Hạ tầng và quyền tài sản – Kỳ vọng tạo ‘cú hích’ giúp công nghiệp nuôi biển phát triển

Dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) lần này thu hút được sự quan tâm của nhiều chuyên gia và hiệp hội ngành hàng. Trong hoạt động góp ý dự thảo các hiệp hội ngành hàng cũng thẳng thắn chỉ ra những bất cập về thủ tục hành chính đang kìm hãm sự phát triển.

Theo đó, các chuyên gia nêu rõ về sự chồng chéo giữa Luật Đầu tư và Luật Thủy sản. Đơn cử, để được quyết định giao khu vực biển, hồ sơ của doanh nghiệp yêu cầu phải có văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư, nhưng để có văn bản này, cơ quan đầu tư lại yêu cầu giấy tờ chứng minh quyền sử dụng địa điểm biển.

(Ảnh minh họa)

Để giải quyết vấn đề, chuyên gia kiến nghị cần sớm cấp "Sổ Xanh" xác nhận quyền sử dụng khu vực biển lâu dài, tương tự như "Sổ Đỏ" trong lĩnh vực đất đai. Theo chuyên gia, hạ tầng và quyền tài sản sẽ là 'cú hích' giúp công nghiệp nuôi biển phát triển đột phá, thay vì chỉ hỗ trợ tài chính theo cách truyền thống.

Với lĩnh vực hàng hải, các chuyên gia lo ngại về tình trạng chồng lấn không gian biển giữa các dự án điện gió, nuôi biển với luồng hàng hải. Vì thế, kiến nghị cần luật hóa nguyên tắc bảo đảm an toàn, thông suốt cho hành lang hàng hải quốc tế và xây dựng quy hoạch không gian biển chi tiết để hạn chế việc cấp phép chồng chéo, gây rủi ro cho tàu thuyền. Ngoài ra, cần đơn giản hóa thủ tục nạo vét duy tu và nhận chìm vật chất nạo vét, vốn đang bị chi phối bởi quá nhiều tầng nấc quản lý.

Dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì soạn thảo, được thiết kế dựa trên 4 trụ cột chính sách lớn nhằm tạo ra hệ sinh thái quản trị biển hiện đại: Hoàn thiện quản lý, sử dụng không gian biển: Thiết lập khung pháp lý để phân bổ, điều phối không gian biển, xử lý các xung đột, chồng lấn giữa các ngành kinh tế; Mở rộng quyền của tổ chức, cá nhân: Cho phép chuyển nhượng, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển gắn với nghĩa vụ bảo vệ môi trường và quốc phòng, an ninh; Kiểm soát ô nhiễm và phục hồi hệ sinh thái: Chuyển trọng tâm từ "xử lý" sang "chủ động phòng ngừa", nội luật hóa các điều ước quốc tế về rác thải nhựa đại dương và bồi thường thiệt hại ô nhiễm dầu; Cơ chế ưu đãi hỗ trợ đặc thù, vượt trội: Tập trung vào các ngành kinh tế biển xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và logistics biển.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định việc xây dựng luật thay thế Luật năm 2015 là yêu cầu khách quan. Dự kiến, sau khi tiếp thu ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia, dự thảo Luật sẽ trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp dự kiến diễn ra vào tháng 10/2026./.

VŨ MINH