Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam ra mắt Mạng lưới Sức khỏe môi trường

Việc phát triển Mạng lưới Sức khỏe môi trường trở nên cấp thiết, nhất là trong bối cảnh ô nhiễm môi trường tại Việt Nam tiếp tục gia tăng, đặc biệt là ô nhiễm không khí, ô nhiễm do hóa chất nông nghiệp và tình trạng đốt lộ thiên phế phẩm nông nghiệp, nhiều nguy cơ nghiêm trọng đang đặt ra đối với sức khỏe cộng đồng, hệ sinh thái và đa dạng sinh học. Trước thực tiễn đó, nhu cầu tăng cường hợp tác trong nghiên cứu, đánh giá rủi ro, cảnh báo sớm và truyền thông về các nguy cơ môi trường và sức khỏe ngày càng trở nên cấp thiết.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn này, VACNE cùng các đối tác đã xây dựng Mạng lưới Sức khỏe môi trường, nhằm kết nối các nhà khoa học, chuyên gia, cơ sở nghiên cứu và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực môi trường, y tế.

Mục tiêu của Mạng lưới là thiết lập một cơ chế hợp tác đa ngành nhằm tăng cường năng lực nghiên cứu, đánh giá rủi ro và cảnh báo sớm; đồng thời thúc đẩy chia sẻ dữ liệu, thông tin và tri thức phục vụ nghiên cứu, ứng dụng và hỗ trợ quản lý, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hướng tới phát triển bền vững.

Phát biểu tại buổi ra mắt, TS. Nguyễn Ngọc Sinh, chủ tịch VACNE cho biết việc hình thành Mạng lưới Sức khỏe môi trường là bước đi quan trọng nhằm kết nối các nhà khoa học và chuyên gia liên ngành, tăng cường năng lực nghiên cứu và tư vấn chính sách. Mạng lưới được kỳ vọng sẽ góp phần cung cấp các cơ sở khoa học tin cậy phục vụ quản lý môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong bối cảnh các rủi ro môi trường ngày càng gia tăng.

Mạng lưới do VACNE chủ trì, đóng vai trò kết nối cộng đồng chuyên gia và điều phối các hoạt động khoa học – kỹ thuật phục vụ nghiên cứu, đánh giá rủi ro và cảnh báo sớm trong lĩnh vực sức khỏe môi trường.

Các hoạt động của Mạng lưới được triển khai thông qua các nhóm chuyên môn gồm: Nhóm Độc học, Môi trường và Biến đổi khí hậu; Nhóm Sức khỏe môi trường; Nhóm Chính sách và Tiêu chuẩn; Nhóm Dữ liệu và Mô hình hóa; và Nhóm Đào tạo – Truyền thông.

GS.TS.NGND Đặng Kim Chi, Phó Chủ tịch VACNE phát biểu tại buổi ra mắt Mạng lưới Sức khỏe môi trường.

Chủ tịch Mạng lưới Sức khỏe môi trường là GS.TS.NGND Đặng Kim Chi, Phó Chủ tịch VACNE. Giáo sư Đặng Kim Chi là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực khoa học và công nghệ môi trường, đặc biệt về kiểm soát ô nhiễm, quản lý môi trường và xử lý các vấn đề môi trường làng nghề tại Việt Nam, với nhiều năm kinh nghiệm trong nghiên cứu, đánh giá tác động môi trường và đề xuất các giải pháp công nghệ phục vụ phát triển bền vững.

Giúp việc cho Chủ tịch là Ban Thư ký Mạng lưới gồm các chuyên gia đến từ nhiều lĩnh vực như độc chất môi trường, quản lý hóa chất và chất thải nguy hại, sức khỏe môi trường, biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học, mô hình hóa – viễn thám – GIS, dữ liệu và chính sách môi trường. Các thành viên tham gia đến từ nhiều cơ quan nghiên cứu, trường đại học và tổ chức chuyên môn trên cả ba miền Bắc – Trung – Nam.

Phạm vi và lĩnh vực hoạt hoạt của Mạng lưới dự kiến được triển khai trên phạm vi toàn quốc, ưu tiên các khu vực có rủi ro cao và các “điểm nóng” ô nhiễm như đô thị lớn, khu và cụm công nghiệp, làng nghề, lưu vực sông, khu vực khai khoáng và luyện kim, vùng nông nghiệp thâm canh, khu vực ven biển và cửa sông, cũng như các khu vực chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan.

Lĩnh vực hoạt động bao quát các nhóm độc chất và tác nhân môi trường, khí hậu có tác động tiêu cực đến sức khỏe như hóa chất công nghiệp, các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POPs), kim loại nặng, thuốc bảo vệ thực vật, các chất gây rối loạn nội tiết, các chất ô nhiễm mới nổi và các yếu tố sinh học, vật lý, khí hậu cực đoan.

Các nghiên cứu được tiếp cận theo các con đường phơi nhiễm chính như không khí, nước, đất, trầm tích, thực phẩm, sản phẩm tiêu dùng và môi trường lao động, trong đó ưu tiên các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người lao động trong các ngành nghề rủi ro và cộng đồng sống gần nguồn phát thải.

Tính đến thời điểm ra mắt, Mạng lưới đã thu hút hơn 70 chuyên gia và tổ chức hoạt động trong các lĩnh vực môi trường, biến đổi khí hậu, độc học/ hóa học, y tế/ sức khỏe, đa dạng sinh học, mô hình hóa/ GIS/ viễn thám/ dữ liệu và chính sách môi trường.

Trong thời gian tới, VACNE kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút thêm nhiều chuyên gia và tổ chức tham gia Mạng lưới, qua đó xây dựng Mạng lưới Sức khỏe môi trường trở thành một nền tảng khoa học – thực tiễn quan trọng, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu, chính sách và hành động trong bối cảnh ô nhiễm môi trường và các rủi ro sức khỏe ngày càng gia tăng tại Việt Nam.

Đình Duy