Thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng đang chuyển trọng tâm sang thế sẵn sàng, trong đó từng địa bàn phải xác định trước nguy cơ và phương án xử lý tương ứng. Những khu vực thường xảy ra sạt lở, ngập úng, lũ quét được rà soát để có phương án cảnh báo, phân luồng, di dời khi cần thiết. Lực lượng tại chỗ được củng cố, phương tiện cứu hộ, vật tư và nhu yếu phẩm được kiểm tra, bố trí theo yêu cầu thực tế.
Cùng với đó, thông tin về diễn biến thiên tai được cập nhật liên tục để chính quyền cơ sở có thể đưa ra quyết định nhanh khi tình huống thay đổi. Cách tổ chức này giúp giảm khoảng thời gian từ lúc phát hiện nguy cơ đến khi triển khai ứng phó.
Trong bối cảnh thời tiết cực đoan có thể xuất hiện bất ngờ, sự chuẩn bị kỹ lưỡng ở từng cấp, từng địa bàn sẽ tạo thêm dư địa để bảo vệ người dân và hạn chế tổn thất. Trước đó, ngày 20/8, trên địa bàn xã Đạ Huoai 2 xảy ra mưa lớn kéo dài kèm dông lốc và sét. Chỉ trong thời gian ngắn, khoảng 500 cây sầu riêng từ 5-12 năm tuổi tại các thôn Bình An, thôn 1 và thôn 2 bị gãy đổ.
Khoảng 45 hộ dân bị ảnh hưởng, thiệt hại ước tính hơn 5 tỷ đồng. Với người trồng sầu riêng, mỗi cây trồng bị gẫy đổ, khiến kinh tế biệt thiệt hại nặng nề. Tính chung 8 tháng năm 2026, toàn tỉnh xảy ra 20 vụ thiên tai, làm 1 người chết, 4 người bị thương; 8 căn nhà sập hoàn toàn, 48 căn tốc mái, hư hỏng và 214 căn bị ảnh hưởng nhẹ.
Người dân vùng ngập lụt được lực lượng chức năng hỗ trợ di chuyển tài sản, đảm bảo an toàn. (Ảnh: VM).
Riêng sản xuất nông nghiệp, gần 1.247 ha cây trồng bị ảnh hưởng, tổng thiệt hại ước khoảng 38 tỷ đồng. Thiệt hại trải rộng từ lúa, rau màu đến cây lâu năm; nhiều công trình phục vụ sản xuất cũng chịu tác động. Riêng trong tháng 8, khoảng 6,4 ha nhà kính, nhà lưới, vườn ươm bị hư hỏng. Những con số trên cho thấy thiệt hại do thiên tai không chỉ phụ thuộc vào cường độ của một trận mưa, mà còn phụ thuộc vào khả năng chống chịu của từng vùng sản xuất.
Vì vậy, ứng phó với thời tiết cực đoan không thể chỉ bắt đầu khi mưa lớn xuất hiện. Ngay từ khâu tổ chức sản xuất, cần tính đến những rủi ro có thể xảy ra: vùng nào có nguy cơ ngập, khu vực nào dễ sạt lở, hệ thống thoát nước có đủ khả năng tiêu nước khi mưa lớn, nhà kính - nhà lưới có đủ khả năng chống gió...
Từ đó, đầu tư cho hồ chứa, kênh mương, hệ thống tiêu thoát nước, cần được xem là một phần của đầu tư sản xuất. Bên cạnh việc đầu tư hạ tầng, cảnh báo sớm cũng góp phần quan trọng trong phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
Vì vậy, cảnh cảnh báo thiên tai cần được truyền tải sâu hơn đến từng vùng sản xuất thông qua chính quyền cơ sở, ngành nông nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp. Đây cũng là nơi có thể chuyển thông tin dự báo thành những khuyến cáo cụ thể, sát với từng loại cây trồng và điều kiện sản xuất.
Theo Chi cục Trồng trọt tỉnh Lâm Đồng, trước diễn biến thời tiết bất thường, người sản xuất cần chủ động theo dõi cảnh báo, rà soát đồng ruộng, hệ thống thoát nước và các công trình phục vụ sản xuất. Đồng thời, lựa chọn thời vụ, giống cây trồng phù hợp để giảm rủi ro.
Cùng với sự chủ động của nông dân, các địa phương cần quan tâm hơn đến việc tổ chức vùng sản xuất, hệ thống thủy lợi, tiêu thoát nước và hướng dẫn kỹ thuật. Phòng ngừa từ trước sẽ hiệu quả hơn nhiều so với chỉ tập trung khắc phục thiệt hại sau thiên tai. Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đang triển khai xây dựng Kế hoạch phòng, chống thiên tai và Phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, nhằm bảo đảm công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai sát với tình hình thực tế.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc xây dựng các nội dung trên được thực hiện trên cơ sở Kế hoạch số 6306/KH-UBND ngày 31/10/2025 của UBND tỉnh về phòng, chống thiên tai năm 2026 và Thông báo số 650/TB-UBND ngày 27/5/2026 về kết luận của đồng chí Lê Trọng Yên, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, tại Hội nghị tổng kết công tác phòng, chống thiên tai năm 2025, triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.
Theo đó, các địa phương sẽ tổng hợp thông tin theo 5 nhóm nội dung chính, gồm: đặc điểm thiên tai, thiệt hại, dân cư và các nhóm dễ bị tổn thương; nhà ở, công trình, hạ tầng, khu vực có nguy cơ và các điểm chia cắt; phương án sơ tán dân, nơi tránh trú và bảo đảm an toàn theo từng kịch bản; lực lượng, phương tiện, vật tư, hậu cần, cảnh báo và thông tin liên lạc; công tác chỉ huy, phối hợp, nguồn tài chính, nhu cầu đầu tư, khắc phục và phục hồi sau thiên tai.
ể không để bị động trước thiên tai, việc tăng cường công tác chuẩn bị từ cơ sở, rà soát các khu vực có nguy cơ cao và bố trí lực lượng, phương tiện, vật tư góp phần then chốt để sẵn sàng ứng cứu, bảo đảm an toàn cho người dân.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu Phú Quý hoàn thành việc cung cấp, cập nhật thông tin, số liệu để tổng hợp. Việc phối hợp thu thập, cập nhật đầy đủ dữ liệu từ các địa phương và đơn vị liên quan được xác định là cơ sở quan trọng để Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng Kế hoạch phòng, chống thiên tai và Phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai giai đoạn 2026 - 2030 sát thực tế, góp phần nâng cao năng lực chủ động phòng ngừa, ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai trên địa bàn tỉnh.
Với Lâm Đồng, việc sẵn sàng lực lượng, phương tiện và vật tư không chỉ phục vụ những tình huống khẩn cấp trước mắt mà còn tạo khả năng phản ứng linh hoạt khi diễn biến thực tế vượt ngoài dự báo.
Từ chính quyền đến cơ sở, mỗi địa bàn có điều kiện địa hình, dân cư và mức độ rủi ro khác nhau nên phương án ứng phó cũng cần được tổ chức phù hợp, tránh tình trạng chung chung. Bên cạnh năng lực của các lực lượng chuyên trách, sự chủ động của cộng đồng cũng góp phần quyết định hiệu quả phòng tránh thiên tai tại Lâm Đồng.
Khi cảnh báo được truyền đạt kịp thời, người dân nắm rõ phương án di chuyển, từ đó nâng cao khả năng chống chịu trước những diễn biến thiên tai ngày càng khốc liệt của thiên tai, bão lũ.
Thành Lâm