Theo chia sẻ của người nuôi cá tầm, đây là loài cá nước ngọt có giá trị kinh tế cao nhưng đòi hỏi điều kiện tự nhiên rất khắt khe. Cá tầm chỉ phát triển tốt ở nơi có khí hậu mát mẻ, nguồn nước sạch và ổn định. Khó nhất vẫn là khâu kiểm soát nguồn nước. Phải bảo đảm độ sạch và các chỉ số lý hóa phù hợp thì cá mới khỏe mạnh và phát triển tốt. Do đó, trong những năm gần đây, xã Việt Hồng đã khai thác hiệu quả lợi thế về khí hậu mát mẻ quanh năm và nguồn nước sạch để phát triển nghề nuôi cá tầm, tạo hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông nghiệp.
Đối với Việt Hồng, những dòng nước lạnh quanh năm chảy từ các khe núi đã trở thành điều kiện tự nhiên lý tưởng, tạo cơ sở thuận lợi để người dân mạnh dạn thử nghiệm, đầu tư và từng bước mở rộng quy mô mô hình.
Cùng với đó, chính quyền địa phương phối hợp với các cơ quan chuyên môn hỗ trợ người dân tiếp cận kỹ thuật nuôi, lựa chọn con giống chất lượng, phòng chống dịch bệnh và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Nhiều hộ dân mạnh dạn đầu tư hệ thống bể nuôi tuần hoàn, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.
Bên cạnh việc mang lại nguồn thu nhập ổn định, mô hình nuôi cá tầm còn góp phần đa dạng hóa sinh kế, giảm phụ thuộc vào các loại cây trồng, vật nuôi truyền thống và tạo thêm việc làm tại chỗ cho lao động nông thôn. Địa phương cũng khuyến khích các hộ nuôi áp dụng quy trình sản xuất an toàn, gắn phát triển thủy sản với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả nguồn nước và xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, hướng tới nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
Theo chia sẻ của người dân nuôi cá tầm trên địa bàn thôn Bản Nả, từ một bể nuôi ban đầu, gia đình đã phát triển lên 3 bể với tổng diện tích khoảng 400 m2, duy trì 4.000 con cá thương phẩm và 10.000 con cá giống, mang lại thu nhập khoảng 300 triệu đồng/năm. Điều quan trọng nhất khi nuôi cá tầm là phải giữ được nguồn nước sạch và ổn định. Ban đầu, gia đình gặp nhiều khó khăn vì chưa có kinh nghiệm, nhưng được cán bộ chuyên môn hướng dẫn nên từng bước nắm được kỹ thuật. Hiện nay, mô hình đã cho thu nhập ổn định, tạo động lực để gia đình tiếp tục đầu tư phát triển.
Từ hiệu quả của các hộ tiên phong, nghề nuôi cá tầm tại Việt Hồng nhanh chóng lan tỏa. Toàn xã hiện có 7 hộ phát triển mô hình, trong đó một số hộ duy trì quy mô từ 5.000 - 6.000 con cá thương phẩm, đạt thu nhập từ 500 - 800 triệu đồng/năm. Những con số này cho thấy cá tầm đang từng bước khẳng định hiệu quả, góp phần đa dạng hóa sinh kế và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp. Dù mang lại giá trị kinh tế cao, song theo cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Việt Hồng, cá tầm là đối tượng nuôi có yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt, vốn đầu tư lớn và tiềm ẩn rủi ro nếu không kiểm soát tốt nguồn nước, mật độ nuôi cũng như dịch bệnh.
Cá tầm mang lại nguồn thu kinh tế cao cho người chăn nuôi.
Thực tế sản xuất tại địa phương hiện nay vẫn chủ yếu ở quy mô hộ gia đình, ứng dụng khoa học kỹ thuật chưa đồng đều và đầu ra còn phụ thuộc nhiều vào thương lái. Trong quá trình nuôi, người dân cần tuân thủ nghiêm các yêu cầu về kỹ thuật. Nếu không được kiểm soát tốt sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và hiệu quả kinh tế.
Do đó, bên cạnh việc tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, việc tổ chức sản xuất theo hướng liên kết, hợp tác là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả bền vững. Từ yêu cầu đó, Việt Hồng đang từng bước tổ chức lại sản xuất. Tổ hợp tác nuôi cá tầm thương phẩm xã Việt Hồng được thành lập với 4 thành viên, 28 bể nuôi, quy mô sản xuất dự kiến khoảng 8 tấn cá thương phẩm mỗi năm.
Việc thành lập tổ hợp tác nhằm khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, tạo điều kiện để các hộ liên kết trong sản xuất, áp dụng thống nhất quy trình kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ. Bên cạnh đó, lãnh đạo UBND xã Việt Hồng khẳng định, xã xác định nuôi cá tầm là mô hình phù hợp với điều kiện tự nhiên và có tiềm năng phát triển lâu dài.
Tuy nhiên, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc mở rộng số lượng mà phải chú trọng nâng cao chất lượng sản xuất, kiểm soát tốt kỹ thuật và đảm bảo an toàn môi trường. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn hỗ trợ người dân về kỹ thuật, định hướng phát triển theo quy mô phù hợp, đồng thời củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổ hợp tác nuôi cá tầm thương phẩm.
Đồng thời, địa phương sẽ tăng cường kết nối với doanh nghiệp, thị trường tiêu thụ, từng bước xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và tạo đầu ra ổn định cho người dân. Việc phát triển nghề nuôi cá tầm tại xã Việt Hồng không chỉ mở ra cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng hiệu quả và bền vững.
Để mô hình phát huy hết tiềm năng, địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng con giống và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đồng thời, việc xây dựng thương hiệu cá tầm gắn với truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và phát triển chuỗi giá trị sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Cùng với đó, cần kết hợp phát triển nghề nuôi cá tầm với du lịch trải nghiệm, quảng bá đặc sản địa phương và khai thác hiệu quả tiềm năng sinh thái của vùng để thu hút du khách đến với Việt Hồng, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.
Đức Chính