Phú Thọ: Bảo vệ tài nguyên rừng, tạo nền tảng phát triển du lịch xanh

Theo Quyết định số 542/QĐ-UBND của UBN tỉnh Phú Thọ công bố hiện trạng rừng năm 2025, tính đến ngày 31/12/2025, diện tích đất có rừng của tỉnh là 405.394,17ha, bao gồm rừng tự nhiên là 199.874,42ha và rừng trồng là 205.519,75ha. Diện tích đất có rừng đủ tiêu chí để tính tỉ lệ che phủ toàn tỉnh là 405.394,17ha, tỉ lệ che phủ là 43,37%.

Với diện tích rừng lớn không chỉ bảo vệ môi trường, điều hòa khí hậu, giữ đất, giữ nước mà còn là nguồn tài nguyên quan trọng để Phú Thọ phát triển các loại hình du lịch sinh thái. Nhờ hệ sinh thái đa dạng, cảnh quan tự nhiên phong phú, những cánh rừng đang tạo nên sức hấp dẫn riêng cho các điểm đến, đồng thời mở ra cơ hội nâng cao sinh kế cho người dân địa phương.

Tại Hạt Kiểm lâm Mai Châu, đơn vị được giao quản lý gần 44.000ha đất lâm nghiệp trên địa bàn các xã Mai Châu, Mai Hạ, Pà Cò, Tân Mai, Bao La. Đây là địa bàn có diện tích rừng lớn, cảnh quan tự nhiên đa dạng, có nhiều cộng đồng dân cư sinh sống lâu đời với bản sắc văn hóa phong phú.

Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn tài nguyên rừng. Xác định công tác bảo vệ rừng là nền tảng để phát triển kinh tế lâm nghiệp, cũng như du lịch sinh thái bền vững, những năm qua, Hạt Kiểm lâm Mai Châu thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng đến người dân.

Tỉnh Phú Thọ có tỷ lệ che phủ rừng hơn 43%. 

Nội dung tuyên truyền từng bước được gắn với thực tế phát triển du lịch tại địa phương, giúp người dân hiểu giữ rừng không chỉ là trách nhiệm mà còn trực tiếp tạo ra giá trị kinh tế lâu dài. Theo lãnh đạo Hạt Kiểm lâm Mai Châu, Hạt luôn phối hợp chặt chẽ với chính quyền các xã, các cơ quan chức năng trong công tác tuần tra, kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các vụ vi phạm quy định về bảo vệ rừng.

Trong đó, Hạt đã ký kết quy chế phối hợp với công an các xã trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội; xây dựng quy chế phối hợp với các hạt kiểm lâm giáp ranh trong công tác quản lý, bảo vệ rừng; chú trọng công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng được triển khai thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tầng lớp Nhân dân. Đáng chú ý, xóm Nhót xã Mai Châu là một trong những địa bàn thể hiện khá rõ mối liên hệ giữa bảo vệ tài nguyên thiên nhiên với phát triển du lịch cộng đồng.

Xóm có 96% dân số là đồng bào dân tộc Thái, đời sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, dịch vụ du lịch cộng đồng. Hiện xóm có gần 20 hộ dân làm dịch vụ homestay, phục vụ nhu cầu lưu trú, ăn uống, trải nghiệm văn hóa và đời sống sinh hoạt của đồng bào địa phương. Nhờ khai thác lợi thế sẵn có, mỗi hộ làm homestay có thu nhập khoảng 300-500 triệu đồng/năm.

Cùng với Mai Châu, tại khu vực Vườn Quốc gia Xuân Sơn, hoạt động du lịch cộng đồng những năm gần đây cũng có bước phát triển, thu hút ngày càng nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan, khám phá, trải nghiệm. Với hệ sinh thái rừng phong phú, cảnh quan tự nhiên đặc sắc cùng đời sống văn hóa giàu bản sắc của đồng bào Dao, Mường, nơi đây có nhiều điều kiện để phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn thiên nhiên.

Phú Thọ có nguồn tài nguyên rừng với tính đa dạng sinh học cao, phù hợp để phát triển du lịch sinh thái. (Ảnh: Internet).

Việc khai thác du lịch đã mang lại lợi ích kinh tế thiết thực cho người dân địa phương. Thông qua các hoạt động lưu trú, ăn uống, hướng dẫn du khách, bán sản phẩm nông sản, sản phẩm đặc trưng và tổ chức các hoạt động trải nghiệm, người dân có thêm việc làm, tăng thu nhập. Đặc biệt, du lịch cộng đồng còn góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào sinh sống trong khu vực Vườn Quốc gia Xuân Sơn.

Để phát triển du lịch theo hướng bền vững, chính quyền các địa phương xác định việc bảo vệ tài nguyên rừng phải được đặt lên hàng đầu. Khai thác giá trị của rừng phục vụ du lịch không đồng nghĩa với việc tác động quá mức vào tự nhiên, mà cần hướng tới nguyên tắc bảo tồn, sử dụng hợp lý và lâu dài.

Các hoạt động tham quan, trải nghiệm cần được tổ chức phù hợp với sức chịu tải của môi trường, hạn chế rác thải, bảo vệ nguồn nước, cảnh quan, hệ sinh thái. Gắn bảo vệ rừng với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng không chỉ là giải pháp phát triển kinh tế mà còn là cách để nâng cao trách nhiệm của cộng đồng đối với thiên nhiên.

Bảo vệ rừng và phát triển du lịch sinh thái được đặt trong chiến lược tổng thể để phát triển bền vững. Đối với Phú Thọ, mỗi cánh rừng được bảo vệ tốt không chỉ góp phần duy trì hệ sinh thái, bảo vệ nguồn nước và đa dạng sinh học mà còn tạo dựng giá trị lâu dài cho ngành du lịch.

Thay vì khai thác thiên nhiên theo hướng tận dụng tối đa, du lịch xanh được phát triển trên nguyên tắc tôn trọng cảnh quan, bảo tồn hệ sinh thái và hạn chế những tác động tiêu cực đến môi trường.

Đặc biệt, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và người dân, trong đó cộng đồng giữ vai trò trực tiếp tại cơ sở có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ tài nguyên rừng. Chính quyền tăng cường quản lý, tuần tra, kiểm tra và tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp; người dân chủ động phát hiện, thông báo nguy cơ cháy rừng, phá rừng và tham gia chăm sóc, phục hồi rừng. Khi trách nhiệm bảo vệ rừng được phối hợp hiệu quả sẽ góp phần ngăn chặn vi phạm từ sớm. Sự đồng hành này cũng tạo nền tảng để gắn bảo tồn rừng với sinh kế và du lịch xanh.

Khi tài nguyên rừng được xem là vốn quý được bảo vệ, gìn giữ thay vì nguồn lợi khai thác ngắn hạn, tỉnh Phú Thọ sẽ có thêm nền tảng để xây dựng những điểm đến xanh, hấp dẫn và phát triển bền vững trong tương lai.

Ngọc Hà