Dự thảo Luật Tài nguyên và Môi trường biển, hải đảo (sửa đổi) đang được xây dựng theo hướng vừa siết chặt bảo tồn, bảo vệ môi trường biển, vừa mở rộng dư địa cho doanh nghiệp đầu tư vào kinh tế biển bằng các cơ chế linh hoạt hơn về thủ tục và chi phí sử dụng biển.
Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo luật là thay đổi cách tiếp cận trong quản lý tài nguyên biển. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu nằm ở quản lý hành chính và cấp phép, thì dự thảo mới hướng đến quản trị dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hệ thống dữ liệu dùng chung.
(Ảnh minh họa)
Các lĩnh vực như khí tượng thủy văn, môi trường biển, nuôi trồng thủy sản hay hoạt động khai thác trên biển sẽ được tích hợp dữ liệu để phục vụ quản lý đồng bộ. Theo đó, ngay tại trụ sở làm việc, cơ quan quản lý có thể theo dõi số lượng tàu cá hoạt động trên biển, định vị các khu nuôi biển công nghệ cao và giám sát những vùng sản xuất có giá trị lớn.
Dữ liệu sẽ trở thành nền tảng cho quản trị tài nguyên biển trong giai đoạn tới. Đơn cử, trong lĩnh vực đất đai, riêng Hà Nội và TP.HCM có thể thu khoảng 300 tỷ đồng từ phí khai thác và sử dụng cơ sở dữ liệu đất đai. Đây cũng là định hướng được nghiên cứu để đưa vào dự thảo luật nhằm hình thành hệ sinh thái dữ liệu biển đồng bộ hơn.
Dự thảo luật cũng đặt mục tiêu tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển kinh tế biển. Trong đó, cơ chế cho thuê biển được đề xuất theo hướng chi phí hợp lý hơn, thủ tục đơn giản hơn để tăng khả năng thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nuôi biển công nghệ cao, năng lượng tái tạo ngoài khơi và các ngành kinh tế biển mới. Cùng với đó, quy hoạch biển được yêu cầu xây dựng theo hướng thống nhất, tránh chồng chéo giữa các ngành và địa phương.
Được biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến sẽ trình Quốc hội dự thảo luật vào tháng 10/2026. Đây là đạo luật có phạm vi rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực từ bảo tồn, môi trường, dữ liệu đến phát triển kinh tế biển. Vì thế, cơ quan soạn thảo mong muốn tiếp tục nhận được thêm ý kiến góp ý từ địa phương, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế để hoàn thiện dự thảo theo hướng khả thi và phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế biển của Việt Nam…/.
HOÀI AN