Xác định loại tín chỉ đủ điều kiện lên sàn giao dịch carbon trong nước

Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã làm rõ 3 loại tín chỉ carbon đủ điều kiện đưa vào sàn giao dịch carbon trong nước, căn cứ Nghị định 06/2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozon (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 119/2025 và Nghị định 83/2026).

Cụ thể, loại tín chỉ thứ nhất là tín chỉ carbon hình thành theo cơ chế hợp tác song phương giữa Việt Nam và các đối tác (cơ chế Điều 6.2 Thỏa thuận Paris). Hiện, Việt Nam đang tích cực triển khai hợp tác với Singapore và Nhật Bản. Sắp tới, các cuộc họp ủy ban hỗn hợp Việt Nam - Singapore, Việt Nam - Nhật Bản sẽ diễn ra. Dự kiến sớm nhất vào tháng 12/2026, các dự án theo cơ chế này sẽ được khởi động để bổ sung nguồn cung tín chỉ cho sàn giao dịch.

(Ảnh minh họa)

Loại tín chỉ carbon thứ hai là theo cơ chế của Liên Hợp Quốc (cơ chế Điều 6.4 Thỏa thuận Paris). Hiện có khoảng 23 dự án đã đăng ký với Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu tiềm năng tạo ra khoảng 10,2 triệu tín chỉ carbon. Khi các tín chỉ này được phát hành, đây sẽ là nguồn cung rất lớn cho thị trường.

Loại tín chỉ carbon thứ ba là tín chỉ carbon do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp theo tiêu chuẩn quốc gia trong các lĩnh vực chuyên ngành như nông nghiệp và môi trường, công thương, xây dựng... Đáng chú ý, tiêu chuẩn tín chỉ carbon rừng của Việt Nam đã được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 11/8/2026. Trong tương lai, các dự án carbon rừng khi đáp ứng bộ tiêu chuẩn này sẽ đóng góp nguồn cung dồi dào cho sàn giao dịch.

Giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp - cơ hội tham gia thị trường carbon. Ảnh minh họa.

Đối với các dự án giảm phát thải cụ thể, đơn cử như Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại đồng bằng sông Cửu Long, nếu tín chỉ hình thành từ đề án được phát triển theo cơ chế hợp tác của Điều 6.2 hoặc cơ chế Điều 6.4, các tín chỉ này hoàn toàn đủ điều kiện đưa lên sàn giao dịch nội địa. Các dự án đăng ký theo các bộ tiêu chuẩn độc lập, tự nguyện quốc tế, hiện tại quy định vẫn chưa cho phép giao dịch trên sàn carbon trong nước mà chỉ có thể thực hiện giao dịch tự nguyện.

Cùng với tín chỉ, hàng hóa giao dịch trên sàn giao dịch carbon trong nước còn có hạn ngạch phát thải khí nhà kính được phân bổ trong giai đoạn 2025-2026. Năm 2027, cơ sở được phân bổ hạn ngạch phải hoàn trả lại cho Nhà nước kết quả giảm phát thải đảm bảo tuân thủ hạn ngạch. Trước thời hạn tuân thủ, các giao dịch trên thị trường carbon nội địa sẽ nhộn nhịp hơn do nhu cầu mua bán tín chỉ, hạn ngạch tăng lên.

Sàn giao dịch carbon trong nước khai trương hôm 29/6/2026. Việc đưa vào vận hành sản giao dịch nhằm thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển nền kinh tế xanh, kinh tế carbon thấp và triển khai các cam kết của Việt Nam về ứng phó với biến đổi khí hậu.

Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, góp phần hoàn thiện các cơ chế thị trường nhằm thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính, huy động nguồn lực cho tăng trưởng xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của đất nước. Hoạt động này không chỉ tạo nền tảng cho việc trao đổi, giao dịch tín chỉ carbon theo cơ chế thị trường mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 mà Việt Nam đã cam kết với quốc tế./.

PHẠM DUNG