Sản xuất nông nghiệp an toàn, giảm tác động đến môi trường tự nhiên

Xã Phùng Nguyên, tỉnh Phú Thọ đang từng bước định hướng sản xuất hàng hóa theo hướng an toàn, bền vững, gắn phát triển kinh tế với trách nhiệm bảo vệ môi trường tự nhiên. Trong quá trình sản xuất, người dân ngày càng chú trọng lựa chọn giống, vật tư đầu vào có nguồn gốc rõ ràng, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, hạn chế những tác động bất lợi đến đất, nước và hệ sinh thái.

Việc áp dụng các quy trình canh tác an toàn không chỉ góp phần nâng cao chất lượng nông sản, bảo đảm sức khỏe người sản xuất và người tiêu dùng mà còn tạo nền tảng để hình thành những vùng sản xuất hàng hóa ổn định. Cùng với đó, xã đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật, phụ phẩm và chất thải phát sinh trong sản xuất.

Những chuyển biến này góp phần thay đổi phương thức sản xuất truyền thống, hướng người dân đến nền nông nghiệp tiết kiệm tài nguyên, giảm ô nhiễm và thích ứng tốt hơn với yêu cầu phát triển xanh. Phùng Nguyên có lợi thế về đất nông nghiệp, truyền thống sản xuất rau màu lâu đời và vị trí thuận lợi để phát triển nông nghiệp hàng hóa cận đô thị.

Xác định đây là hướng phát triển kinh tế quan trọng, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các tổ chức hội, đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, tạo điều kiện để người dân tham gia tập huấn, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Theo thống kê, Hội Nông dân xã hiện có hơn 7.700 hội viên sinh hoạt tại 22 chi hội.

Trong 7 tháng năm 2026, Hội đã phối hợp tổ chức gần 30 buổi tuyên truyền cho hơn 24.000 lượt cán bộ, hội viên và Nhân dân. Nội dung tuyên truyền tập trung vào sản xuất nông nghiệp an toàn, sử dụng vật tư đúng quy định, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng nông sản và chuyển đổi phương thức sản xuất.

Địa phương tiếp tục mở rộng diện tích canh tác rau an toàn. (Ảnh: DV). 

Từ những mô hình ban đầu, sản xuất rau an toàn hình thành theo hướng tập trung, có liên kết. Trên địa bàn xã có 5 đơn vị sản xuất, sơ chế, kinh doanh rau an toàn với hơn 200 hộ dân tham gia liên kết; trong đó có 45 ha vùng rau an toàn Tứ Xã sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.

Đây là cơ sở để địa phương từng bước tổ chức lại sản xuất, nâng giá trị trên đơn vị diện tích và giảm tác động đến môi trường. Các HTX phát huy vai trò kết nối người sản xuất với thị trường, đồng thời đưa tiến bộ kỹ thuật đến từng hộ dân. Từ chỗ sản xuất chủ yếu phục vụ gia đình và thị trường nhỏ lẻ, nông dân chuyển sang tư duy sản xuất hàng hóa, chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm với môi trường. Thực tiễn sản xuất rau an toàn ở Phùng Nguyên cho thấy, liên kết không chỉ giúp mở rộng quy mô mà còn tạo điều kiện kiểm soát quá trình sản xuất từ đầu vào đến sản phẩm cuối cùng.

Đơn cử, HTX Sản xuất và Kinh doanh nông sản sạch Lâm Thao thành lập năm 2019, hiện có hơn 70 thành viên và hộ liên kết, sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP. Tham gia HTX, nông dân được tập huấn kỹ thuật, sử dụng chế phẩm sinh học, ghi nhật ký sản xuất và tuân thủ quy trình an toàn. Sản phẩm của HTX được ký hợp đồng tiêu thụ với nhiều đơn vị, trường học, doanh nghiệp, siêu thị, cửa hàng. Khoảng 90% sản lượng được tiêu thụ thông qua các mối liên kết với mức giá tương đối ổn định.

Theo đại diện HTX Sản xuất và Kinh doanh nông sản sạch Lâm Thao, đến nay, mỗi ngày HTX xuất bán từ 5 - 6 tấn rau, củ. Liên kết sản xuất giúp nông dân thay đổi tư duy canh tác, nâng cao ý thức sử dụng vật tư nông nghiệp an toàn, tạo ra sản phẩm chất lượng, được tiêu thụ với giá ổn định. Qua đó, các thành viên yên tâm gắn bó lâu dài với sản xuất rau an toàn.

Để sản xuất an toàn gắn với bảo vệ môi trường, UBND xã chỉ đạo các phòng chuyên môn phối hợp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, khoanh vùng sản xuất, kiểm soát vật tư đầu vào, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; đồng thời hỗ trợ mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu và ứng dụng chuyển đổi số. Các HTX làm đầu mối tổ chức sản xuất, cung ứng vật tư, giám sát quy trình và ký kết đầu ra; các thôn, tổ dân phố phối hợp quản lý diện tích, tuyên truyền, giám sát cộng đồng;

Bên cạnh đó các hộ dân cam kết tuân thủ quy trình, ghi nhật ký sản xuất và chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm. Cùng với đó, địa phương khuyến khích sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, quản lý dịch hại tổng hợp, thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật, hạn chế nguy cơ ô nhiễm đất, nước và môi trường đồng ruộng.

Chăm sóc cây trồng nông nghiệp bằng các chế phẩm sinh học, chế phẩm hữu cơ góp phần quan trọng trong bảo vệ môi trường tự nhiên. (Ảnh minh hoạ). 

Lãnh đạo xã Phùng Nguyên cho biết, địa phương xác định phát triển nông nghiệp hàng hóa phải gắn với chuỗi liên kết, nâng cao giá trị sản phẩm và đời sống người dân. Vì vậy, xã sẽ tiếp tục hỗ trợ hợp tác xã, hộ sản xuất, đẩy mạnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, đồng thời hướng tới nền nông nghiệp xanh, an toàn và bền vững. Định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa được xã Phùng Nguyên cụ thể hóa trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, với trọng tâm khai thác lợi thế đất đai, lao động và truyền thống trồng rau màu; xây dựng vùng sản xuất tập trung, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nâng chất lượng, sức cạnh tranh sản phẩm và mở rộng liên kết tiêu thụ. Do đó, phát triển rau an toàn gắn với bảo vệ môi trường đang trở thành hướng đi phù hợp, từng bước hình thành phương thức sản xuất xanh, an toàn, hiệu quả và bền vững.

Phát triển sản xuất, canh tác theo hướng hàng hóa, an toàn gắn với bảo vệ môi trường là hướng đi phù hợp với mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững tại xã Phùng Nguyên. Khi các yếu tố môi trường được đặt song song với mục tiêu nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm, người dân không chỉ tạo ra những mặt hàng đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường mà còn góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên phục vụ sản xuất lâu dài.

Việc giảm sử dụng các loại vật tư có nguy cơ gây ô nhiễm, tăng cường áp dụng quy trình sản xuất an toàn và xử lý chất thải đúng cách cần được duy trì thường xuyên, trở thành thói quen trong sản xuất. Bên cạnh nỗ lực của người dân, chính quyền địa phương trong giai đoạn tới tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật, tuyên truyền, kết nối tiêu thụ và khuyến khích các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để Phùng Nguyên nâng cao chất lượng nông sản, tăng thu nhập cho người dân, đồng thời xây dựng không gian nông thôn xanh, sạch, an toàn.

Ngọc Hân