Sản xuất nông nghiệp vẫn đối diện nhiều thách thức bởi diễn biến thời tiết, thiên tai

Theo đánh giá từ cơ quan chuyên môn, sản xuất trồng trọt vụ đông xuân 2025-2026 khu vực đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ cơ bản đạt kết quả tích cực, cây lúa tiếp tục giữ vai trò ngành hàng chủ lực. Các địa phương đã chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng; công tác phòng, chống sinh vật gây hại được triển khai hiệu quả, không để phát sinh dịch lớn. Tuy nhiên, sản xuất vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như diễn biến thời tiết phức tạp, nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn gia tăng, chi phí đầu vào tăng, thị trường lúa gạo có biến động; tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ chưa đồng đều giữa các địa phương.

Theo dự báo từ nay đến cuối năm 2026, hiện tượng El Nino có khả năng xuất hiện và diễn biến phức tạp, làm gia tăng nguy cơ thiếu nước sản xuất, xâm nhập mặn sớm và sâu hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến các vụ hè thu và thu đông. Bên cạnh đó, thị trường lúa gạo thế giới có xu hướng cạnh tranh gia tăng, yêu cầu về chất lượng ngày càng cao, đòi hỏi sản xuất phải chuyển mạnh sang hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và giảm chi phí.

(Ảnh minh họa)

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề nghị các địa phương tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, bám sát khung thời vụ, điều chỉnh linh hoạt theo từng tiểu vùng, đặc biệt chú trọng các giải pháp né hạn, né mặn, né rầy và mưa bão cuối năm; đẩy mạnh áp dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Các địa phương cần xây dựng và triển khai kế hoạch sản xuất lúa các vụ còn lại trong năm 2026 đảm bảo sản lượng lúa và tăng trưởng năm 2026. Chủ động xây dựng kịch bản ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn theo từng cấp độ; tăng cường áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm, sử dụng giống phù hợp, điều chỉnh cơ cấu mùa vụ. Đồng thời, tăng cường công tác dự báo, giám sát sinh vật gây hại, tổ chức phòng trừ kịp thời, hiệu quả; hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, tiết kiệm.

Cần đẩy mạnh liên kết theo chuỗi giá trị, gắn sản xuất với tiêu thụ, tăng cường quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và khuyến khích sản xuất theo tiêu chuẩn phục vụ thị trường xuất khẩu. Các địa phương cần theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động phối hợp với doanh nghiệp, hợp tác xã để kết nối tiêu thụ nông sản.

Đặc biệt tăng cường công tác thông tin, dự báo, bảo đảm cung cấp thông tin kịp thời, chính xác về diễn biến thời tiết, nguồn nước, sinh vật gây hại và tiến độ sản xuất, coi đây là công cụ quan trọng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành trong điều kiện biến đổi khí hậu.

Theo số liệu thống kê, vụ đông xuân 2025-2026, tổng diện tích gieo trồng tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ đạt hơn 1,56 triệu ha, năng suất bình quân 72,5 tạ/ha, tăng 1,07 tạ/ha so với cùng kỳ năm trước. Tổng sản lượng ước đạt hơn 11,32 triệu tấn, giảm nhẹ do diện tích gieo trồng giảm. Riêng khu vực đồng bằng sông Cửu Long, diện tích giảm hơn 26 nghìn ha nhưng năng suất tăng 1,17 tạ/ha, phản ánh hiệu quả của việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và điều chỉnh lịch thời vụ hợp lý. Trong khi đó, khu vực Đông Nam bộ duy trì diện tích ổn định, năng suất tăng, sản lượng tăng hơn 16 nghìn tấn…/.

MỸ KIM