Trong những năm gần đây, nhiều cơ sở chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã từng bước ứng dụng công nghệ số vào các khâu như quản lý đàn vật nuôi, kiểm soát dịch bệnh và giám sát môi trường chuồng trại thông qua các phần mềm, thiết bị cảm biến và hệ thống tự động hóa.
Việc áp dụng công nghệ số giúp người chăn nuôi giảm chi phí nhân công, tối ưu quy trình sản xuất, kịp thời phát hiện rủi ro, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, chuyển đổi số còn hỗ trợ truy xuất nguồn gốc sản phẩm chăn nuôi, góp phần đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường về an toàn thực phẩm và minh bạch thông tin.
Các cơ quan chuyên môn của tỉnh cũng tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật, khuyến khích các mô hình chăn nuôi tập trung ứng dụng công nghệ mới. Được biết, Phú Thọ hiện là một trong những trung tâm chăn nuôi lớn của miền Bắc, với hơn 163 nghìn con trâu, hơn 251 nghìn con bò, gần 1,86 triệu con lợn, hơn 40 triệu con gia cầm, sản lượng trứng các loại khoảng 1.600 triệu quả/năm.
Ước tính đến hết năm 2025, tổng sản lượng thịt hơi các loại của tỉnh đạt 470 nghìn tấn, tăng 1,8% so với cùng kỳ, trứng gia cầm tăng 5,7%, sữa tươi tăng 0,4% so với năm 2024. Quy mô đàn vật nuôi lớn tạo nguồn lực quan trọng cho sản xuất hàng hóa nhưng cũng đặt ra bài toán về kiểm soát dịch bệnh, tiêu chuẩn vệ sinh thú y, năng lực quản lý đàn…
Trước thực tế đó, tỉnh Phú Thọ khuyến khích các đơn vị, doanh nghiệp, trang trại đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quá trình chăn nuôi nhằm tạo điều kiện thuận lợi, hướng tới phát triển đàn vật nuôi an toàn, kiểm soát tốt dịch bệnh.
Để thúc đẩy các nhóm sản phẩm chủ lực trong chăn nuôi như bò, lợn, gia cầm, trâu và các vật nuôi đặc sản mang tính bản địa (gà nhiều cựa, vịt trời, dê, thỏ, ong...) phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách thúc đẩy chuyển đổi số trong chăn nuôi nhằm tối ưu quản lý, nâng cao hiệu quả sản xuất, xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý gắn với chương trình “mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Đặc biệt, từ năm 2019, Phú Thọ là địa phương đầu tiên của cả nước thực hiện kiểm dịch động vật trên nền tảng số, với hơn 32.000 tem QR được kích hoạt, giúp theo dõi lô hàng trực tuyến, truy xuất nguồn gốc nhanh chóng, giảm thủ tục hành chính và hạn chế gian lận thương mại.
Nhiều trang trại chăn nuôi quy mô lớn, hiện đại đã ứng dụng phần mềm giám sát, công nghệ giữ nhiệt độ ấm vào mùa đông, mát vào mùa hè, hay lắp đặt các thiết bị cảnh báo mất điện, cháy nổ, băng tải phân loại trứng tự động và xử lý chất thải bằng khí sinh học... Theo lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Phú Thọ cho biết, bước vào giai đoạn phát triển mới, tỉnh xác định chuyển đổi số là giải pháp quan trọng giúp người chăn nuôi nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh cho sản phẩm.
Ngành nông nghiệp tỉnh Phú Thọ khuyến khích người dân ứng dụng công nghệ cao trong chăn nuôi. (Ảnh: Internet).
Ngành Nông nghiệp đang tiếp tục rà soát, tham mưu tỉnh ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ, thúc đẩy chuyển đổi số các quy trình kỹ thuật chăn nuôi, thú y; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tự động hóa, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong chăn nuôi.
Khuyến khích phát triển các mô hình chăn nuôi tuần hoàn, đáp ứng tốt các yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm của tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, từ đó tạo việc làm, tăng thu nhập cho người chăn nuôi, đồng thời phù hợp với xu thế công nghiệp 4.0 trong nông nghiệp. Không chỉ các doanh nghiệp lớn mà nhiều hộ chăn nuôi quy mô trung bình cũng đầu tư công nghệ chế biến thức ăn chăn nuôi, giảm chi phí đầu vào, thực hiện tốt chăn nuôi an toàn.
Thúc đẩy ứng dụng công nghệ số đã giúp Phú Thọ định hình lại các mô hình chăn nuôi truyền thống, tạo ra những cơ hội tăng trưởng theo hướng bền vững. Với vai trò là trụ cột của sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi không chỉ bảo đảm an ninh lương thực mà còn góp phần đáng kể vào tăng trưởng GDP của tỉnh.
Tuy nhiên, đây là ngành chịu áp lực lớn do sản xuất còn nhỏ lẻ, chất lượng không đồng đều, ứng dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế và khó kiểm soát dịch bệnh. Ngoài ra, các vấn đề về giết mổ không tập trung, nguồn thức ăn phụ thuộc vào nhập khẩu, rủi ro thiên tai... cũng đang là những thách thức. Để thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong ngành, Phú Thọ xác định tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan nhằm thu hút, khuyến khích đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ để phát triển chăn nuôi hiện đại, theo chuỗi khép kín.
Đồng thời chú trọng công tác đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu về chuyển đổi số kết hợp với kiến thức chăn nuôi hiện đại. Có thể thấy, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực chăn nuôi tập trung là hướng đi tất yếu, phù hợp với xu thế phát triển của ngành nông nghiệp hiện đại tại Phú Thọ.
Trong bối cảnh yêu cầu về an toàn dịch bệnh, bảo vệ môi trường và chất lượng sản phẩm ngày càng khắt khe, việc ứng dụng công nghệ số sẽ giúp nâng cao năng lực quản lý, giảm rủi ro và tăng sức cạnh tranh cho ngành chăn nuôi.
Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự chủ động của người chăn nuôi, chuyển đổi số trong chăn nuôi tập trung tại Phú Thọ sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, bảo đảm phát triển bền vững và đáp ứng yêu cầu của thị trường trong thời gian tới.
Ngọc Mai