công cấp phối tại khu vực nút giao tuyến đường ven sông với Tỉnh lộ 333 cũng phát sinh bụi cuốn khi xe lưu thông qua, cùng một số bất cập trong công tác vệ sinh môi trường tại các công trình, dự án đầu tư xây dựng đang thi công trên địa bàn.

Các đơn vị khai thác khoáng sản tiếp tục triển khai biện pháp giảm phát tán bụi. 

Để kịp thời chấn chỉnh toàn diện, khắc phục triệt để, dứt điểm tình trạng nêu trên, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các đơn vị khai thác, thu hồi và vận chuyển khoáng sản, đất đá thải mỏ (TKV, Tổng Công ty Đông Bắc và các doanh nghiệp liên quan) thực hiện trách nhiệm bảo vệ môi trường và phòng ngừa sự cố: Thực hiện nghiêm túc và đầy đủ trách nhiệm bảo vệ môi trường trong suốt quá trình khai thác, thu hồi khoáng sản;

Chủ động xây dựng và triển khai hiệu quả các giải pháp kỹ thuật nhằm phòng ngừa, ứng phó kịp thời với các sự cố sạt lở, sụt lún bãi thải, khai trường và các nội dung có liên quan khác theo đúng phương án đã được phê duyệt. Tối ưu hóa phương án vận chuyển: Nghiên cứu, rà soát phương án và điều chỉnh thời gian bốc xúc, vận chuyển một cách khoa học, hợp lý nhằm hạn chế tối đa việc ảnh hưởng đến sinh hoạt của cộng đồng cư dân; bảo đảm tuyệt đối an toàn giao thông, an ninh trật tự và vệ sinh môi trường trên toàn tuyến trong suốt quá trình thực hiện. 

Giảm thiểu bụi và tiếng ồn với việc áp dụng toàn diện các biện pháp kỹ thuật giảm thiểu bụi và tiếng ồn theo đúng quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản quy định liên quan. Thực hiện tưới nước dập bụi thường xuyên tại khu vực xúc bốc, khai trường và dọc các tuyến đường vận chuyển; yêu cầu 100% phương tiện vận chuyển phải phủ bạt kín, không để rơi vãi khoáng sản, vật liệu và tuân thủ nghiêm ngặt quy định về tải trọng phương tiện.

Một  trong những giải pháp quan trọng là lắp đặt hệ thống rửa xe, rửa lốp: Yêu cầu đầu tư, lắp đặt hệ thống phun nước tự động rửa lốp, rửa sạch xe đối với tất cả các tuyến đường vận chuyển khi vận chuyển đất, đá thải mỏ ra ngoài khai trường. Đảm bảo các phương tiện sạch sẽ trước khi lưu thông vào mạng lưới giao thông công cộng nhằm giải quyết triệt để các kiến nghị của nhân dân và cử tri các địa phương, bảo đảm an ninh trật tự và mỹ quan trên địa bàn.

Giám sát công nghệ khai thác mỏ thông qua việc đánh giá mức độ phát tán khói bụi, tiếng ồn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân cư khi nổ mìn; rà soát lộ trình cải tiến công nghệ nổ mìn của doanh nghiệp; thiết lập và duy trì hệ thống camera giám sát mỏ 24/7 để minh bạch hóa toàn bộ hoạt động khai thác, vận tải. 

Các dự án thi công, xây dựng cũng cần đặc biệt chú trọng đến công tác bảo vệ môi trường. 

Đối với các chủ đầu tư, nhà thầu thi công dự án, công trình xây dựng cần vệ sinh máy móc, thiết bị: Toàn bộ máy móc, thiết bị, phương tiện thi công phải được kiểm định, bảo dưỡng định kỳ, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn khí thải và bảo vệ môi trường; thực hiện vệ sinh sạch sẽ bùn đất bám dính trước khi di chuyển ra khỏi phạm vi công trường.

Thành phố nghiêm cấm hoàn toàn hành vi thổi bụi trực tiếp ra môi trường xung quanh khi thực hiện công tác vệ sinh, làm sạch mặt đường phục vụ thi công. Phải áp dụng phương pháp quét dọn kết hợp phun nước dập bụi, hút bụi hoặc các giải pháp thu gom khép kín, không để bụi bay ảnh hưởng tới người tham gia giao thông và khu dân cư kế cận. 

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan nâng cao chất lượng thẩm định, đánh giá tác động môi trường; kiểm soát chặt chẽ nghĩa vụ cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác mỏ và hoàn trả mặt bằng dự án. Thường xuyên rà soát, nắm bắt thông tin dư luận, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đột xuất và giám sát toàn diện việc chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, đất đai đối với tất cả các mỏ khai thác khoáng sản, khu vực thu hồi khoáng sản và công trình đang triển khai... 

UBND các xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm toàn diện trong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên, môi trường và trật tự xây dựng trên địa bàn quản lý. Chủ động tổ chức đối thoại, kịp thời xử lý các kiến nghị, phản ánh của người dân về môi trường ngay từ cơ sở. Tăng cường giám sát các bãi tập kết vật liệu, các tuyến đường vận chuyển và các công trình đang thi công; phối hợp chặt chẽ với lực lượng liên ngành xử lý dứt điểm các sai phạm, không để phát sinh điểm nóng gây mất an ninh trật tự./. 

Hồng Thắm