Gieo mây là phương pháp đưa các chất thích hợp vào những đám mây nhằm kích thích quá trình hình thành mưa, qua đó có thể giúp giảm khói mù và hỗ trợ lực lượng chữa cháy. Kế hoạch gieo mây nhân tạo được Malaysia đưa ra trong bối cảnh chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ tình trạng khói mù do cháy rừng tại quốc gia láng giềng Indonesia.
Khói mù nghiêm trọng tại bang Sarawak của Malaysia đang đe dọa sức khỏe người dân, gây gián đoạn hoạt động tại các trường học và khu vực cộng đồng. Bang Sarawak hoãn lễ kỷ niệm Quốc khánh Malaysia cấp bang ngày 30 và 31/8; hoãn chương trình cộng đồng Sarawak Ku Sayang ngày 28 đến 30/8, lễ kỷ niệm 100 năm hình thành nhà dài Rumah Mendit Penom vào ngày 1/9.
Tình trạng khói mù ảnh hưởng tới nhiều hoạt động tại Malaysia.
Quyết định dựa trên khuyến nghị của Ủy ban Quản lý thảm họa Sarawak nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Các chương trình ngoài trời hoặc tập trung đông người khác cũng được khuyến cáo dời lịch để hạn chế người dân tiếp xúc lâu với không khí ô nhiễm.
Trước đó, ngày 21/8, 591 trường học tại Sarawak phải đóng cửa và chuyển sang dạy học tại nhà khi chỉ số ô nhiễm không khí tại một số khu vực lên mức báo động, ảnh hưởng tới hàng trăm ngàn học sinh. Tình hình ô nhiễm không khí tại bang Sarawak tiếp tục diễn biến phức tạp và nghiêm trọng. Để giảm thiểu tác động, chính quyền bang Sarawak khuyến cáo trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh hô hấp hoặc tim mạch hạn chế ra ngoài.
Bộ Ngoại giao Malaysia tuyên bố nước này sẽ tận dụng các kênh ngoại giao của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) để tìm kiếm giải pháp cho vấn đề khói bụi xuyên biên giới đang ảnh hưởng đến nhiều nước trong khu vực. Trong khi đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường Bền vững Malaysia (NRES) sẽ sớm gửi văn bản chính thức tới Ban Thư ký ASEAN để đề nghị cơ quan này đứng ra điều phối.
Từ đầu năm đến nay, khoảng 285.000 ha rừng và đất tại Indonesia đã bị ảnh hưởng bởi các vụ cháy. Theo Bộ Y tế Indonesia, khoảng 3 triệu người đã chịu tác động của khói từ cháy rừng và cháy đất. Indonesia hiện đang đồng thời triển khai nhiều biện pháp ứng phó, gồm chữa cháy trên mặt đất và trên không, thả bom nước, tuần tra trên không và điều chỉnh thời tiết khi điều kiện cho phép.
ASEAN đã thông qua Hiệp định về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới vào năm 2002 nhằm tăng cường hợp tác khu vực trong việc ngăn ngừa và giảm khói mù do cháy rừng và cháy đất than bùn gây ra. Cơ quan Quản lý thảm họa quốc gia Indonesia (BNPB) cũng kêu gọi các nước láng giềng như Malaysia và Singapore tránh đổ lỗi về tác động của khói bụi từ các vụ cháy rừng và đất ở Kalimantan.
Cháy rừng và cháy đất không phân biệt ranh giới hành chính hay quốc gia, đồng thời khẳng định các nước nên hợp tác thay vì đưa ra những cáo buộc thiếu cơ sở về nguồn gốc khói mù. Indonesia nhấn mạnh rằng nước này đã huy động nguồn lực đáng kể để kiểm soát các đám cháy./.
Bùi Thảo