Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, từ đầu năm đến nay, tỉnh tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững và sản xuất theo chuỗi giá trị. Địa phương tập trung duy trì, phát triển các vùng nguyên liệu tập trung, đồng thời đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, hữu cơ và an toàn.
Cụ thể, theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, tính đến tháng 5/2026 diện tích cây lâu năm toàn tỉnh đạt trên 223.324 ha; diện tích cho sản phẩm đạt trên 167.481 ha; sản lượng thu hoạch ước đạt trên 2.557 nghìn tấn. Trong đó, diện tích cây ăn quả lấy dầu đạt trên 123.463 ha, diện tích cho sản phẩm đạt 109.964 ha, sản lượng đạt trên 1.246 nghìn tấn. Riêng cây dừa có diện tích 122.870 ha; diện tích dừa được cấp mã số vùng trồng đạt 21.772 ha, chiếm 17,78% diện tích dừa cả nước. Diện tích dừa hữu cơ đạt chứng nhận là trên 30.708 ha, chiếm 24,99%, với sản lượng dừa hữu cơ trung bình đạt khoảng 337,8 triệu trái.
Đáng chú ý, thực hiện kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, năm 2024 ngành nông nghiệp tỉnh phối hợp Ủy ban nhân dân hai xã đảo Long Hòa, Hòa Minh triển khai mô hình trồng lúa hữu cơ, gắn liên kết đầu ra hàng hóa nông sản với diện tích 36 ha, sử dụng giống lúa ST25, với 46 nông dân tham gia.
Nông dân thực hành mô hình trên nền đất ruộng nhiều năm liền không sử dụng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, năng suất lúa đạt 5 tấn/ha, giá bán 14.960 đồng/kg, lợi nhuận đạt 51,6 triệu đồng/ha, cao hơn so với ruộng lúa bên ngoài. Bên cạnh đó, Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã chấp nhận đơn hợp lệ về chứng nhận nhãn hiệu lúa, gạo hữu cơ Trà Vinh.
Vĩnh Long đẩy mạnh canh tác nông nghiệp theo hướng hữu cơ để bảo vệ môi trường.
Sản phẩm lúa, gạo hữu cơ Trà Vinh bao gồm lúa, gạo được sản xuất tại hai xã Long Hòa, Hòa Minh và một phần ở xã Hưng Mỹ, tỉnh Vĩnh Long. Bên cạnh đó, sản phẩm lúa, gạo hữu cơ Long Hòa, Hòa Minh được cấp chứng nhận EU Organic Bio, JAS và đóng gói với trọng lượng 2 kg, 5 kg, 10 kg có dán tem chống giả kết hợp truy xuất nguồn gốc.
Đại diện Hợp tác xã nông nghiệp, thương mại và sản xuất dịch vụ Châu Hưng, xã Hưng Mỹ cho biết, hằng năm hợp tác xã đều hỗ trợ vật tư nông nghiệp đầu vào, bao tiêu đầu ra lúa, gạo hữu cơ cho nông dân hai xã Long Hòa, Hòa Minh với diện tích 20 ha lúa hữu cơ. Với lợi thế địa hình bằng phẳng, đất đai màu mỡ, khí hậu mát mẻ, các xã, phường trong tỉnh đã hình thành các vùng sản xuất cây ăn trái đặc sản như dừa sáp, quýt đường, thanh long, xoài, bưởi, nhãn, măng cụt.
Đồng thời, tỉnh đã xây dựng được vùng chuyên canh cây thanh long ruột đỏ khoảng 500 ha tại các xã Bình Phú, Nhị Long, phường Nguyệt Hóa. Trái thanh long ruột đỏ tỉnh Vĩnh Long với đặc điểm nổi bật có vị thơm, ngọt đậm, vỏ mỏng, trái to, được xuất khẩu sang các thị trường Trung Quốc, Mỹ.
Thực tế cho thấy, quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao cần phải tổ chức lại toàn bộ hệ thống sản xuất, củng cố kinh tế tập thể, phát triển hợp tác xã kiểu mới gắn với liên kết chuỗi giá trị sẽ tạo ra giá trị gia tăng bền vững.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, các mô hình sản xuất nông nghiệp, thủy sản đạt chuẩn hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP, gắn với chuỗi liên kết giá trị, áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến đã góp phần nâng cao năng suất và sức cạnh tranh cho các sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh.
Tỉnh hiện đã được cấp 937 mã số vùng trồng với diện tích hơn 33.400 ha, trong đó có 735 mã số vùng trồng xuất khẩu sang các thị trường Trung Quốc, Hoa Kỳ, New Zealand, EU, Hàn Quốc,.. Phát triển nông nghiệp sinh thái, thông minh không chỉ là giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu mà còn là hướng đi tất yếu để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh và phát thải thấp trong giai đoạn tới.
Địa phương tiếp tục triển khai Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp. (Ảnh: MT).
Hướng đến nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và gắn với bảo vệ môi trường tự nhiên, tỉnh Vĩnh Long đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như thực hiện Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030. Cùng với đó, địa phương tiếp tục hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, bảo hộ thương hiệu và truy xuất nguồn gốc, góp phần nâng cao giá trị nông sản và năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.
Song song đó, tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp về chống khai thác IUU. Phát triển mới và nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu gắn với hỗ trợ đưa sản phẩm lên sàn giao dịch điện tử nước ngoài. Đồng thời tăng cường quản lý, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai, rừng, nước, khoáng sản. Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, kiểm soát ô nhiễm, phòng chống thiên tai và bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên. Đẩy nhanh tiến độ đầu tư hệ thống công trình thủy lợi theo hướng đa mục tiêu, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất, dân sinh.
Mục tiêu của ngành Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long hướng tới là xây dựng bộ máy hoạt động hiệu quả, thông suốt và thích ứng linh hoạt với yêu cầu sản xuất nông nghiệp, bảo vệ môi trường và phục vụ người dân trong giai đoạn mới, nhằm từng bước góp phần xây dựng quê hương Vĩnh Long phát triển xanh, bền vững, giàu bản sắc và có năng lực cạnh tranh với các địa phương trong khu vực.
Sản xuất theo hướng “xanh” đang mở ra cơ hội để Vĩnh Long nâng cao giá trị nông nghiệp, đồng thời đáp ứng xu hướng tiêu dùng ngày càng chú trọng sản phẩm an toàn, có trách nhiệm với môi trường. Để phát triển lâu dài, trong giai đoạn tiếp theo, địa phương tiếp tục nhân rộng các mô hình hiệu quả, nâng cao nhận thức của người dân trong quá trình sản xuất và tăng cường liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã. Qua đó, hình thành chuỗi giá trị bền vững, tạo lợi ích kinh tế đi đôi với gìn giữ môi trường.
Duy Khánh