Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, từ ngày 13-19/9, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa xảy ra mưa lớn trên diện rộng, trong đó có một số khu vực ghi nhận lượng mưa rất cao như Tĩnh Gia 872 mm, Như Xuân 647 mm; Yên Định 619 mm…Nhiều khu dân cư bị ngập sâu, diện tích lớn lúa, rau màu và cây trồng bị ảnh hưởng. Trong đó, xã Thành Vinh, xã Kim Tân hai địa phương nằm bên dòng sông Bưởi chịu thiệt hại nghiêm trọng.
Mưa lớn kéo dài kết hợp với mực nước sông Bưởi dâng cao gây ngập lụt tại xã Thành Vinh ảnh hưởng đến 720 hộ, với 2.884 nhân khẩu. Toàn xã có 594,6 ha hoa màu bị ngập úng, trong đó mía 402 ha, lúa 112,3 ha và các loại rau màu khác 74,5 ha. Ngoài ra, 5,8 ha diện tích thủy sản bị ngập tràn, 190 con gia cầm bị cuốn trôi. Tổng giá trị thiệt hại do đợt mưa lũ gây ra ước tính khoảng 39 tỷ đồng.
Sau khi nước lũ rút, nhiều cánh đồng ở thôn Phú Long, xã Thành Vinh vẫn phủ đầy bùn đất. Dưới cái nắng gay gắt những ngày đầu Thu, người dân trở lại ruộng nhưng thay vì thu hoạch, họ chỉ còn biết đứng nhìn những diện tích cây trồng đã bị nước lũ tàn phá.
6 sào sả của gia đình ông Bùi Văn Thường mất trắng sau mưa lũ.
Dẫn chúng tôi ra cánh đồng trồng hoa màu của thôn, ông Bùi Văn Thường, Phó thôn Phú Long, cho biết người dân địa phương chủ yếu làm nông nghiệp, cây trồng chủ lực là cây mía và cây sả, gia đình ông trồng khoảng 6 sào sả. Khi cây sả gần đến thời kỳ thu hoạch thì lũ ập đến, khiến toàn bộ diện tích bị ngập và mất trắng, diện tích mía bị ngập bị ảnh hưởng làm giảm năng xuất từ 30 đến 70% tùy vào vùng bị ngập cao hay thấp.
Theo ông Thường, nếu không xảy ra thiên tai, mỗi sào sả có thể cho thu nhập khoảng 3-3,5 triệu đồng, đầu ra tương đối ổn định. Việc mất trắng diện tích sả không chỉ khiến người dân mất nguồn thu mà còn mất cả chi phí giống, phân bón và công chăm sóc đã bỏ ra trong nhiều tháng.
Bà Bùi Thị Thức (SN 1975) cũng không giấu được sự xót xa khi chứng kiến toàn bộ diện tích sả của gia đình bị chết do ảnh hưởng của trận lũ vừa qua. Bà Thức cho biết, năm nay gia đình trồng khoảng 0,5 ha sả nhưng toàn bộ diện tích đã bị ngập. Theo kinh nghiệm sản xuất của người dân địa phương, sả là loại cây chịu úng kém, chỉ cần ngập trong thời gian ngắn có thể bị chết, dẫn đến mất trắng.
Gia đình bà Thức có 7 nhân khẩu. Phần lớn diện tích đất nông nghiệp được gia đình sử dụng để trồng sả, phần còn lại trồng mía. Sả chết, mía có nguy cơ giảm năng suất, chất lượng khiến nguồn thu nhập của gia đình bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Bà Thức chia sẻ thêm: Đất bãi ở đây chỉ phù hợp với những cây như sả, mía, ngô... Mía thì chi phí đầu tư lớn, còn sả đầu tư thấp hơn, một năm có thể trồng được nhiều vụ và nếu không gặp thiên tai thì đầu ra tương đối ổn định. Gia đình từng tính chuyển sang trồng keo nhưng đây là đất trồng cây hằng năm nên không được chấp thuận. Nay sả mất trắng, mía lại có nguy cơ chết do ngâm nước lâu ngày, cuộc sống gia đình thời gian tới chắc chắn sẽ khó khăn.
Mưa lũ gây thiệt hại nặng nề với nhiều cây trồng chủ lực tại các địa phương.
Còn tại xã Kim Tân, gia đình bà Quách Thị Dung, trú tại thôn 4 Thành Trực trồng 15 sào mía. Trận lũ vừa qua khiến toàn bộ diện tích mía của gia đình bị ngập lút ngọn. Do nước rút chậm, cây mía bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dự kiến năng suất và sản lượng giảm khoảng 70%. Trước những thiệt hại do mưa lũ gây ra, bà Dung mong muốn Nhà nước quan tâm, có cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp đối với các hộ dân trồng mía bị ảnh hưởng, qua đó giúp người dân có thêm điều kiện khôi phục sản xuất, ổn định đời sống và phát triển kinh tế.
Ông Nguyễn Ngọc Khánh, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Phú Long, xã Thành Vinh cho biết thôn có 120 ha đất nông nghiệp bị ngập nước, 400 hộ dân bị ảnh hưởng người dân nơi đây chủ yếu trồng mía và trồng sả, trận lũ vừa qua khiến gần như toàn bộ diện tích mía, sả và hoa màu của người dân trong thôn bị ngập.
Theo ông Khánh, sả là cây chịu úng kém, chỉ cần ngập nước trong thời gian ngắn đã có thể chết khô, mất trắng. Trong khi đó, mía nếu bị ngập quá ngọn trong khoảng 2-3 ngày có thể chưa chết ngay nhưng năng suất và chất lượng sẽ bị ảnh hưởng. Sau khi nước rút, thời tiết nắng lên, cây mía bị ngâm nước lâu rất dễ xảy ra tình trạng thối ngọn, thối rễ. Mía đang trong giai đoạn sinh trưởng nên nếu bị ảnh hưởng sẽ chậm phát triển, năng suất giảm, chất lượng cũng không đảm bảo.
Ông Nguyễn Ngọc Khánh, Bí thư chi bộ kiêm Trưởng thôn Phú Long mong muốn nhà nước quan tâm đầu tư cứng hóa tuyến đê đất đã bị vơ do trận lũ vừa qua để nhân dân yên tâm sản xuất.
Không chỉ lo lắng về thiệt hại trước mắt, người dân thôn Phú Long còn mong muốn có giải pháp lâu dài để bảo vệ khu dân cư và diện tích sản xuất mỗi khi mùa mưa lũ về. Theo ông Nguyễn Ngọc Khánh, hiện tuyến đê đất dọc bờ sông Bưởi tuyến đê này đang bảo vệ cụm dân cư Hồi Phú và hàng chục ha đất sản xuất của người dân đã bị nứt vỡ, sạt lở, hư hỏng sau trận lũ vừa qua. Tuyến đê dài gần 2 km, trong đó nhiều vị trí đã xuống cấp, không còn đảm bảo an toàn khi nước sông Bưởi dâng cao.
Trước tình hình trên, lãnh đạo thôn Phú Long mong Nhà nước quan tâm, xem xét đầu tư nâng cấp, cứng hóa tuyến đê đất dài gần 2 km. Đây không chỉ là tuyến đê bảo vệ cụm dân cư mà còn bảo vệ hàng chục ha mía, sả và hoa màu của người dân ở phía trong đê. Nếu tuyến đê được kiên cố hóa, bà con sẽ yên tâm hơn trong sản xuất, đồng thời góp phần hạn chế thiệt hại khi xảy ra mưa lũ.
Theo ông Bùi Thanh Hiếu, Trưởng phòng Kinh tế xã Thành Vinh, do địa phương nằm bên bờ sông Bưởi, địa hình thấp nên hằng năm khi xảy ra mưa lũ thường bị ngập sâu. Sau khi nước rút, chính quyền địa phương phối hợp với các thôn khẩn trương khắc phục hậu quả, khơi thông mương máng, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh và từng bước khôi phục sản xuất. Địa phương cũng đã tổng hợp thiệt hại, báo cáo và đề xuất UBND tỉnh xem xét có chính sách hỗ trợ đối với người dân bị thiệt hại do mưa lũ.
Trên những cánh đồng vừa trải qua trận lũ, bùn đất vẫn phủ kín, cây trồng chết khô. Với người dân Thành Vinh, trước mắt là bài toán khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống sau thiên tai, về lâu dài việc đầu tư, nâng cấp hệ thống đê điều được kỳ vọng sẽ giúp bảo vệ an toàn khu dân cư và hàng chục ha đất sản xuất, giảm bớt những thiệt hại mỗi khi mùa mưa lũ lại về./.
Minh Thuận