Theo đánh giá của Bộ Công Thương, trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và các cam kết quốc tế về trung hòa carbon ngày càng cấp thiết, việc phát triển nhiên liệu sinh học là xu thế không thể đảo ngược. Đặc biệt, trước những xung đột vũ trang và cạnh tranh địa chính trị có nguy cơ làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Việt Nam cần chủ động đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.
Trước đó, Ngày 7/11/2025, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 50 quy định tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống, thay thế lộ trình trước đây. Theo đó, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật hiện hành sẽ bắt buộc pha trộn thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Cùng với đó, việc sản xuất và sử dụng xăng E5 RON92 vẫn tiếp tục được duy trì đến hết ngày 31/12/2030.
Tiếp đó, ngày 26/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg nhằm đẩy mạnh sản xuất, phân phối và sử dụng loại nhiên liệu này. Theo lộ trình này, việc sử dụng các loại xăng sinh học như E5, E10 sẽ tiếp tục được mở rộng.
Thông tin Hội nghị triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống trong thời kỳ mới, đại diện Bộ Công Thương khẳng định, việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học E5, E10 không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính so với xăng khoáng truyền thống, góp phần bảo vệ môi trường, mà còn thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, tạo đầu ra ổn định cho sản xuất nông nghiệp, tạo việc làm và đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Thực tế cho thấy, xăng sinh học (E10, E15, E20...) đã được sử dụng rộng rãi tại Mỹ, Brazil, châu Âu và nhiều nước trong khu vực như Thái Lan, Philippines. Tại Việt Nam, sau khi phân phối rộng rãi xăng E5RON92 từ năm 2018 và thí điểm E10RON95 từ ngày 1/8/2025, cơ quan chức năng chưa ghi nhận bất kỳ phản hồi tiêu cực nào về chất lượng hay ảnh hưởng đến động cơ.
Còn theo đại diện Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, Việt Nam nhập khẩu khoảng 32% xăng dầu thành phẩm, còn lại 68% được sản xuất trong nước. Tuy nhiên, nhiều nhà máy lọc dầu vẫn phụ thuộc lớn vào dầu thô nhập khẩu. Chẳng hạn, Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn nhập khoảng 100% dầu thô, còn Nhà máy lọc dầu Bình Sơn nhập 30-35%.
Vì vậy, nguồn cung thực sự chủ động trong nước chỉ khoảng hơn 50% và xu hướng phụ thuộc năng lượng bên ngoài đang gia tăng. Do vậy, phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ giải quyết vấn đề môi trường mà còn góp phần tăng tự chủ năng lượng, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch.
Việt Nam đẩy nhanh lộ trình sử dụng các loại xăng sinh học như E5, E10.
Theo đánh giá của các chuyên gia, phát triển và mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học là xu thế tất yếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng trên thế giới. Đối với Việt Nam, đây không chỉ là giải pháp góp phần giảm phát thải khí nhà kính, thực hiện các cam kết quốc tế về ứng phó biến đổi khí hậu, mà còn là hướng đi quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Việc triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học theo quy định tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT là bước đi quan trọng nhằm tạo lập thị trường ổn định và lâu dài cho nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn cung ethanol, hệ thống phối trộn và phân phối, cũng như cơ chế quản lý, giám sát chất lượng nhằm bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả và phù hợp với các tiêu chuẩn kỹ thuật.
Về ethanol, hiện khoảng 60% nguồn ethanol thế giới đến từ Mỹ và Brazil, ít chịu tác động trực tiếp từ xung đột Trung Đông. Nếu chuẩn bị sớm, Việt Nam có thể nhập khẩu kịp thời để triển khai lộ trình triển khai xăng E10. Theo tính toán, với nhu cầu khoảng 1 triệu m3 xăng dầu mỗi tháng, lượng ethanol cần cho pha chế E10 khoảng 92.000-100.000 m3. Các nhà máy nhiên liệu sinh học trong nước nếu tăng công suất có thể cung cấp khoảng 25.000m3, phần còn lại phải nhập khẩu.
Trong bối cảnh xung đột địa chính trị trên thế giới còn phức tạp, việc thúc đẩy sớm phối trộn xăng sinh học ngay từ bây giờ sẽ góp phần tăng tính chủ động về nguồn cung năng lượng Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, doanh nghiệp và hiệp hội có thể kiến nghị để cơ quan chức năng của Bộ Công Thương ghi nhận và cùng tìm giải pháp tháo gỡ, bảo đảm thực hiện đúng lộ trình.../.
Lê Mai