Lâm Đồng: Tập trung phát triển, ứng dụng hiệu quả công nghệ sinh học

Hiện nay, công nghệ sinh học được xác định là một trong những lĩnh vực công nghệ nền tảng, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm; đồng thời góp phần bảo vệ môi trường, chăm sóc sức khỏe nhân dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững đất nước trong tình hình mới.

Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định mục tiêu đưa công nghệ sinh học trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, có đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế và chất lượng cuộc sống của nhân dân. Đối với tỉnh Lâm Đồng, công nghệ sinh học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng do địa phương có nhiều tiềm năng, lợi thế về nông nghiệp công nghệ cao, đa dạng sinh học, phát triển dược liệu, công nghiệp chế biến nông sản, kinh tế xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Việc đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ sinh học sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương; thúc đẩy phát triển các lĩnh vực sản xuất giống cây trồng, chế phẩm sinh học, dược liệu, thực phẩm chức năng, công nghệ môi trường và công nghiệp sinh học phục vụ nông nghiệp, y tế và đời sống. 

Trước yêu cầu này, trong thời gian tới Lâm Đồng phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trên địa bàn tỉnh phục vụ phát triển bền vững đất nước trong tình hình mới. Địa phương này đặt mục tiêu đến năm 2030: Hình thành và phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ sinh học; hỗ trợ phát triển, bảo hộ sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ sinh học gắn với sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và lợi thế đặc thù của tỉnh;

Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và đổi mới công nghệ sinh học trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ giống, chế phẩm sinh học, bảo quản và chế biến nông sản, dược liệu, xử lý môi trường, nông nghiệp tuần hoàn và kinh tế xanh; từng bước làm chủ và ứng dụng hiệu quả một số công nghệ sinh học tiên tiến phù hợp với điều kiện của tỉnh.

Tăng cường ứng dụng công nghệ sinh học trong quản lý tài nguyên môi trường, xử lý chất thải, bảo tồn đa dạng sinh học; thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và người dân trong nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ sinh học.

Phấn đấu hình thành và phát huy hiệu quả Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất giống cây trồng; mô hình nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ và chuỗi giá trị ứng dụng công nghệ sinh học hiệu quả; hỗ trợ phát triển một số doanh nghiệp, mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ sinh học có khả năng mở rộng và thương mại hóa sản phẩm trên địa bàn tỉnh.

Trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường: Hình thành và phát huy hiệu quả Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất giống cây trồng. Thúc đẩy phát triển sản xuất giống cây trồng quy mô công nghiệp bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật; trước mắt khuyến khích các tổ chức, cá nhân mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực thông qua việc tiếp tục thực hiện sản xuất, gia công giống xuất khẩu và từng bước làm chủ về bản quyền, công nghệ và hình thành ngành công nghiệp sản xuất giống mang tầm khu vự.

Áp dụng các công nghệ sinh học trong bảo quản nông sản, gồm:phương pháp MAP (Modified atmosphere packaging), màng sinh học, ứng dụng công nghệ chín chậm trong bảo quản rau quả; sản xuất các loại chế phẩm vi sinh, sản phẩm thứ cấp từ công nghiệp vi sinh, công nghệ sinh khối vi sinh vật và các sản phẩm enzyme sử dụng trong công nghiệp chế biến các loại thực phẩm từ rau, củ, quả, thịt, sữa…; chế biến các loại thực phẩm, nước cốt rau, củ, quả có nguồn gốc tự nhiên lên men.

Xây dựng và nhân rộng các mô hình ứng dụng công nghệ sinh học trong bảo quản, chế biến các loại nông sản chủ lực, tiềm năng để giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch, đa dạng hóa và nâng cao giá trị sản phẩm nông sản. Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp; xử lý, tái chế chất thải, phát triển công trình, hạ tầng kỹ thuật xanh và đô thị xanh; sản xuất năng lượng sạch, năng lượng tái tạo từ thiên nhiên và các nguồn chất thải phát sinh từ nông nghiệp, công nghiệp góp phần phát triển kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Công nghệ sinh học trở thành động lực quan trọng đối với ngành nông nghiệp của tỉnh. 

Đối với lĩnh vực Công Thương: Tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả các chương trình, đề án … phát triển công nghiệp sinh học ngành công thương phù hợp với điều kiện và lợi thế phát triển của tỉnh; Xây dựng và mở rộng các mô hình ứng dụng công nghệ sinh học trong bảo quản, chế biến các loại nông sản chủ lực để giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch, đa dạng hóa và nâng cao giá trị sản phẩm; đẩy mạnh thu hút các nhà máy chế biến nông sản quy mô lớn.

Hỗ trợ các doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng công nghệ tạo sản phẩm sợi sinh học từ thực vật, vi sinh vật sử dụng trong xây dựng và gia dụng; thực hiện lên men các sản phẩm hữu cơ như tinh bột, cellulose, lignocellulose từ sinh khối và phế, phụ phẩm ngành nông nghiệp tạo ra sản phẩm ethanol sinh học; thử nghiệm trồng vi tảo để phục vụ việc nghiên cứu sản xuất thử nghiệm ethanol sinh học, diesel sinh học, tạo tiền đề cho việc đầu tư sản xuất nhiên liệu sinh học trên địa bàn tỉnh.

Tại lĩnh vực y tế: Tiếp nhận và triển khai ứng dụng các quy trình kỹ thuật hiện đại về công nghệ sinh học nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác y tế dự phòng, chẩn đoán, khám và điều trị bệnh, bảo đảm an toàn sinh học trong lĩnh vực y tế theo quy định, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Ứng dụng các kết quả nghiên cứu về công nghệ sinh học trong hỗ trợ chẩn đoán, điều trị các bệnh ung thư, các bệnh lý về di truyền và trong công nghệ tế bào gốc, trong xét nghiệm như ứng dụng công nghệ gen (kỹ thuật PCR, realtime) phục vụ công tác phòng chống dịch bệnh; phân tích miễn dịch, phát hiện một số protein có liên quan đến sự hình thành khối u, xác định bệnh một cách nhanh chóng và chính xác.

Ứng dụng các loại vắc xin được sản xuất bằng công nghệ sinh học tiên tiến để đáp ứng nhu cầu phòng bệnh cho nhân dân, loại trừ một số bệnh truyền nhiễm, lây lan trong cộng đồng. Ứng dụng các kỹ thuật công nghệ sinh hiện đại, các bộ kit sinh học trong chẩn đoán, phát hiện nhanh vi sinh vật gây bệnh và các độc tố nhằm chuẩn hóa và kiểm soát chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm nguồn nguyên liệu đầu vào và các sản phẩm liên quan để bảo đảm sức khỏe cho người dân.

Lâm Đồng phát triển nguồn nhân lực công nghệ sinh học, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học. Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực công nghệ sinh học trong các lĩnh vực nông nghiệp, môi trường, y tế, công nghiệp chế biến và khoa học công nghệ; gắn đào tạo, nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của địa phương và doanh nghiệp.

Khuyến khích, thu hút chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức khoa học và công nghệ tham gia nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ sinh học tại tỉnh; tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, hiện đại hóa công nghệ và thiết bị để nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ sinh học; 

Đến năm 2030, Lâm Đồng sẽ hình thành cơ sở dữ liệu về công nghệ sinh học trên địa bàn tỉnh phục vụ công tác quản lý và chia sẻ khai thác thúc đẩy nghiên cứu, phát triển ứng dụng công nghệ sinh học trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh./. 

Ngọc Lan