Rau nhút là loại cây thủy sinh mọc rải rác ven bờ mương, ao đìa hay những vùng trũng. Người dân chỉ hái về làm rau ăn trong gia đình. Tuy nhiên, khi nhu cầu tiêu thụ loại rau này ngày càng tăng, nhiều hộ dân chủ động đưa rau nhút vào trồng với quy mô lớn, xem đây là hướng phát triển kinh tế hiệu quả.
Tại ấp Thuận An (xã Xà Phiên), gia đình chị Lê Thị Liên là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi sản xuất sang trồng rau nhút. Chị Liên cho biết: Khoảng 7 năm trước, nhận thấy rau nhút được thị trường ưa chuộng, dễ trồng và phù hợp với điều kiện nguồn nước tại địa phương, gia đình đã quyết định cải tạo ao và ruộng trũng để trồng loại cây này.
Ban đầu chỉ trồng thử khoảng 2.000 m2, sau một thời gian thấy hiệu quả, chị Liên tiếp tục chuyển thêm 3 công (3000m2) đất lúa sang trồng rau nhút và thuê thêm 5 công đất để mở rộng diện tích sản xuất. Mỗi tháng thu hoạch từ 2-3 đợt, mỗi đợt từ 300-500 kg/công. Cắt xong có thương lái đến thu mua tận nơi, với giá từ 10.000-15.000 đồng/kg tùy thời điểm. Tính ra thu nhập cao gấp 3-4 lần so với trồng lúa.
Nhiều hộ dân mở rộng diện tích trồnh rau nhút khi nhu cầu của thị trường tăng cao (Ảnh minh họa: ĐT).
Theo kinh nghiệm sản xuất của chị Liên, rau nhút là loại cây thân nổi, rễ hút dinh dưỡng trực tiếp từ nước nên phát triển rất nhanh. Để hạn chế sâu bệnh và giúp cây phát triển bền vững, chị Liên áp dụng cách thả bèo cám trong ao. Lớp bèo này vừa tạo môi trường tự nhiên cho cây sinh trưởng, vừa hạn chế sâu ăn thân rau, nhờ đó giảm đáng kể chi phí thuốc bảo vệ thực vật.
Mới trồng rau nhút được 3 năm trở lại đây, nhưng anh Trần Văn Định ở ấp Thuận An, xã Xà Phiên cũng đã có thu nhập ổn định từ loại rau này. Theo chia sẻ của anh Định: Trồng rau nhút cũng tùy theo thời tiết, mưa thuận gió hòa thì 10 ngày có thể cắt một đợt. Gia đình tôi có hơn 4 công rau nhút trên sông, tháng nào đạt thì cho thu nhập trên 10 triệu đồng. Ngoài rau nhút, tôi còn có thêm nguồn thu nhờ bắt ốc, vớt bèo cám bán.
Ấp Thuận An hiện có khoảng 15 hộ trồng rau nhút trên sông Cái Lớn và trên ruộng. Hiện nay, đầu ra của rau nhút khá thuận lợi, được thương lái đến thu mua với giá từ 10.000-15.000 đồng/kg. Trên cùng một diện tích trồng rau nhút cho thu nhập gấp nhiều lần so với trồng lúa, đặc biệt là giải quyết được việc làm cho nhiều lao động nhàn rỗi tại địa phương.
Dọc tuyến sông Nước Đục, xã Vĩnh Thuận Đông thời điểm này là những bè rau nhút xanh trải dài ven hai bờ. Từ sáng sớm, người dân đã tất bật cắt rau, bó thành từng mớ để thương lái đến thu mua. Theo người dân địa phương rau nhút khá dễ trồng, ít vốn đầu tư, thời gian cho thu hoạch nhanh. Quan trọng nhất là đầu ra ổn định vì thương lái thường đến tận nơi thu mua nên người dân không phải mất công vận chuyển hay tìm kiếm thị trường tiêu thụ.
Với đầu ra ổn định, người dân tại nhiều địa phương yên tâm sản xuất, phát triển kinh tế.
Những năm gần đây, nhu cầu tiêu thụ loại rau này ngày càng tăng nhờ hương vị đặc trưng. Anh Nguyễn Văn Nên (xã Vĩnh Thuận Đông) cho biết: Gia đình đã duy trì nghề trồng rau nhút trên sông Nước Đục gần 10 năm nay. Từ diện tích ban đầu nhỏ lẻ, đến nay mở rộng lên 1,5 công rau nhút và có thu nhập ổn định quanh năm. Theo anh Nên, vào mùa nắng rau phát triển nhanh nên mỗi tháng có thể thu hoạch khoảng 3 đợt. Mùa mưa sản lượng giảm hơn do ảnh hưởng thời tiết nhưng vẫn bảo đảm nguồn thu nhập đều đặn. Sau mỗi lần cắt rau, thương lái đến tận nơi thu mua nên người dân khá yên tâm sản xuất.
Theo người dân địa phương, ưu điểm lớn nhất của mô hình này là tận dụng được diện tích mặt nước tự nhiên trên các tuyến sông, giảm áp lực sử dụng đất sản xuất trong bối cảnh nhiều diện tích lúa cho hiệu quả kinh tế thấp. Chi phí đầu tư ban đầu không quá cao, thời gian thu hoạch nhanh và có thể khai thác liên tục trong năm.
Tại xã Vĩnh Thuận Đông hiện có gần 1.500ha trồng rau màu các loại. Riêng mô hình trồng rau nhút trên sông có hơn 50 hộ dân tham gia với diện tích khoảng 30ha. Bên cạnh lợi ích về kinh tế, việc tận dụng mặt nước để sản xuất còn góp phần hạn chế tình trạng bỏ hoang mặt sông, đồng thời tạo cảnh quan xanh, sạch cho khu vực nông thôn.
Với hiệu quả kinh tế ổn định, hiện nay mô hình trồng rau nhút đã được nhiều hộ dân ở các xã Vĩnh Viễn, Xà Phiên, Hỏa Lựu… nhân rộng sản xuất trên các tuyến sông Nước Đục, Nước Trong, Cái Lớn. Một số hộ còn mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng rau nhút nhằm nâng cao thu nhập./.
Đức Bình